STEM Education ภูมิคุ้มกันใหม่สำหรับระบบการศึกษา หรือยาใช้เฉพาะที่

ได้ยินคำใหม่ จึงต้องรีบไปหาอ่านเรื่อง STEM Education คืออะไร อย่างรวดเร็วจากสองสาม แหล่งข้อมูล และได้คำตอบรวมๆ ว่าเป็นการขมวด Science, Technology, Engineering และ Mathematics (ตัวย่อคือตัวหนังสือตัวแรกของทั้งสี่วิชา) เข้าด้วยกันเพื่อสอนเป็นลักษณะบูรณาการต่อโจทย์หรือโปรเจคต์ที่ถูกหยิบยกขึ้นมา ฟังดูเหมือนเป็นวิธีเรียนแบบ project-based แบบที่การศึกษายุคใหม่ใช้กัน น่าสนใจ

แต่พออ่านๆ ไปเจอต้นเหตุแห่งแนวคิดว่าเป้าประสงค์เพื่อ “หวังจะยกระดับผลการทดสอบ PISA และ TIMSS [และอาจมีมาตรวัดผลอื่นๆ ด้วย] ให้ได้ดีขึ้น” ผมก็ต้องกลับไปรู้สึกสงสัยระคนสิ้นหวังอีกที ว่าการที่หน่วยงานรัฐกำลังถือหาง STEM Education เพราะเป็นรูปแบบความรู้ใหม่ที่เพิ่งค้นพบ และมีต้นกำเนิดในสหรัฐอเมริกา—ประเทศที่มีปัญหากับผลทดสอบ PISA อยู่ในปัจจุบัน—ทำให้ผมต้องตั้งคำถามใหม่ว่าระบบที่ดูจะมีแนวคิดของการพัฒนานักเรียนให้กลายเป็นผู้นำแห่งศตรวรรษที่ 21 ผสมผสานอยู่ด้วยเพราะเขาคิดว่ามันเข้าชุดกันได้ โดยเนื้อแท้แล้ว นี่คือรูปแบบการศึกษาใหม่สำหรับเด็ก หรือเป็นยาชุดใช้บรรเทาอาการมาตรฐานตกของการศึกษาในประเทศนั้นๆ กันแน่?

เพราะถ้าเป็นประการหลังนี้ผมจะได้ไม่ต้องเสียเวลาศึกษาหรือยุ่งด้วย—ไม่ใช่เพราะมันไม่ดี แต่เพราะนี่ไม่ใช่เป้าหมายของ New School Era ที่เราหวังว่าการศึกษาที่แท้คือการทำให้ผู้คนมีอัตราเติบโตด้านสติปัญญา ไม่ใช่การการสรรหามาตรฐานรับรองคุณภาพสติปัญญา ณ ช่วงเวลาหนึ่งของใคร นั่นแปลว่าสิ่งที่เรากำลังมองหากับ STEM Education นั้นเป็นยาสำหรับคนละอาการโดยสิ้นเชิง

ยิ่งถ้าเราอ้างอิงเรื่อง “ทักษะในศตวรรษที่ 21” ที่ World Economic Forum (WEF) นิยามสำหรับคนในรุ่นหน้าไว้ว่าต้องการทักษะ 3 ด้านหลัก คือ ทักษะดำรงชีวิต ทักษะวิเคราะห์ปัญหา และทักษะการริเริ่ม (บุคลิกภาพแบบใหม่) STEM มีความเกี่ยวข้องกับทั้ง 3 ด้านน้อยจนดูเหมือนเป็นแค่การจัดชุดวิชาใหม่เท่านั้น

แต่ก็เป็นไปได้ นัยว่าการรวบความรู้ที่ต้องใช้พร้อมกันจะเป็นการทำให้ประสิทธิผลจากการเรียนดีขึ้นได้ ซึ่งถึงเรื่องนี้ถูก กับสาขาวิชาที่เหลือเราต้องทำอย่างไร กับวิชาในแขนง “ศิลป์” จะมีการจัดหมวดหมู่ในลักษณะเดียวกับ STEM หรือไม่? และจะทำได้อย่างไร ยังไม่มีการเริ่มพูดถึง ทำให้ผมต้องพาลคิดไปว่าหรือเป็นเพราะแขนงวิชากลุ่มหลังไม่มีผลต่อคะแนน PISA หรือ TIMSS จึงไม่สำคัญอะไร?

ถ้า STEM Education ทำให้การศึกษาดีขึ้นได้จริงๆ ไม่ว่าจะพิจารณาจากผลสอบมาตรฐานหรือไม่ก็ตาม ยังมีอีกคำถามที่เราต้องช่วยกันตอบว่า มีอะไรบ้างที่จะรับรองว่า STEM Education จะไม่เป็นต้นเหตุของการลดทอนความหลากหลาย (diversity) ของผู้เรียนอีกครั้งหรือไม่ ยังไม่มีใครยืนยัน ยังไม่มีใครพูดถึงตอนนี้ ผมได้แต่หวังว่าเราจะมารู้ตัวทีหลังโดยไม่จำเป็นว่าตัวยาที่เรากำลังจะให้เด็กรุ่นใหม่เริ่มบริโภคกันอย่างจริงจังนี้แท้จริงไม่ได้ให้ประโยชน์อะไรผู้เรียน เป็นแค่การแก้ปัญหาคุณภาพระดับนโยบายอีกครั้งเท่านั้นเอง นี่จะเป็นคำถามที่เราจะต้องพิจารณากันในระยะยาวต่อไป

เพราะผมเข้าใจว่าจริงๆ เด็กไทยในยุคอาเซียนไม่มีเวลาพอจะเสียไปกับการอ้อมไปผิดทางอีกแล้วเสียด้วยซ้ำ

Show your support

Clapping shows how much you appreciated new school era’s story.