ให้ทาน …อย่าคาดหวัง

วันนี้หลังเลิกงาน ระหว่างเดินกลับ ผ่านผู้หญิงสูงวัยและเด็กอีกสองคน นั่งอยู่ริมทางเดิน ผู้หญิงคนนั้นตะโกนไล่หลังเรามาว่า “น้องคะขอความช่วยเหลือด้วยค่ะ” ได้ยินครั้งแรก เราแกล้งทำเป็นไม่ได้ยิน ในใจแค่คิดว่าอาจจะให้ช่วยซื้ออะไรสักอย่าง เราเดินผ่านไปสักสิบเก้า ก็ยังได้ยินผู้หญิงคนนั้นตะโกนด้วยประโยคเดิมหลาย ๆ ครั้ง เราจึงหยุด…

แล้วเดินกลับไปถามว่ามีอะไรให้ช่วย พร้อมกับเหลือบตาดูหน้าเด็กที่นั่งอยู่สองคน หน้าตาดูง่วงมาก นั่งกอดเข่า ผู้หญิงคนนั้นพูดว่า “จะกลับนครนายก แล้วเงินไม่พอค่ารถ อยากจะขอให้ช่วยสักคนละ 30 บาท” นาทีนั้นเราไม่คิดอะไรมาก เพราะแค่เห็นสีหน้าก็สงสารแล้ว เลยบอกว่าช่วย 100 บาทนะคะ หยิบเงินยื่นให้ ผู้หญิงรับแล้วขอบคุณพร้อมยกมือไหว้ เราตอบกลับว่าไม่เป็นไร แล้วก็เดินกลับต่อ

ถามว่าในใจตอนนั้นคิดอะไรอยู่ “เราคิดแค่เราพอช่วยได้เท่านี้นะ” แค่นั้นจริง ๆ แต่พอเดินไปสักพัก รู้สึกสบายใจบอกไม่ถูก เพราะคิดถึงนาทีที่เพิ่งผ่านมา เราเพิ่งให้ แบ่งปัน โดยไม่คาดหวัง ไม่มีเงื่อนไขใด ๆ ความสุขทางใจมันเกิดขึ้นตอนนั้นเอง

ไม่คิดเหรอว่าเป็นพวกหลองลวง ? ใช่ ปัจจุบันมีทั้งพวกหลอกลวง พวกลำบากจริง ปนกันไปหมดจนแทบแยกไม่ออก แล้วเราให้แล้วเราจะได้บุญไหม ? จะได้กุศลไหม ? ถ้าไปเจอพวกโกหกล่ะ ? ลำบากจริงหรือเปล่าก็ไม่รู้…

พระท่านเคยสอนว่า กุศลของการให้ทาน อยู่ที่เจตนา อยู่ที่จิตขณะให้ เราหวังให้เขาบรรเทาทุกข์ ส่วนให้ไปแล้ว เขาจะไปทำอะไรต่อเป็นเรื่องของเขา ใจเราก็เบาขึ้น รู้จักเสียสละแบ่งปัน ถ้าคิดจะให้ทานจงอย่าคาดหวังว่าเขาจะเอาไปทำอะไรต่อ จะดีไม่ดีมันก็เป็นกรรมของเขา

กุศลไม่เกิดถ้าเราตั้งแง่ ตั้งข้อสงสัย ระแวงว่าเขาลำบากจริงหรือ คิดไปต่าง ๆ นา ๆ ว่าอาจจะเป็นพวกหลอกลวงก็ได้ ทานที่ให้ไปก็เต็มใจบ้างไม่เต็มใจบ้าง ความสบายใจก็ไม่เกิด แถมยังมีความขุ่นข้องใจขึ้นมาอีก แบบนี้ไม่ให้เสียยังดีกว่า

สำหรับเรา เมื่อรู้สึกขุ่นข้องสงสัย เราจะเลือกไม่ให้เลย เพราะรู้ว่าคงไม่สบายใจกับการให้ครั้งนั้น แต่ถ้าไม่รู้สึกกังวลอะไร เราพร้อมจะให้และมีความสุขทุกครั้งที่ได้ช่วย เอาอะไรมาตัดสินว่าจะให้หรือไม่ให้เหรอ ? …คำตอบคือ จิตเรา ณ ขณะนั้นไงล่ะ ต้องตามดูจิต ดูความคิดตัวเองให้ทัน แล้วจะรู้ว่า ทานที่กำลังจะให้ จะเกิดกุศลหรือเกิดความกังวลใจแทน

เวลาเดินไปทางไหน เห็นขอทาน เห็นคนขอความช่วยเหลือ ก็เลือกพิจารณาเอานะ แต่ให้ระลึกไว้เสมอ ให้ทานก็จงอย่าคาดหวัง และ “ให้เมื่อใจพร้อมจะให้”