Tercih zamanı öğrencileri acımasızca içine çeken 2 yıllık mı 4 yıllık mı çelişkisi 🙇

Herkes aynı soruyu sorunca artık yazmaya karar verdim. Bizzat yaşamış biri olarak avantajını dezavantajını hatta dezavantajlarının nasıl avantaja dönüştürüleceğini anlatmaya çalışacağım. Öncelikle önlisans ve lisans yani nam-ı diğer 2 yıllık ve 4 yıllık nedir onu bir netleştirelim.

Önlisans / Lisans Nedir ?

En kısa tabiriyle önlisans 2 yıllık meslek yüksek okullarında okutulan üniversite bölümüdür. Lisans ise 4 yıllık fakültelerde okutulan üniversite bölümüdür. Önlisansa örnek vermek gerekirse kendi bölümümde olan “Bilgisayar Programcılığı” bir önlisans bölümüyken “Bilgisayar Mühendisliği” bir lisans bölümü oluyor.

Muhtemelen şuan bu yazıyı okuyarsanız, YGS/LYS puanınız beklediğinizden veya istediğinizden daha az gelmiştir ve sizde farklı alternatifler içinde önlisans bölümlerine dikkatinizi kaydırmış ve kurtuluş olarak DGS yi duymuşsunuzdur. DGS nedir? Çok mu zor? Avantajları/Dezavantajları neler? DGS ile 2 yıl okuduktan sonra 2 yıl daha okuyup tamamlayabilir miyiz? gibi sorularınıza bu yazının devamında cevap bulabilirsiniz. Sorularınıza cevap bulamadığınız konular olursa sosyal medya hesaplarından bana ulaşabilir mesaj atabilirsiniz.

DGS Nedir?

Dikey Geçiş Sınavı; önlisans programını tamamlamış öğrencilerin kendi alanlarının lisans bölümlerine geçiş yapabilmek için girmiş oldukları sınavdır. 60 sayısal 60 sözel sorudan oluşuyor. İçeriği matematik geometri sayısal mantık paragraf ve sözel mantıktan oluşuyor. Matematik 1 kısmı çıktığı için kolay olması girecekleri aldatsa da DGS de ağır bir sayısal mantık kısmı var. Buda özellikle süre konusunda çok büyük sıkıntı oluyor. Sözelde ise uzun paragraf soruları ve sözel mantık var dil bilgisi yok. Önlisans bölümüne göre değişmekle beraber tıpkı LYS de LYS1, LYS2, LYS3 gibi puanlama türleri bulunuyor. Sayısal, Sözel ve Eşit Ağırlık var. Bölümü sayısaldan alanlar sayısala ağırlık verir, sözelden alanlar sözele, eşit ağırlıktan alanlar da her ikisine birden.

DGS çok zor diyorlar? 😯 DGS ile daha kolay diyorlar? 😕 Kafan mı karıştı?😶

Klişe olacak ama çalışana her şey kolay çalışmayana her şey zor. Adı “x” olan bir sınavla ilgili başarana sorarsan sana “Evet kolay, başarabilirsin, kazanmak mümkün, zor da olsa yapabilirsin” diyecektir. Başaramayan birine sorarsan duyacağın muhtemel cevaplar “Çok zor, çalışsanda yapamıyorsun, diğer sınavlar daha kolay, yapamazsın uğraşma” gibi şeyler olabilir. Zor veya kolay demek basittir ama yanlıştır zira bunlar göreceli kavramlar. Zor ya da kolay diyorsun da kime göre neye göre ölçüsü ne bunun? Burada yapman gereken kendini dinlemek. Seni senden iyi kimse bilemez. Sen hedeflerin doğrultusunda emek vermeye fedakarlık etmeye hazırsan sınavın adı ne olursa olsun emek verirsin ve hedefine ulaşırsın. Önemli olan sınavın zor ya da kolay olması değil önemli olan senin bu süreci kaldıracak kadar cesaretli olup olmaman. O yüzden tercih yaparken birilerinin zor yada kolay demesine aldanma. Tercih yapman gereken birden fazla seçeneğin varsa avantajlarını ve dezavantajlarını araştır tart düşün ve kararını ona göre ver. Yaşayacak olan sensin.

Avantajları Neler?

Öncelikle DGS müfredatında ki konular YGS/LYS ye kıyasla çok daha daha az. Sorumlu olduğun dersler sadece Matematik 1. kısım, Geometri 1. kısım, Sayısal Mantık, Paragraf/Okuma Anlama/Cümlede Anlam ve Sözel Mantık. Sadece bu konular üzerine yoğunlaşmak YGS/LYS müfredatıyla boğuşmaya kıyasla tabiiki daha çok başarı getirir.

YGS/LYS ye her yıl ortalama 2 milyon civarı katılım varken DGS ye bugüne kadar en yüksek katılım 205 bin kişi oldu. Yani rakip az.

YGS/LYS de katılımcılar Fen Lisesi, Anadolu Lisesi gibi güçlü mezunlardan oluşurken DGS de katılımcılar genellikle Meslek Lisesi mezunlarıdır. Meslek Liselerinde özellikle matematik büyük bir eksiktir. Rakiplere en büyük fark matematik ile atılabilir ve bu da birazcık sıkı çalışmayla mümkün. Derece yapman bile söz konusu.

Boğaziçi, ODTÜ gibi gözde okullara YGS/LYS ile yerleşebilmek için çoooook fırın ekmek yememiz gerekirken, DGS ile böyle gözde okullara yerleşebilmek sadece biraz matematiğe ve paragrafa yüklenmekle mümkün.

Hukuk, mimarlık, mühendislik gibi yüksek puanlar isteyen bölümlere yerleşmekte DGS ile daha kolaylaşıyor. Örnek vermek gerekirse Adalet önlisans bölümünü 2 yıl okuduktan sonra iyi bir DGS sonucuyla iyi bir okulda Hukuk lisans bölümüne geçiş yapabilir.

2 tane diploma sahibi olursunuz. Önlisans diplomanız siz DGS ye girip lisansa devam edince elinizden alınmaz. Hem önlisans bölümünden hemde tamamladığınız lisans bölümünden almak üzere 2 ayrı diplomaya sahip olursunuz yani iki üniversite bitirmiş olursunuz. Hatta ve hatta önlisans diplomasına sahip olduktan sonra açık öğretimden bir bölüme de DGS ile geçiş yapabilir hem de burada direk 3. sınıftan başlayıp 2 senede bir lisans diploması daha alabilirsiniz. Ben şuan Bilgisayar Programcılığı diplaması aldım AÖF de Uluslararası İlişkiler 3. sınıftım ama devam etmiyorum şuan aynı zamanda örgünden de Marmarada mühendislik okumaya devam ediyorum. Örneklemek gerekirse bu şekilde. Ne kadar önemli bir detay bilemiyorum ama avantajlar içinde sayılabilir diye düşündüm. Önemli olan diploma sayısı değil çünkü sizin işinizi ne kadar severek ve iyi yaptığınız.

Dezavantajları Neler?

En büyük sıkıntılardan biri kontenjan problemi. YGS/LYS de olduğu gibi yüzlerce kontenjan yok bölüme ve üniversiteye göre değişmekle beraber 1/10 arası çok düşük kontenjanlar var. Örneğin Bilgisayar Mühendisliği Galatasaray Üniversitesi kontenjanı 1 adet iken Boğaziçinde 5 adet Yıldız Teknik Üniversitesinde 9 adet. Bu kadar düşük rakamlar mevcut. Ben Marmara Bilgisayar Mühendisliğine 6 kişilik kontenjandan girdim. Not düşmek gerekirse bazı seneler hiç kontenjan açmayan üniversiteler bile oluyor..

Tabii ki her sınavda olduğu gibi diğer bir sıkıntı da süre. Mantık sorularının çözümü ve sözel kısımdaki uzun paragraflar süre konusunda çok büyük sıkıntı yaratıyor. Tam da bu yüzden DGS de en iyi yapan değil en hızlı ve doğru yapan kazanıyor. Bilgi yeterli olmuyor bol pratik ve mantık yürütmek şart.

Meslek Lisesisi mezunu olmanın ve Meslek Yüksek Okullarında da zayıf bir matematik eğitimi görmüş olmanın yaşattığı zorluğu sınava hazırlanırken de yaşıyorsunuz. Matematik temeli iyi atılmazsa açığı çok zor kapanan bir ders çünkü. Örneğin sayısal alandan giriyorsanız sınavda 60 sorudan bölümünüze göre değişmekle birlikte 40 ve üzeri hatta bazen 55 netle filan anca paçayı kurtarırsınız.

Bir dezavantajda bölüm kısıtlılığı. YGS/LYS de puanınıza göre onlarca yüzlerce bölüm tercih edebilirken DGS de yalnızca okuduğunuz alanla ilgili bölümlere geçiş yapma hakkınız var. Yani bilgisayar programcılığından hukuğa geçiş yapmam söz konusu değil. Bunun gibi.

Birde KYK olayı var. Şimdi yeni üniversiteli olacaklar henüz öğrenmemiş olabilir önce kısa bir bilgi veriyim KYK hakkında. KYK açılımı Kredi ve Yurtlar Kurumu olan emin olmamakla beraber Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olduğunu bildiğim devlete ait olan yani özel bir vakıf ya da cemaattir odur budur ilgisi olmayan bir kurum. Üniversite öğrencileri için burs kredi ve yurt imkanı sağlıyor. Bursu ihtiyacı olan öğrencilere karşılıksız olarak eğitim süresi boyunca her ay veriyor. Krediyi ise genelde başvuran herkese belli bir miktar faiz oranıyla mezun olduktan sonra geri ödeme şartı ile yine eğitim süresi boyunca her ay veriyor. Yurt meselesi ise okuduğunuz şehirde ki devlete ait yurtlara sizi belli kriterlere göre seçip yerleştiriyor. Gayet uygun fiyatlı olan bu yurtlarda ki imkanlar yurttan yurda çok farklılık gösteriyor. Otel gibi olduğunu çok rahat ettiğini söyleyenlerde gördüm, kaçacak yer aradığını çok sorun yaşadığını söyleyenlerde. Şimdi bunun DGS ile alakası ne ona geleyim. Örneklerle anlatacağım. Siz 2017 de bir önlisans programına yerleştiniz. Burs veya kredi de aldınız. 2 yıl boyunca devlet size ödeme yapıyor. 2 yıl sonunda 2019 da mezun oldunuz. Aynı sene DGS ye girdiniz ve yeterli puanla ara vermeden hemen takip eden eylülde yeni okulunuzda lisans okumaya başladınız. Burada ki ara vermeme olayı 2018–2019 eğitim yılında mezun olmuşken 2019–2020 eğitim yılına başlamış olmanız. Bu durumda siz kredi veya bursun devamını talep edebiliyorsunuz. Bursunuz zaten varsa lisansta almaya devam edebiliyorsunuz. Kredi içinse tekrar başvurup yeniden almaya başlayabiliyorsunuz. Ama şimdi kendimden vereceğim örnekte olduğu gibi olursa alamıyorsunuz. Ben 2012 de önlisansa başladım ve 2014 de mezun oldum. Aynı sene sınava girdim kazanamadım zaten çalışmamıştım da. Sonraki sene 2015 DGS ye girdim ve yine kazanamadım. 2016 DGS de kazandım ve lisans bölümüne yerleştim. KYK dan burs veya kredi almayı düşündüm aradım görüştüm ve “ara verdiğim” gerekçesiyle alamayacağımı öğrendim. 2014 de mezun olup 2016 da yeniden eğitime başladığım için ara vermiş öğrenci durumundaydım. Burs tamam da geri ödemesini yapacağım krediyi dahi alamadım yani. Bu şekilde eğitim hayatınızda 1 veya daha fazla sene aralık bırakırsanız burs veya kredi hayalleriniz suya düşer. Eğer bu sizin için önemli bir konuysa ki önemli olan çok kişi var ailesinin maddi durumundan dolayı krediyi çekmek zorunda kalan veya bursa ihtiyacı olan, lütfen DGS konusunda bir kez de bu yönden düşünün.

Çevrede en büyük etkenlerden biri. Bir YGS/LYS öğrencisine genelde herkes destek olur. Herkes inanır arkasında durur ancak DGS öyle değil. Bunu tahmin etmekte zor olmasa gerek. Teyzelere amcalara bölümünüzü söyleyince burun kıvırarak iki yıllık mı o bölüm diye sorarlar hemen 😌2 yıllık bölüm okumanız demek ailenizin, öğretmenlerinizin, komşularınızın, arkadaşlarınızın gözünde sizin yetersiz başarısız biri olduğunuz profilini çizer. Gerçeği yansıtmasa da ne yazık ki bu çoğu zaman böyledir. Kimse sizin başaracağınıza inanmaz. Destek çıkmaz. Tabii ki istisnalar hariç.. Bununda dışında dershanede bile DGS sınıflarının pek ala dışlandığını biliyor muydunuz? En olmayacak saati, sınıfı, öğretmeni o sınıfa verirler. Çünkü DGS onların sırtına yüktür. Zaten sayısı da azdır 2 kuruş almak için türlü eziyet çekerler. Öyle sizi pohpohlaycaklarını beklemeyin yani. Bir çok dershane aynı şeyi yapar şüpheniz olmasın. Başımdan geçen bir şey paylaşıyım. Liseden mezun olup yaz tatilinde tarih öğretmenimle karşılaşınca ne yaptığımı sordu programcılığa geçiş yaptığımı söyledim bana burun kıvırarak baktı “eeh ordan birşey olmaz oturup çalışıp 4 yıllık bir yer kazanamadın mı” dedi. Bunu yapan bir öğretmen 🙇

Gelelim kaybolan yıllara. Yıllarınız gidiyor. En büyük yanılgı DGS den sonra 3. sınıftan başlayacağını sanmak. Hayır pek ala gidip 1. sınıftan başlarsınız. Bazı üniversiteler 2. sınıftan başlatsada buda ne yazık ki kağıt üzerinde kalır ve 1. ile 2. sınıfın derslerini alırsınız o sene. O sene bütün dersleri veremezseniz de zaten krediniz yetmez 3. sınıfa geçememiş olursunuz. Bu konuda da çok net bir standart yok. Bölüm başkanları muaf edilecek derslere karar verir. Bölüm başkanının kararı, üniversitenin muafiyet şartlarına karar veren kurul, mezun olduğunuz üniversiteden alacağınız transkriptin (mezun olunca ders kredilerinizin ve geçme notlarınızın yazılı olduğu belge) yorumlanması, ders içeriklerinizin ayrıntısı hatta o anda bölüm başkanının keyfi bile size muafiyet olarak dönebilir bu kişiden kişiye bölümden bölüme değişen birşey anlayacağınız. Hazırlık sınıflarını saymama gerek yok zaten ingilizce bir bölüm seçerseniz +1 daha ekleyin. Yine kendimden bu süreci örnekliyim müsadenizle. 2012 de önlisansa başladım. 2014 de mezun oldum. 2 sene boyunca DGS ye çalıştım 2016 da lisans bölümüne yerleştim. Bölümüm %100 ingilizce olduğundan hazırlık sınıfını almak zorundaydım ve öylede oldu. 2017 senesi hazırlık sınıfıyla geçti. Bazı derslerden muaf oldum ve şuan 2. sınıf gözüküyorum sistemde. 2 derken yanıltmasın sizi 1. sınıfı tamamlamış 2. sınıfa geçmiş görünüyorum yani. Hazırlıktan geçer geçmez 2017 Eylülde inşallah bölüm derslerimi almaya başlayacağım ve önümde kağıt üzerinde 3 sene gözüküyor. Ama bu kağıt üzerinde görünen işte. 2. sınıfa geçmiş olarak gözüksemde Eylülde 1. sınıftan 2. sınıftan hatta eğer kredim yeter de alabilirsem 3. sınıftan karma dersler alacağım. Eğer herşey kağıt üzerinde göründüğü gibi giderse 3 sene sonrada lisans mezunu olabileceğim diye umuyorum yani 2020 de anca sanırım. Şimdi toplayalım kaç sene etti. 2 yıl önlisans okudum 2 yıl DGS ye hazırlandım 1 yıl ingilizce hazırlık okudum 3 yıl da lisans okuyacağım toplamda 8 senede bitmiş olacak bu serüven. Evet 8 senede Bilgisayar Mühendisi anca olabileceğim. Tıp okusam daha çabuk biterdi ama ben hiç tıp okuyacak kadar çalışkan bir öğrenci olmadım itiraf etmeliyim 😇

Dezavantajları avantaja çevirmek mümkün mü?

Tabii ki mümkün. En azından bu dezavantajları en aza indirgemek yine bizim elimizde. Öncelikle tercih yaparken lütfen ilgi alanlarınıza, isteklerinize, ilerde olmak istediğiniz gelmek istediğiniz yere, hedeflerinize, hayallerinize öncelik tanıyın. Yapacağınız tercih hayatınızın tamamına yön verecek geleceğinizi şekillendirecek unutmayın. Benim şimdi ki aklım olsa kesinlikle 1 sene daha bekler YGS/LYS çalışırdım. Herkese de bunu gözüm kapalı öneririm. Belki daha zor ama daha garanti bir yöntem olduğundan şüpheniz olmasın. Ama olmadı zaten mezuna kalmıştınız artık beklemek istemiyorsunuz aileniz yaz gitsin diyor ve benzeri sebeplerden ötürü 2 yıllık yazmaya karar verdiniz yine de hala hedefte 4 yıllık okumak var. O zaman iki yıllık eğitimine başlarken yapman gereken ilk şey okul eğitimine önem verip diploma notunu 2 yıl boyunca yüksek tutman. Çünkü DGS puanına okuldan gelen bir puan ekleniyor ve öyle küçük birşey de değil hatrı sayılır yükseklikte oluyor. İkincisi ise daha birinci sınıftayken DGS ye çalışmaya başlamak olmalı! DGS çalışmanı 4–5 aya sıkıştırıp stres yapıp bir de başarısız olmak yerine koskoca 2 seneye yay sen de rahat et kafan da rahat etsin. YGS/LYS den sonra zaten bilgilerin tazeyken al bir DGS konu anlatım kitabı başla konuları çalışmaya. Haftada bir konu bile bitirsen kardır. Yaz tatiline kadar konuları bitir soru bankası çöz yaz boyunca. 2. sınıfa geçincede hiç vakit kaybetme başla deneme çözmeye. ilk dönem haftada 2 3 tane çöz mesela ikinci dönem 4 5 tane çöz yaz tatili girer girmez de yaklaşık 1,5 ayın kalmış olacak her gün bir tane çöz. Bu dediğimi yaparsan arkadaşım aynı sene ara vermeden en gözde okula yerleşirsin. Derece yapman bile söz konusu! Çünkü bu sınav pratik sınavı. Sen iki seneni ayır sık dişini diploma notunuda yüksek tut Türkiye’de giremeyeceğin üniversite yoktur. Bu yolla ara verme olayına noktayı koyarsın. Eğer türkçe bölüm yazarsanda hazırlıkla uğraşmaz gider lisansa devam edersin. Mezuna kalarak harcamadığın bir yılı da burda lisans bölümünde harcarsın. Hemde en iyi üniversiteye yerleşir eğitimine orda devam edersin. Eğer illa 2 yıllık yazcam ben dersen benim tavsiyem budur yazacaksan da böyle yaz aksi taktirde bir çok dezavantaj başını ağrıtır seni verdiğin kararlara pişman eder.

Hangi önlisans bölümünden hangi lisans bölümüne geçiş yapılabilidiğine şu linkten bakabilirsiniz. 👇👇http://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2016/DGS/Tablo_2_13062016.pdf

Bir kaç üniversitenin kaçıncı sınıftan başlattığına dair şu bilgiler var (Teyit edilmiş bilgilerdir.)

Muğla Sıtkı Kocaman — İşletme — 2. sınıftan

Marmara Üniversitesi — Hemşirelik — 1. sınıftan

Dokuz Eylül — Hukuk — 1. sınıftan

ODTÜ — Bilgisayar Mühendisliği — 1. sınıftan + hazırlık

Ankara Üniversitesi — Hukuk — 2. sınıftan

İstanbul Üniversitesi — FTR — 1. sınıftan

Yıldız Teknik — Malzeme Mühendisliği — 2. sınıftan + hazırlık

Marmara Üniversitesi — Hukuk — 2. sınıftan

Boğaziçi Üniveristesi — Bilgisayar Mühendisliği — 1. sınıftan + hazırlık

Yerleştirme Neye Göre Yapılır?

DGS de tıpkı YGS/LYS gibi sıralama sınavıdır. Puanlar her sene değişiklik gösterir. Herşeyi sıralama belirler. Şu kadar net yaparsam geçerim diye aldanmak her zaman doğru sonuç vermez maalesef. Her sene puanlar, kontenjanlar değişir. Bu yüzden hedefleriniz doğrultusunda yapabileceğiniz en iyi sonucu yapmaya gayret edin.

Eklemek gerekirse..

Geçen yıl henüz DGS ye çalışırken Elif (instagram/@elifdiyebiriningunlugu) ile yaptığımız bir röportaj vardı onunda linkini şuraya bırakıyım 💁👇

https://medium.com/%40mstkbl_mhnds/dgs-2-y%C4%B1ll%C4%B1ktan-4-y%C4%B1ll%C4%B1%C4%9Fa-ge%C3%A7i%C5%9F-2b041f5d9aed

Son olarak..

DGS yarın ne olacağı belli olmayan bir sınavdır. Bir kaç senede bir DGS kaldırılacak dedikoduları yayılır. Kaldırırlarsa da neden kaldırdınız diyemezsiniz. LYS ise adı değişebilecek ama asla kalkmayacak garanti bir sınavdır. Adı değişsede her sene üniversiteye seçme sınavı bir şekilde yapılacaktır bunu unutmayın. Meşakkatli bir süreç olsada sonu aydınlık bir yoldur. Zora girmeden rahatı yaşamayı ummayın. Üçüncü kez DGS ye girmiş “tecrübeli mezun” biri olarak önüme çıkan herkese söylerim şimdiki aklım olsa oturur YGS-LYS çalışırdım. En azından orda 1 sene kaybederdim burda daha şimdiden 4 sene kaybettim..

Benim söyleyeceklerim bu kadar. Öncelikle bu uzun yazıyı sonuna kadar okuyup buraya geldiyseniz teşekkür ederim. Sorularınıza yanıt bulamadığınız birşey varsa, sosyal medyadan mesaj atabilirsiniz. Hakkınızda hayırlı olan doğru tercihler yapmanız dileğiyle.. 🙋🌸

#dgs #dikeygeçişsınavı

    Müstakbel Mühendis

    Written by

    Bitmemiş bir cümle.. Bilgisayar Programcılığı 2/2 🎓 Marmara Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği 3/5 📚💻

    Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
    Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
    Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade