Deel 4: Lock-ins van de lineaire economie

Dit is deel vier van mijn wekelijkse ontdekkingstocht binnen de wereld van circulaire economie.

Lock-in

Deze week leerde ik over de lock-in van de lineaire economie. Wat houdt de circulaire economie tegen om te worden gerealiseerd? Of anders gezegd: op welk vlak zijn veranderingen nodig om systemen circulair te maken?

Ten eerste vond ik de overweldigende complexheid van systemen. Productieprocessen zijn zo verspreid, groot, complex en ondoorzichtelijk dat het steeds ingewikkelder wordt processen in kaart te brengen en er gesloten systemen van te maken. Gesloten kringlopen lijken mij onwaarschijnlijk omdat elke kringloop zo met tien andere kringlopen is verbonden. Zo kan je in de wereld van beton beginnen en via de metalenwereld opeens in de productieprocessen van de veehouderij zitten.

Vorige week wilde ik spreken met iemand uit de staalwereld omdat deze grote overlap heeft met beton productieprocessen. Dit is gelukt en hij bevestigde de grote overeenkomsten en samenwerkingen tussen beide werelden. En ook bevestigde hij dat het immense werelden an sich zijn. De metalenwereld is zo groot en gedifferentieerd dat het een uitdaging is om globale processen te beschrijven. Ook werd ik uit dit gesprek wijzer dat ondanks reeds hoogwaardige recycling (waarbij kwaliteit behouden blijft), de hele metalenwereld bezig is met hergebruik van afvalstromen. Er worden momenteel in rap tempo nieuwe toekomsten bedacht voor afvalstromen van metaal die voorheen in afvoerputjes belanden. Dit kon zijn: onder andere de veehouderij (naar mijn verbazing), stoeptegels, en onder wegen (zoals dit ook het afvoerputje van beton is). Komende week zal ik mij meer verdiepen in creatieve oplossingen die zijn bedacht in de metalenwereld die wellicht van toepassing zijn op het circulariseren van de betonwereld.

Ten tweede vond ik een niet erg verassende factor die verandering tegenhoudt: geld. Aandelen in bestaande bedrijven. Een voorbeeld: de bedrijven die grondstoffen delven zijn vaak ook eigenaren van bedrijven die deze grondstoffen bewerken tot hoogwaardigere producten. Zo houden deze producenten belang in het blijven gebruiken van nieuwe grondstoffen. En zullen zij de inkoop van gerecyclede grondstoffen tegengaan. Totdat wellicht het delven van nieuwe grondstoffen duurder wordt dan inkoop uit recycling en de grondstofbedrijven moeten verkopen. Of daarvoor worden nieuwe bestemmingen gevonden.

Ten derde is het logistiek een uitdaging om bestaande stromen te veranderen. Vervoersstromen, opslag, soorten contracten en samenwerkingen tussen bedrijven zullen allemaal opnieuw moeten worden bekeken hoe dit het best past in een nieuw systeem. Ook kwaliteitscontrole is een belangrijke factor waar rekening mee moet worden gehouden. Dit houdt soms tegen dat grondstoffen na gebruik weer kunnen worden hergebruikt in dezelfde stroom en soort producten. Afval ofwel de output van een producent is bijna altijd meer chaos dan de grondstoffen, ofwel de input. Deze mix van verschillende, vaak onbekende substanties maakt scheiding en puur hergebruik moeilijker. Dit komt voor bij beton, plastic, papier enzovoort.

Volgende week hoop wil ik kijken naar transities in combinaties met de circulaire economie in Nederland.

Like what you read? Give Myrte Rischen a round of applause.

From a quick cheer to a standing ovation, clap to show how much you enjoyed this story.