Yevgeni Zamyatin, Rus yazar. Biz, tek roman çalışması. 1924 yılında İngiltere’de yayınlanmış. Kitap bilimkurgu türünde bir eser. Yüzlerce belki binlerce yıl sonraki bir dünyada geçiyor. Çok fazla yerin altını çizemedim o yüzden de buraya bir alıntı aktaramayacağım. Kitap hakkındaki fikirlerimi kısmen yazıp bırakacağım.
1984 ve Cesur Yeni Dünya gibi eserlerin yazarlarının bu kitaptan etkilendikleri söyleniyor kitabın girişinde. Cesur Yeni Dünya henüz okumadığım bir kitap fakat yeni aldım bu sıralar okumayı düşünüyorum. 1984 tabi ki bu eserler kıyaslanınca daha iyi, daha derli toplu. Her ikisi de insanların özgürlüklerinin tümden boyunduruk altına alındığı dönemlerde geçiyor. Kimi kastettikleri ise yoruma açık. Bence dünyanın tüm tek tipleşme/tipleştirme arzusundaki idareleri bu kitapların ve bu kitabın ilgi alanına giriyor. Yevgeni Zamyatin, Sovyetler Birliği’nin ilk kurulduğu zamanlarda yazmış bu kitabı. Komünist Rusya’ya sunduğu bir eleştiri olarak da düşünülebilir.
Distopik gelecekte insanlar artık Tek Devlet’in numaraları haline gelmiş durumdalar. İnsanlık bugüne ulaşana kadar ikiyüzyıl savaşları diye adlandırılan büyük dünya savaşları yaşamış. Daha sonra Tablet dönemine ulaşmışlar. Bu dönemde artık devlet tek bir tane, insanlar tamamen “Biz” adlı bir bütünün parçaları durumundalar. Kitabımızın kahramanı bu tek devletin “Biz”liğini yaymak için uzaya göndereceği bir makinenin mühendisi: D-503. Kahramanımız zaman içerisinde, başka insanların da etkileriyle insanların sadece birer numara olamayacaklarını, her şeyin matematikle ifade edilemeyeceğini anlıyor. Hayal gücü var olduğu sürece insanlar düşünecekler, sevecekler, normal kabul edilen davranışların aksine davranışlar gösterecekler. İnsanlık ne kadar matematiksel düzene doğru evrilirse evrilsin hayal gücü varlığını sürdürecek. Tek Devlet tabi ki bunu istemiyor. İnsanların kontrol edilebilir canlılar halinde var olmalarını istiyor. Yemeklerinden uyku saatlerine kadar hepsi hesap edilmiş/edilebilir olmalı. İnsanlığın son devrimi Tek Devlet’in oluşması sırasında yapılan devrim. Fakat yine kitabın içinde insanlık var olduğu sürece devrimlerin de süreceğinden bahsediliyor. Yine hayal gücü olduğu sürece. Kitap genel olarak biraz sıkıcı ama yazıldığı dönem itibariyle bakıldığı zaman güzel bir yenilik. Mükemmel bir bilimkurgu.
İthaki Yayınlarından çıkan kitabın çevirisini Fatma ve Serdar Arıkan yapmış. 250 sayfa civarında.