Inovasyon Tarihi-Graham Bell’in Telefon Konusuna Çalışmaya Başladığı Gün

Prof. Dr. Metin O. Kaya

Günümüzde inovasyon kelimesi belki en çok duyduğumuz kelimelerden biri oldu. Aslında adı konulmasa da insanlığın başından beri sürekli buluş yapıldığını biliyoruz. Bizden öncekilerin neyi nasıl yaptığını bilmenin çok yararlı olduğunu düşündüğümden ara sıra bu konuda yazılar yazmayı planlıyorum. Geçmişin bilinmesi gelecek hakkında da doğru kararlar vermemize yardımcı olacaktır.

Alexander Graham Bell ile bu seriye başlayayım dedim. Doğrusunu isterseniz bu kişiyle başlamamın bir nedeni yok.

1875'in Mart ayında Graham Bell Washington DC’de bulunan Smithsonian Enstitüsü’nün Genel Sekreteri Joseph Henry’nin bürosundaydı. O sıralar 78 yaşında olan Henry elektrik biliminde uzman tanınmış bir fizikçiydi. Aslında Graham o günlerde çok moda olan telgrafı geliştirmiş ve “harmonik telgraf” adını verdiği bir buluşu hakkında Henry’ye fikirler soruyor ve patent başvurusunda bulunacağından bahsediyordu. Yaşlı adamın buluşuna pek önem vermemesi doğrusu o sıralarda 28 yaşına girecek olan genç adamın canını son derece sıkmıştı.

Konuşma başka bir yönde devam ederken Graham çalışmaları sırasında dikkatini çeken bir elektrik etkisinden söz etti. Yalıtılmış bakır telden yapılmış bir sarmaldan elektrik akımı geçirip, akımı aralıklarla kestiği zaman sarmaldan bir ses çıkıyordu. Bu etki genç adam için pek önemli görülmemişken Henry birden doğruldu ve bu deneyi tekrarlaması için kendisinden izin aldı. Yaşlı kurt aslında sonunda telefonun icadına kadar gidecek yolun başındaki buluşu görmüştü.

2 Mart 1875'de Graham deneyi tekrarladı. Graham kendini kanıtlamanın rahatlığı içinde Henry’ye başka bir projesinden söz etti. Proje insan sesinin telgraf teliyle gönderilmesini amaçlayan bir aletle ilgiliydi. Ayrıntılarını anlattıktan sonra elektrik konusunda yeterince deneyimi olmadığından bahsetti ve Henry’ye şu soruyu sordu. “Fikrimi yayınlayıp çözümünü elektrik biliminde daha fazla uzmanlaşmış kişilere mi bırakmalıyım?”. Henry “Çok büyük bir buluşun özünü yakalamışsın. Bunun üzerinde çalış, elektrik konusunda da deneyim kazan”. Henry’nin bu cevabı, sonradan ailesine de yazdığı gibi telefonu icat etme şerefinin Graham’in olmasını sağladı.

Kaynak

Naomi Pasachoff, Alexander Graham Bell, baglantı kurmak, Tübitak 2002

One clap, two clap, three clap, forty?

By clapping more or less, you can signal to us which stories really stand out.