Museum IJsselstein (MIJ) Slimste bedrijf van Nederland 2015

V.l.n.r. Bert Murk van MIJ Museum, Sybren Houtman van Meurs HRM, Jack Vos van Luyten Adviesgroep en Floris Groeneveld van Critical Minds

Voor het 6e jaar op rij verkoos de MKB Krachtcentrale Het Slimste bedrijf van Nederland. Museum IJsselstein (MIJ) viel in de prijzen, evenals Critical Minds, Luyten adviesgroep en Meurs HRM. Het Slimste bedrijf van NL heeft zich door slim ondernemen ontwikkeld tot de beste versie van zichzelf. Het is met hun grootse groei (sociale én financiële groei) een lonkend perspectief voor het Nederlandse bedrijfsleven. Het is een bedrijf waar de missie de baas is, medewerkers Baas in eigen leerloopbaan zijn en een bedrijf die dat op unieke wijze organiseert. Bij de MKB Krachtcentrale is samen winnen normaal.

Een museum kiezen tot Slimste bedrijf van Nederland? Dat kan toch haast niet? Een museum wordt toch gesubsidieerd, genereert geen economische waarde, en is toch vaak stoffig en saai? Hoe anders is dit bij Het Slimste bedrijf van Nederland 2015: Museum IJsselstein (MIJ). Over hoe anders organiseren en betrokkenheid in een museum leidt tot verbondenheid in de samenleving door kunst en cultuur.

In de museum sector vinden op dit moment hevige verstoringen, ofwel disrupties, plaats. Er moet opnieuw geijkt worden. Het concept van Museum IJsselstein (MIJ) zou wel eens het radicale antwoord kunnen zijn. Met een concept van lage kosten, hoge betrokkenheid, slim organiseren en grote impact op de samenleving heeft Museum IJsselstein aangetoond dat ook een middelgroot museum in deze tijd bestaansrecht heeft. Dit succes is te danken aan 4 ondernemers die geloofden in de betekenis en de toegevoegde waarde van Kunst & Cultuur voor mens en samenleving. Zij maakten daar hun missie van en de missie is in Museum IJsselstein de baas. Ze durfden een radicaal antwoord te geven op het bestaansrecht, de relevantie en het draagvlak van middelgrote musea in Nederland door een vernieuwende organisatievorm die vanuit passie en talenten mensen weet samen te brengen en te laten creëren.

Een museum dat zelfstandig — met zero cost economy gedachte — eigentijdse, in co-creatie, ogenschijnlijk onbereikbaar professionele tentoonstellingen maakt en leerzame en inspirerende educatieve programma’s voor basisscholen verzorgt. Deze co-creatie is enerzijds een samenwerking van het museum met externe partijen als kunstenaars, particulieren, bedrijven, scholen, de Historische Kring IJsselstein, de ondernemersvereniging, en andere maatschappelijke organisaties. En anderzijds een samenwerking tussen de 3 zeer betrokken freelance professionals (ca. 1,6 fte), circa 80 enthousiaste vrijwilligers (ca. 7 fte.) en een ondernemend bestuur.

MIJ zet een ieder in z’n kracht door gebruik te maken van de positieve competenties van de medewerkers. MIJ is georganiseerd op basis van het gedachtegoed van de zelfsturende organisatie. Geen vergadercultuur. Iedereen neemt de verantwoordelijkheid die past, iedereen mag overal aanschuiven, bij elke meeting of activiteit; transparantie is het sleutelwoord. Vermenigvuldigen kan niet als je niet kunt delen, vinden ze bij MIJ.

Ze hebben vanaf de start al SLIM ondernemen als uitgangspunt. En iedereen die betrokken is, weet wat slim ondernemen is. Slim staat bij MIJ voor: Slim en Samenwerken, Leiderschap en Leren, Innovatie en Initiatief, Marketing en (in goed Nederlands:) Money.

Ze kennen geen hiërarchische structuur, alleen groepen met leiders die kunnen wisselen van tijd tot tijd. Degene die de rol het best past, staat op. De voorbeelden die ondernemer Bert Murk erbij noemt, klinken zo logisch dat het bijna normaal lijkt wat ze doen.

“Iedereen mag alles weten en overal aanschuiven, we zijn open en transparant, spreken elkaar direct aan, geen geroddel. Iedereen is belangrijk, jong/oud, gestudeerd/niet gestudeerd, professional/vrijwilliger. Iedereen werkt met elkaar samen, we koesteren hun diversiteit, maken er gebruik van. Onze vrijwilligers zijn ook niet de standaard vrijwilligers, de gepensioneerden. We hebben evenzoveel jongere mensen die naast hun baan mee willen bouwen aan MIJ”: Aldus Bert.

MIJ creëert verbondenheid in de samenleving. MIJ heeft zo’n aantrekkingskracht op mensen en bedrijven dat zij spontaan komen vragen of ze mogen meehelpen! Daar zijn ze bij MIJ zeer trots op.

Mensen zijn er ‘met elkaar’ mee bezig en ‘met elkaar’ komt alles bij MIJ tot stand. De medewerkers komen als méns met elkaar in contact: Rangen en standen vervallen. Binnen de vrijwilligerspool werken zowel laaggeschoolden als universitair opgeleiden samen. En zowel oudere en jonge mensen werken samen.

Mensen zien werk, voelen zich nuttig, leveren een zinnige bijdrage.

En, heel essentieel, in deze tijden voelen mensen weer vertrouwen en optimisme: iets wat onmogelijk leek, is dus toch mogelijk! Als MKB Krachtcentrale smullen we van dit verhaal en ook de Slimste ondernemers die in de jury zaten, konden hun geluk niet op. Het niet commerciële karakter van het museum was snel vergeten. Wij vinden MIJ echt voorbeeldig als het gaat om het koesteren én benutten van diversiteit en dat toch vooral in de zero cost gedachte, voorbij de geldgedreven economie.

Een mooi voorbeeld van Klein is het nieuwe Groots: één van de vrijwilligers verzorgde workshops voor kinderen in het museum. Haar man is vaak op zakenreis. Op een dag kwam hij weer thuis van een zakenreis en normaal was ze er dan helemaal voor hem. Nu zei ze, sorry, ik moet naar MIJ, een workshop geven. En haar man zei: Wat leuk! Weet je wat, gaan we daarna lekker samen uiteten! Daar was ze helemaal mee in haar nopjes. Mensen leveren bij MIJ een zinnige bijdrage en dat werkt door in de rest van hun leven. Geweldig toch?!”: Bert zijn enthousiasme straalt van hem af terwijl hij ons het voorbeeld vertelt.

“Je ziet nu dat we opvallen door hoe we zijn georganiseerd als bedrijf en hoe we tentoonstellingen organiseren. Grote en kleine musea zien ons en vragen of ze bij ons de kunst af mogen komen kijken. Wij voelen ons de rebel in museumland. Stiekem zijn we daar trots op.”

De MKB Krachtcentrale feliciteert Museum IJsselstein met haar titel Het Slimste bedrijf van Nederland 2015 en heet haar welkom in het Slimste netwerk van Nederland.