Tussen droom en boek…
… staan onverwachte ontwikkelingen in de weg en tomeloze verhaallijnen.*
Als je een idee hebt voor je boek en je wil beginnen, dan kan dat lege witte vel virtueel papier je als een afgrond aanstaren. De stap van idee naar boek met alle details, zoals het introduceren van personages en ze met elkaar laten interacteren, en het vertellen van het verhaal met al zijn finesses en nuances, is een gigantisch grote stap.
Nou bestaan er schrijvers bij wie het verhaal zich vanzelf schrijft. Die een idee krijgen, achter hun pc schuiven en zomaar een prachtig, uitgebalanceerd, kloppend boek tevoorschijn toveren.
Zo iemand ben ik niet. Voor de meesten van ons is het opschrijven van een compleet en afgerond verhaal dat slechts als een idee in je hoofd zit zoals: er duikt een nieuwe superheld op en daar blijkt uiteindelijk een oud vrouwtje achter schuil te gaan, niet één maar vele bruggen te ver.
Wat je dan nodig hebt is structuur.
Ik heb eerder artikelen over structuur geschreven. Allemaal nuttig; lees ze vooral. Ze gaan met name over het organiseren van je boek voordat je begint te schrijven.
Wat ik je in dit artikel vertel is hoe ik ben omgegaan met mijn verhaal dat regelmatig zijn eigen leven lijkt te leiden. Als een ADHD-kitten dat ik probeer op te voeden maar dat ik nauwelijks in de hand hou.
Als je verhaal zijn eigen ding doet
Als je met een verhaal bezig bent gaat je onderbewuste daar enthousiast mee aan de gang. Vrijwel continu. Vaak droom je over je verhaal zonder dat je dat ’s ochtends nog weet. Al die hersenspinsels sijpelen door als je aan het schrijven bent.
In mijn boek doen zich tijdens het schrijven ontwikkelingen voor die ik niet had voorzien. Sommige personages profileren zich sterker dan gepland, andere die ik een belangrijke rol had toebedeeld zakken weg. En er rijzen verrassende verhaallijnen op. Die ontstaan terwijl ik schrijf en nadenk en droom, en mijn onderbewuste aan het werk is.
Het is heel mooi dat je onderbewuste met je boek bezig is, maar dat brengt ook een complicatie met zich mee. Dat komt doordat je onderbewuste, creatieve brein meestal geen gedisciplineerde werker is die de draadjes netjes afzoomt. Die kunstenaar start een fijne plot op, dan wordt zijn aandacht getrokken door een verrukkelijke intrige elders en laat hij plot 1 als een verweesd kindje achter.
Ik wist dat er in mijn boek allerlei spontane draadjes ontstaan waren en ik had er ook wel aantekeningen van gemaakt, maar het voelde alsof ik er geen grip op had. En dat schrijft niet lekker.
Oké, dat vastgesteld hebbende: hoe tackel je dat?
Hoe ik mijn verhaal in de hand hou
Dat lees je in het artikel.
Sluiertipje: ik ontwikkelde een eenvoudige manier om de controle weer terug te krijgen. Die heb ik Redigeren Plus genoemd omdat het in combinatie met het gewone redigeren gebeurt — twee vliegen in één klap. Redigeren Plus helpt ook om inconsistenties en andere fouten uit de weg te ruimen — drie vliegen in één klap.
Zo mag mijn onderbewuste zich uitleven en hou ik de leiding.
* Vrij naar Willem Elsschots Tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren.
