Uçak Kanat Taşımasının Arttırılması

Prof. Dr. Metin O. Kaya

Triz üstadlarından Michael A. Orloff’dan alıntılama yaptığım yazıyı sizlerle paylaşıyorum. Kalın uçak profili bize iyi bir taşıma sağlayacaktır. Ancak akım ayrılması durumu da söz konusudur. 1930'larda Almanlar yüzey üzerinden küçük deliklerle sınır tabakayı emmişler ve böylece akım ayrılması önlenmiştir. Büyük yüzeylerde verimli değildir. Deliklerin artması kanadın yapısal anlamda zayıflamasına neden olur. Ne yapmamız gerekir

Burada tipik bir çelişki söz konusudur. Bir özellik iyileşirken diğer özellik kötüleşmektedir. Bu çeşit çelişkilere Teknik Çelişki adı verilir. Teknik Çelişki problemleri Çelişki Matrisi kullanılarak çözülmektedir. Öncelikle iyileşen/kötüleşen parametrelri bulmamız gerekmektedir. Bu aşamada deneme/yanılma veya beyin fırtınası gerekebilir.

İyileşen Parametre 35 Adaptability or versatility (Uyumluluk)
Kötüleşen Parametre
27 Reliability (Güvenirlilik)

39x39 Çelişki Matrisi

Önerilen Buluş Prensipleri

8 Anti-Weight Karşı Ağırlık, Dengeleme

13 ‘The Other Way Around’ Tersinden yapma

24 Intermediary Aracı Kullanma

35 Parameter Changes Özelliklerin Dönüştürülmesi

Fiziksel Çelişki

Kalın kanat girdaplılık (vortices) üretmeli (profilin düşük aerodinamik şeklinden ötürü) aynı zamanda girdaplılık üretmemeli (yüksek hızlarda güvenli uçuş için).

Buluş prensiplerinin nasıl kullanıldıklarını irdeleyelim. Bu aşamada yine tecrübe gerektirmektedir. İşin uzmanlarıyla beraber beyin fırtınası yapılmalıdır. TRIZ size soyut önerilerde bulunmakta bu önerilerden gerçek hayat problemine çevirme bizlere düşmektedir.

13 Tersinden Yapma : Deliklerin sayısını azaltmak yerine akım yönüne dik açıklık halinde birleştirelim. Açıklık, içinden havanın emildiği silindirik boru şeklinde yapılabilir. Kanatta yeterince hacim olduğu için bu yapılabilir. Benzer açıklıklardan çok sayıda yapılabilir. Bu şekilde hava akımı kontrolu oldukça iyi yapılabilir.

Özelliklerin dönüştürülmesi (35) aralık içindeki basıncın değişimi ve girdaplılığın hareketi olarak yorumlanabilir. Bu değişikliklerden sonra kanat üzerinde ayrılma olmayan laminer akım elde ederiz. Böylece taşıma verimliliğimiz artmış olur.

İlgili Yazılar

TRIZ-Çelişki

TRIZ-Teknik Çelişki

Triz 39x39 Çelişki Matrisi-Türkçe

Triz-40 Buluş Prensibi

TRIZ-Resimlerle 40 Buluş Prensibi

Triz-40 Prensip Özet-Ing/Türk