Prof. Dr. Metin O. Kaya

Tamamen akıllı fabrikalar ve nesnelerin dijital haberleşmesiyle ilgili bir akım varken bir taraftan da, üretime insan dokunuşunu tekrar geri getirmeyi hedefleyen bir eğilim ufukta belirmeye başlıyor. Bu eğilime “Endüstri 5.0” veya işbirlikci endüstri (collaborative industries) adı verildi.

İnsan yaratıcılığının yeniden gündeme gelmesi, pazar gelişimi ve müşterilerin kendilerine özel ürün isteklerinin çok artmasından (örneğin otomotiv sektörü) kaynaklanmaktadır. Accenture Danışmanlık’ın yaptığı araştırmaya göre üreticilerin %85’i, bağlantılı iş gücünü (connected workforce) kendi standart üretim süreçlerinde olağan olacağını görüyorlar. Robotlar, yüksek hacimli standart süreçlerde üretilen standart ürünler için çok iyi iken, her bir ürün için “özel bir şeyler” eklenmek istendiğinde yönlendirmeye ihtiyaç duymaktadırlar. Böylece üretim süreçlerine insan dokunuşunu geri getirmeye ihtiyaç var görünmektedir .

Üretim Eğilimleri ve Sorunlar

Uluslarası Robot Fedarasyonu (IFR)’e göre, Asya sadece 2014’de 139,300 endüstri robotu satışı ile en büyük robot pazarı durumunda. Özellikle Çin, Taiwan, Kore ve Hindistan’da bu Pazar daha gelişecek gibi görünüyor.

Üretim sürecinde, süreci etkileyen insan yaratıcılığının izi varsa, otomasyon tam kapasiteyle kullanılabilir. Geleneksel endüstri robotlarında, otomatik üretimde önceden ne denilmişse o yapılmaktadır. İşbirlikçi robotlar (collaborative robots, co-bots) insan işçilerle uyum içinde çalışırlar. Bu iki güç birbirlerinin tamamlayıcısı olacaklardır. Böylece çalışanların yetenekleri artmış olacaktır. Robotlar, tornavida, paketleme aracı vb. olarak kullanılmaktadır. Robot insanın yerine almıyor ancak yorucu ve tehlikeli görevleri üstleniyor. Böylece insan çalışan daha karmaşık projelerde yaratıcılığını kullanabiliyor. İzlanda’nın en büyük süt ürünleri üreticisi Mjolkursamsalan Akureyri’nin yöneticisi Sigurdur Runar Fridjonsson, UR5 robotları sayesinde sayesinde tek başına çalışmaya göre şimdiden üç adam yıl kazandık diye açıklama yaptı.

Şekil : Toronto, Canada’daki Paradigm Elektronikte, UR10 robotu ile hoparlör kabinini parlatan işçi yan yana çalışırken görülüyor.

İşbirlikçi robotlar (collaborative robots) insanlarla robotların aynı ortamda beraber çalışmalarına izin veren yeni bir teknoloji. Sarkaç tipi operasyonlarda beraber çalışıyorlar. Bu tip operasyonlarda insanlar, son şekli vermeden önce robotların yeterli miktarda iş yapıp yapmadığını kontrol edebiliyorlar.

İşbirlikçi robotların belirli karakteristikleri var. Esnek, kolay programlanabilir ve güvenli olmak zorundalar. Bu ön koşullar sağlandığında gerçek insan ve robot işbirliği yapılabiliyor ve serpilip büyüyebiliyor. İnsan-robot işbirliği gelecekte içinde sonsuz fırsatları barındırıyor.

Diğer Önemli Yazılar

Triz Nedir ?
Inovasyon-İnsan Gücüyle Çalışan Denizaltı
Shakval — Su Altında Fırtına Torpido
Türkiye’de İnovasyon Nasıl Yapılmalıdır?
Triz-Küçük Zeki İnsanlar Topluluğu Tekniği

Kaynaklar

http://www.universal-robots.com/blog/industry-50-return-of-the-human-touch/

http://www.asiaoutlookmag.com/news/industry-50-a-new-era-of-modern-manufacturing

Triz, inovatif fikir üretme, aeroelastisite, yapısal titreşim

Triz, inovatif fikir üretme, aeroelastisite, yapısal titreşim