Oto najnowsza NASZA HISTORIA!

Dziesięć okładek, dziesięć regionalnych wersji naszego magazynu. Przedstawiamy Państwu marcowy numer Naszej Historii — jedynego miesięcznika o historii polskich regionów.

Zapraszamy do kiosków i saloników prasowych. Oto, co przygotowaliśmy dla Państwa do czytania:

W pierwszej kolejności przedstawiamy te teksty, które znajdą Państwo we wszystkich wydaniach NASZEJ HISTORII. Nieco niżej te o charakterze regionalnym. Miłej lektury!

MATERIAŁY OGÓLNOPOLSKIE

Te teksty znajdą Państwo w każdym wydaniu Naszej Historii — niezależnie od regionu:

Hańba Goralenvolk. Część góralskiej starszyzny marzyła o roli lokalnych książąt. Zamiast tego zostali niemieckimi marionetkami, tańczącymi na rozkaz Hansa Franka. Historię góralskiej kolaboracji z Niemcami przedstawia Michał Wróblewski.

Upadli Sekretarze. Co porabiali na politycznej emeryturze Ochab, Gomułka i Gierek? Dzieje odsuniętych od władzy byłych szefów PZPR opisuje Kuba Dobroszek.

Polacy u generała Franco. Podczas wojny domowej w Hiszpanii po stronie lewicowego rządu walczyło ok. 5000 Polaków. Zaledwie setka zdecydowała się na wsparcie falangistów. Kim byli i co nimi kierowało? O tym tekst Wojciecha Rodaka.

Kapuściński na froncie kulturalnym stalinizmu. Reportaże Kapuścińskiego z wczesnych lat 50 to socrealistyczna, wypaczająca rzeczywistość sztampa. To i tak jednak nic w porównaniu z wierszem Kapuścińskiego na cześć Feliksa Dzierżyńskiego. Twórczość Kapuścińskiego z okresu stalinizmu odkrywa Jakub Szczepański

Jak zostać dobrym esbekiem? Jaki trzeba było mieć życiorys i charakter, do czego trzeba było się posunąć, by cieszyć się w esbecji uznaniem przełożonych i awansować? Dorota Kowalska na podstawie dokumentów i instrukcji rekonstruuje obraz “wzorowego” esbeka.

Sowieci chcieli antyukraińskiego paktu z Polską. O tym, jak podczas Wielkiego Głodu Stalin zaproponował Polsce wspólną rozprawę z Ukrainą, pisze Agaton Koziński.

Polak cesarzem na rajskiej wyspie. Niezwykłą historię Faustyna Wirkusa, żołnierza Marines polskiego pochodzenia, który w latach 20 został władcą haitańskiej wyspy Gonave opisuje Wojciech Rodak.

Przaśne początki erotyki w polskim kinie. Peerelowska cenzura obyczajowa była nie mniej surowa niż polityczna. Właśnie dlatego Anna Prucnal została skazana na wygnanie za rolę w skandalizującym filmie jugosłowiańskiego reżysera. O tym, jak polskie kino peerelu radziło sobie z nagością i seksem pisze Kuba Dobroszek.

Seksskandal z Marią Curie-Skłodowską w roli głównej. Gdy odkrywczyni radu wdała się w romans z żonatym mężczyzną, wybuchła afera o europejskiej skali. Historię zakazanej miłości Curie-Skłodowskiej i Paula Langevina przedstawia Sylwia Arlak.

Trójkąt miłosny w bunkrze Hitlera. Czy Ewa Braun, która wzięła ślub z Fuhrerem tuż przed jego samobójstwem miała adoratora? Wszystko na to wskazuje. jak daleko zaszły jej relacje z Hermannem Fegeleinem? Pisze o tym Zuzanna Wierus.

Najgroźniejsi niemieccy szpiedzy w bitwie o Anglię. III Rzesza miała świadomość, jak ważnym atutem w wojnie jest sprawna siatka agentów — i wkładała wiele wysiłku w tą, by taką siecią opleść Imperium Brytyjskie. Ben Macintyre, dziennikarz “Times”, tworzą autorską listę najgroźniejszych szpiegów.

Wojna McNamary. Robert McNamara był jednym z najwybitniejszych biznesmenów w USA, który stał za sukcesem Forda, będąc prezesem tej firmy. Czemu więc nie zdołał uporać się z wojną w Wietnamie, gdy został szefem Pentagonu w 1961 r.? Zastanawia się Daniel Finkelstein.

Faszonista David Bowie. Jak słynny muzyk wyznaczał tredy w modzie? Jane Mcfarland z “The Times” opowiada, czemu świat haute-couture tak chętnie inspiruje się stylem Bowiego.

“Nie ma brzydkich kobiet, są tylko kobiety, które nie wiedzą, że są piękne” — powiedziała kiedyś Vivien Leigh. Ale dla dwukrotnej laureatki Oscara, jednej z dwudziestu najwybitniejszych aktorek w historii kina amerykańskiego, to nie uroda była najważniejsza.

Moda, sztuka, rozrywka. Przedstawiamy m.in. historię ponadczasowego blazera i kultowych perfum Miss Dior, pochylamy się nad twórczością Frantiska Dritkola, jednego z pionierów awangardy w europejskiej fotografii, a także opisujemy najbardziej kobiecy mebel w dziejach sztuki użytkowej — toaletkę.

Trójkąt miłosny w świecie literatów — Zuzanna Wierus odsłania kulisy burzliwego romansu Henry’ego i June Millerów z pisarką Anais Nin.

W Starym Techniku pralka w roli głównej. Od tar po nowoczesne pralki ekologiczne.

Kuchnia, a w niej o rosole — hicie kulinarnym wszech czasów.

MATERIAŁY REGIONALNE

Te teksty znajdą Państwo wyłącznie w wydaniach regionalnych Naszej Historii.

WARSZAWA

Warszawa światową stolicą seksbiznesu. Pod koniec XIX wieku to w Warszawie krzyżowały się szlaki międzynarodowych mafii zajmujących się handlem żywym towarem. Jowita Łuczak zagląda za kulisy ich działalności.

Warszawa według Goebbelsa, Himmlera i Hitlera. Od entuzjazmu a nawet zachwytu, po morderczą, niszczycielską nienawiść. O tym, jak zmieniało się postrzeganie stolicy Polski przez władców III Rzeszy pisze Zuzanna Wierus.

Polowanie na Sowietów w Warszawie. Na przełomie lat 20 i 30. w Warszawie miały miejsce trzy serie zamachów na sowieckich dyplomatów i przedstawicieli. Był też bombowy atak na sowiecką ambasadę na Poznańskiej. Dzieje tajnej wojny na ulicach stolicy rekonstruuje Mariusz Grabowski.

Aleja Szucha. Wszystko o jednej z najbardziej reprezentacyjnych ulic Warszawy. Materiałowi Mariusza Grabowskiego towarzyszy szczegółowy plan infograficzny autorstwa Katarzyny Bakun, na którym odnajdziemy informacje o każdym budynku Alei.

Tajemnice willi MSW przy ulicy Zawrat. W czasach PRL szkolono tam szpiegów i esbeków. Stamtąd podsłuchiwano amerykańskiego ambasadora. To tam po raz pierwszy spotkali się Wałęsa i Kiszczak, to wreszcie tam Andrzej Milczanowski planował “sprawę Olina”. Niezwykłą historię budynku na Mokotowie przedstawia Anita Czupryn.

> Kup E-WYDANIE warszawskiej Naszej Historii

> Zamów PRENUMERATĘ lub kup dowolne (w tym archiwalne)PAPIEROWE WYDANIE Naszej Historii

KATOWICE

Rok 1945 to dla Ślązaków przejście spod rządów jednej dyktatury do drugiej, dla nich jeszcze okrutniejszej. “Kiedyś tajlowali nos Niemce, teroz tajlujom nos Poloki”- pisze Alojzy Lysko w swojej kolejnej książce “Duchy wojny”.

Od Elżbiety Korfantowej mogłaby się dziś uczyć niejedna first lady — pisze Agata Pustułka i przypomina znane i nieznane epizody z życia żony Wojciecha Korfantego, jednego z najbardziej cenionych, ale także i znienawidzonych polityków międzywojnia.

W oficjalnym planie miasta kościołów nie było, ale miały przygotowane miejsca, ukryte w kategorii “obiekty kultury” . Jolanta Pierończyk przypomina, jak powstawało sztandarowe miasto socjalistyczne, czyli Tychy. jak w praktyce wygląda dziś miasto idealne?

Kryzys lat 30. Głód, bezrobocie i dramat połowy pracujących na Śląsku. Grażyna Kuźnik opisuje wstrząsającą historię robotnika, zastrzelonego z zimną krwią przez kopalnianych strażników za to tylko, że zbierał węgiel na hałdzie.

Klasztor i kalwaria na Górze św. Anny, zamek w Toszku, pałac w Żyrowej, pałac w Krowiarkach — czy ktoś jeszcze pamięta, z jakim rodem arystokratycznym są związane — zastanawia się Jadwiga Jenczelewska i przypomina Czytelnikom Gaszynów, ważną niegdyś na Śląsku rodzinę.

> Kup E-WYDANIE katowickiej Naszej Historii

> Zamów PRENUMERATĘ lub kup dowolne (w tym archiwalne)PAPIEROWE WYDANIE Naszej Historii

POZNAŃ

Enigma wyszła z Poznania — gdyby nie Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski wojna trwała by pewnie kilka lat dłużej i zginęłoby w niej kilka milionów ludzi więcej. Błażej Dąbkowski pisze o tym, że przyjaźń i praca trójki matematyków zaczęła się na Uniwersytecie Poznańskim.

Powstańcza elita — Spartakusy w marynarskich mundurach stanowili doborową jednostkę biorącą udział w Powstaniu Wielkopolskim. Grzegorz Okoński opisuje szczególnie jednego z bohaterów — Adama Białoszyńskiego.

Katastrofa za katastrofą — Trzeciego listopada 1912 roku zaczęła się w Poznaniu era katastrof mechanicznych. Tego dnia pierwsza ,,bimba’’ wyleciała z szyn i… Potem było już tylko gorzej, a pisze o tym Krzysztof Smura.

Artur Greiser zginął na szubienicy — W 1946 roku jego śmierć na stokach Cytadeli chciał zobaczyć cały Poznań. Zbyszek Snusz wspomina czas ostatniej publicznej egzekucji w dziejach Polski.

Pogański idol czy słup milowy? — Koło Międzychodu stoi do dziś dziwny kamień. Do tej pory historycy byli przekonani, że to słup milowy z XIX wieku. Okazuje się jednak, że może to być część pogańskiego ,,Idola’’.

> Kup E-WYDANIE poznańskiej Naszej Historii

> Zamów PRENUMERATĘ lub kup dowolne (w tym archiwalne)PAPIEROWE WYDANIE Naszej Historii

KRAKÓW

Karol Kot — wampir z Krakowa. Gdy 17 marca 1968 r. skazywano go na śmierć, niespełna 22-letni seryjny zabójca słuchał sędziego pogodzony z losem. Przełknął tylko ślinę. Miał na sumieniu dwie ofiary śmiertelne, ale próbował zabić przynajmniej jeszcze 10 razy. Żeby skosztować ludzkiej krwi — pisze Marcin Banasik.

Skandal po „Weselu”. Już sam ślub chłopki z Bronowic z literatem był towarzyską sensacją, ale prawdziwa bomba wybuchła po „Weselu”. Mateusz Drożdż wyjaśnia, dlaczego Lucjan Rydel chciał „sprać po pysku” Stanisława Wyspiańskiego.

Ofiara życia Badylaka. „Nie mógł żyć w kłamstwie, zginął za prawdę”. Piotr Subik przypomina postać Walentego Badylaka, piekarza i byłego żołnierza AK, który 35 lat temu podpalił się na krakowskim Rynku.

Ingres Karola Wojtyły. W marcu 1964 r. metropolita wstępował na tron biskupów krakowskich, tymczasem Zenon Kliszko, członek Biura Politycznego, myślał naiwnie, że to wykorzysta. O bolesnej pomyłce towarzyszy z PZPR przypomina Paweł Stachnik.

Gdy auta jeździły po Rynku. Ograniczanie ruchu w centrum Krakowa ma już sporą historię. Zaczęło się prawie 90 lat temu. Arkadiusz Maciejowski pisze m.in. o rewolucji z 1979 r., czyli zamknięciu Rynku Głównego i przyległych ulic.

Siłaczka w Krakowie. Faustyna Morzycka, która zainspirowała Stefana Żeromskiego do stworzenia postaci Stasi Bozowskiej, żyła intensywnie. Ostatnie dni spędziła w Krakowie. Na pytanie, dlaczego popełniła samobójstwo odpowiada Maciej Miezian.

Fałszywy hrabia w Zakopanem. Zimą 1932 r. do pensjonatu pod Tatrami zawitał elegancki 22-latek. Przystojny „oficer Wojska Polskiego”, mający bajeczne wprost koneksje, brylował w towarzystwie. Co było dalej — opisuje Paweł Stachnik.

Ostatnie bombardowanie Krakowa. Eksplozja zniszczyła budynek przy ul. Karmelickiej, grzebiąc w ruinach dziewięć osób. Ludzie zachodzili w głowę, jakim cudem bomba lotnicza spadła sześć tygodni po ucieczce Niemców. Zagadkę wyjaśnia Mateusz Drożdż.

Przypadkowe Powstanie Krakowskie. Nie ma w naszych dziejach innego powstania, które wybuchło tylko dlatego, że powstańcy nie mogli otworzyć bramy w kamienicy, by je odwołać. W Krakowie takie cuda się zdarzają — udowadnia Maciej Miezian.

> Kup E-WYDANIE krakowskiej Naszej Historii

> Samów PRENUMERATĘ lub kup dowolne (w tym archiwalne)PAPIEROWE WYDANIE Naszej Historii

GDAŃSK

Apokalipsa ‘45. Lotnicy Stalina bombardują Gdańsk. Pod koniec wojny Gdańsk został obrócony w morze ruin. Trudno ustalić, które zniszczenia powstały w czasie walk, które to efekt podpaleń po zdobyciu miasta. Pewne natomiast jest to, że 19 marca 1945 r. podczas nalotu 200 radzieckich samolotów doszło do wielkiej bitwy powietrznej, o której mało kto dziś pamięta.

Czarna legenda majora “Łupaszki”. Majora Zygmunta Szendzielarza okarżano o najcięższe zbrodnie. Także na Pomorzu, gdzie podlegli mu “żołnierze wyklęci” zamordowali kilkudziesięciu ubeków, milicjantów i członków PPR. Ile w krążących do dziś opowieściach o “Łupaszce” jest prawdy, a ile PRL-owskiej propagandy?

Skarby na zamku w Człuchowie. Prowadzone przez archeologów wykopaliska na zamku pokrzyżackim w Człuchowie zaowocowały licznymi znaleziskami. Do najciekawszych należy XIV-wieczna bulla papieża Grzegorza XI.

Śmierć studenta w podnieceniu alkoholowym. Prokurator John Muhl z Prezydium Policji w Gdańsku był w nie lada kłopocie, kiedy w marcowy poranek 1926 r. okazano mu zwłoki młodego mężczyzny. Nie był w stanie określić, czy ma do czynienia z morderstwem czy też z samobójstwem. Prawda szybko jednak wyszła na jaw.

> Kup E-WYDANIE gdańskiej Naszej Historii

> Zamów PRENUMERATĘ lub kup dowolne (w tym archiwalne)PAPIEROWE WYDANIE Naszej Historii

ŁÓDŹ

Łódzka szkoła spełniania marzeń. 8 marca 1948 roku założono w Łodzi Szkołę Filmową. Wtedy nikt nie przypuszczał, że za kilkadziesiąt lat będzie jedną z najlepszych takich szkół w Europie i na świecie, pisze Anna Gronczewska.

William Szekspir i Rawa Mazowiecka. Dramatyczna historia Siemowita III, księcia rawskiego, i jego żony Ludmiły zainspirowała Williama Szekspira do napisania słynnej “Opowieści zimowej”, zapewnia Jacek Perzyński.\

Scheibler, Geyer, Grohman. W Łodzi przedsiębiorczy Niemcy znaleźli swoją ziemię obiecaną, pobudowali fabryki i robili gigantyczne interesy. Opuścili to miasto po II wojnie światowej — pisze Anna Gronczewska.

Obóz na Sikawie — Anna Gronczewska przypomina, że w miejscu, gdzie znajduje się dziś łódzki Zakład Karny nr 1 był legendarny obóz na Sikawie, który utworzyli hitlerowcy dla Polaków i Żydów, po wojnie zaś więziono w nim Niemców, także oficerów Wermachtu.

Zbuntowany łódzki rock. Moskwa, Brak, Proletaryat: łódzki rock nigdy nie miał łatwego życia i prostej drogi do sukcesów. Ale doczekał się niemało znaczących wykonawców oraz wielkiej, legendarnej imprezy, przypomina Dariusz Pawłowski.

Kariera szachowa z Łodzią w tle. Jan Skąpski opowiada Akibie Rubinsteinie, arcymistrzu szachowym, którego fenomenalna kariera rozwijała się w Łodzi. Uważany za jednego z największych mistrzów XX stulecia, nigdy nie zasiadł na najwyższym tronie. Tytuł dostał za całokształt.

Tajemniczy Wągłczew. Pod koniec listopada 2013 roku do Wągłczewa (powiat sieradzki) po 148 latach powrócili członkowie zakonu Rycerskiego Grobu Bożego w Jerozolimie. Ich historię przypomina Dariusz Piekarczyk.

Zbrodnia u doktora Trawińskiego. W połowie lat 30. XX wieku o tym morderstwie mówiła cała Łódź. W domu szanowanego lekarza znaleziono brutalnie zamordowaną jego służącą. Do dziś nie jest pewne, kto ją zabił — opowiada Anna Gronczewska.

> Kup E-WYDANIE łódzkiej Naszej Historii

> Zamów PRENUMERATĘ lub kup dowolne (w tym archiwalne)PAPIEROWE WYDANIE Naszej Historii

LUBLIN

Stanisław Mikulski zaczynał swoją karierę aktorską w Lublinie. Andrzej Z. Kowalczyk przypomina jego role oraz inne wybitne kreacje z okresu powojennego. A tych nie brakowało. Na scenie Teatru Osterwy występowały takie sławy jak Jan Machulski, Henryk Bista, Leszek Teleszyński czy Wiesław Michnikowski.

Zobacz XVII-wieczny Lublin według Brauna i Hogenberga. Staropolski wodociąg czy pełen ryb Wielki Staw Królewski nieopodal Zamku Lubelskiego. Wszystko to znajdziemy na unikatowym widoku Lublina z 1618 roku, który odkrywa dla nas Małgorzata Szlachetka.

Historia renesansowej Piwnicy pod Fortuną jest tak intrygująca, jak znajdujące się tam zabytkowe, pikantne freski. Paweł Franczak opowiada o jej bywalcach, wśród których był m.in. Jan Kochanowski. Pokazuje, jak od winiarni, potem smakowity kąsek dla nazistów, stała się na koniec atrakcją turystyczną.

Tych świątyń nie znajdziemy już na mapie Lublina. Małgorzata Szlachetka podąża śladem kościołów, cerkwi i synagog, których nie zobaczymy już w naszym mieście. O ich istnieniu przypominają dziś jedynie pamiątkowe tablice i przewodniki.

Tam, gdzie się pojawiali Rosjanie, stawiali cerkiew. Dr Krzysztof Latawiec, historyk UMCS przedstawia historie cerkwi w Lublinie, których budowę hojnie dotował rosyjski rząd. Symbolizowały dominację zaborcy. Największa stanęła w XIX w. na pl. Litewskim.

Od kiedy w XV w. relikwia Drzewa Krzyża Świętego znalazła się w kościele oo. Dominikanów, szukano stosownego miejsca do jej przechowywania. Takim miała być kaplica Tyszkiewiczów. Tak się jednak nie stało. Dlaczego? O tym przeczytasz w publikacji Tomasza Pietrasiewicza, dyrektora Ośrodka Brama Grodzka — Teatr NN.

> Kup E-WYDANIE wrocławskiej Naszej Historii

> Zamów PRENUMERATĘ lub kup dowolne (w tym archiwalne)PAPIEROWE WYDANIE Naszej Historii

WROCŁAW

Z Wrocławia do gwiazd. Od godziny 17.27 25 czerwca 1978 roku do godziny 16.38 5 lipca, Mirosław Hermaszewski, razem z radzieckim kosmonautą Piotrem Klimukiem, odbył lot na statku Sojuz-30 (po 27 godzinach lotu dołączyli do stacji orbitalnej Salut-6). W ciągu tych 8 dni Ziemię okrążyli 126 razy, wykonując w tym czasie 14 eksperymentów naukowych. Do dzisiaj nikt z Polaków nie poleciał już na orbitę okołoziemską, bo Polska wycofała się ze współpracy z Rosjanami i nie podjęła współpracy ani z NASA, ani z Europejską Agencją Kosmiczną. O Mirosławie Hermaszewskim pisze Katarzyna Kaczorowska.

Miasto zbudowano od nowa. Po II wojnie światowej Wrocław nie został odbudowany, on został zbudowany na nowo… W 1945 roku jego wygląd był rozpaczliwy: brak wody, ulice poprzecinane setkami barykad, chodniki podziurawione lejami od bomb… — pisze Marcin Walków.

Echo z dachu akademika. Jesienią 1989 roku spotkali się trzej panowie. Jeden miał kamerę, drugi znał się na antenach, trzeci na nadajnikach. Kilka miesięcy później uruchomili pierwszą prywatną telewizję w Polsce, o której pisze Hanna Wieczorek.

Akademia dla rycerzy. Przez setki lat Legnica miała swoją elitarną szkołę, w której uczyli się m.in. Ossolińscy i Zamoyscy. Dziś po Akademii Rycerskiej pozostały wspomnienia i gigantyczny remont, który jest na ukończeniu. Jaki ją czeka los? — zastanawia się Mateusz Różański.

Kryminalny Dolny Śląsk. Edyta Korohoda z Piławy Górnej zniknęła 1 czerwca 2002 roku. 19-latka była w ciąży. Po latach okazało się, że zabił ją kochanek, a ciało zmielił i rzucił zwierzętom na pożarcie — o zbrodni sprzed lat pisze Małgorzata Moczulska.

> Kup E-WYDANIE wrocławskiej Naszej Historii

> Zamów PRENUMERATĘ lub kup dowolne (w tym archiwalne)PAPIEROWE WYDANIE Naszej Historii