Tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị hội chứng thắt lưng hông

Những kiến thức tổng hợp về bệnh đau thần kinh tọa

Những thông tin chung

Hội chứng thắt lưng hông hay rễ thần kinh thắt lưng cùng là bệnh lý liên quan đến các dây thần kinh tủy sống và rễ thần kinh ở thắt lưng cũng như đoạn cuối của tủy sống

Hội chứng này gồm hai hội chứng thành phần là hội chứng cột sống và hội chứng dây rễ thần kinh. Việc khám lâm sàng nhằm mục đích phát hiện ra các triệu chứng của hội chứng trên.

Hội chứng thắt lưng hông

Đặc điểm giải phẫu

Cột sống thắt lưng và các cấu trúc giải phẫu thần kinh như tủy sống, các rễ thần kinh tủy sống có mối quan hệ giải phẫu khăng khít với nhau .

Các khoanh đoạn tủy thắt lưng L1, L2 nằm ngang mức đốt sống D11 và các khoanh đoạn tủy L3, L4, L5 nằm ngang mức đốt sống D12. Chóp tủy nằm ngang mức đốt sống L1.

Từ các khoanh đoạn trên, các rễ thần kinh tương ứng đi ra, các nhánh trước của các dây thần kinh tủy sống tạo thành đám rối thần kinh. Đám rối thần kinh thắt lưng — cùng được tạo thành bởi một phần các nhánh trước của dây thần kinh L3, L4 và S3 cùng các dây L5, S1, S2.

Tủy sống kết thúc ngang mức đốt sống L1- L2. Bao rễ thần kinh kết thúc ở mức S2.

Khi cột sống hoặc đĩa đệm có những thay đổi bệnh lý thì các dây rễ thần kinh cũng dễ bị tổn thương theo.

Dấu hiệu nhận biết hội chứng thắt lưng hông

Các triệu chứng của hội chứng thắt lưng hông bao gồm đau và tê ở cánh tay, chân và yếu cơ. Triệu chứng phổ biến nhất là đau thần kinh tọa (là cơn đau chạy dọc theo dây thần kinh tọa). Đây là dây thần kinh dài nhất của cơ thể chạy từ mông xuống dưới chân (phía sau đùi và cẳng chân). Đau thần kinh tọa là một triệu chứng của một số bệnh như thoát vị đĩa đệm và nó rất khó để có thể chữa trị triệt để. Các triệu chứng khác là tê, nhói và mất kiểm soát sự tiểu tiện và đại tiện.

The term sciatica describes the symptoms of leg pain — and possibly tingling, numbness, or weakness — that originate in the lower back and travel through the buttock and down the large sciatic nerve in the back of each leg
Tạm dịch: Thuật ngữ thần kinh tọa mô tả các triệu chứng của đau chân, có thể ngứa ran, tê, hoặc yếu — có nguồn gốc ở lưng dưới và đi qua mông và xuống dây thần kinh hông lớn ở sau mỗi chân
Theo Spine Health

Bạn có thể gặp các triệu chứng khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các dấu hiệu bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Nếu bạn có các dấu hiệu và triệu chứng được đề cập ở trên, hay có bất kỳ câu hỏi hoặc thắc mắc nào, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ. Cơ địa và tình trạng bệnh lý có thể khác nhau ở nhiều người. Hãy luôn thảo luận với bác sĩ để được chỉ định phương pháp chẩn đoán, điều trị và xử lý tốt nhất dành cho bạn.

Trong trường hợp bạn đang trong quá trình điều trị bệnh, nếu bạn không thấy khá hơn, hãy hỏi bác sĩ về việc bắt đầu chương trình điều trị đặc biệt.

Biểu hiện hội chứng cột sống

  • Đau: Đau cột sống thắt lưng có thể xuất hiện đột ngột cấp tính tự phát hoặc sau chấn thương, nhưng cũng có thể xuất hiện từ từ theo kiểu bán cấp hoặc mạn tính. Đau thường khu trú rõ ở những đốt sống nhất định. Cường độ đau nếu cấp tính có thể dữ dội, nếu bán cấp và mạn tính có thể chỉ âm ỉ.
  • Điểm đau cột sống: khi khám ấn trên mỏm gai các đốt sống bệnh nhân sẽ thấy đau chói ở các trên đốt sống bị bệnh.
  • Biến dạng cột sống:biểu hiện là thay đổi cong sinh lý cột sống thắt lưng (giảm ưỡn, mất ưỡn cột sống thắt lưng hoặc cong sinh lý đảo ngược có nghĩa là cột sống thắt lưng không ưỡn như bình thường mà lại gù) và lệch vẹo cột sống.
  • Giảm biên độ hoạt động của cột sống thắt lưng: Các động tác cúi, ngửa, nghiêng, xoay cột sống đều bị hạn chế. Khi cúi: chỉ số Schober giảm (< 14/10), khoảng cách ngón tay — nền nhà tăng (> 0 cm).

Biểu hiện hội chứng rễ thần kinh

Đau rễ thần kinh

  • Đau lan dọc theo đường đi của rễ thần kinh tương ứng. Tính chất đau nhức, buốt như nhức mủ.
  • Đau có tính chất cơ học (khi nghỉ ngơi giảm hoặc không đau; khi đứng, đi lại, ho hắt hơi… đau tăng). Tuy nhiên cũng có khi bệnh nhân đau liên tục không lệ thuộc vào tư thế.
  • Giảm khả năng đi lại, hoạt động và sinh hoạt của bệnh nhân.

Các dấu hiệu căng rễ thần kinh

Đó là các nghiệm pháp nhằm phát hiện một dây hoặc rễ thần kinh nào đó có tăng kích thích không?

  • Điểm đau cạnh sống: ấn trên đường cạnh sống, ngang điểm giữa của khe gian đốt bệnh nhân thấy đau.
  • Các điểm đau Valleix: ấn trên một số điểm dọc đường đi của dây thần kinh hông to thì bệnh nhân đau.
  • Dấu hiệu Lasègue dương tính.
  • Dấu hiệu Déjerine dương tính: ho hắt hơi bệnh nhân đau tăng.
  • Dấu hiệu Siccar dương tính: gấp bàn chân về phía mu, trong khi chân duỗi thẳng bệnh nhân sẽ thấy đau.
  • Dấu hiệu Bonnet dương tính: gấp mạnh cẳng chân vào đùi và đùi vào bụng bệnh nhân thấy đau.

Rối loạn cảm giác

Rối loạn cảm giác nông tại vùng da do các rễ thần kinh bị tổn thương phân bố. Trong đó có hai rễ quan trọng là rễ L5 và S1.

  • Rễ L5: phân bố cảm giác cho dải da dọc mặt ngoài đùi, cẳng chân tới mắt cá ngoài, mu bàn chân và ngón chân 1- 2.
  • Rễ S1: phân bố cảm giác cho dải da dọc mặt sau đùi, cẳng chân, tới gót chân và gan bàn chân.

Rối loạn vận động

- Bệnh nhân không đi xa được do đau, đi phải nghỉ từng đoạn.

- Yếu các cơ do các rễ thần kinh bị tổn thương phân bố:

. Rễ L5: nhóm cơ chày trước bị yếu, bệnh nhân gấp bàn chân về phía mu khó khăn, khi làm nghiệm pháp đứng trên gót chân bệnh nhân đứng rất khó.

. Rễ S1: giảm sức cơ dép, bệnh nhân gặp khó khăn khi duỗi thẳng bàn chân, khi làm nghiệm pháp đứng trên mũi bàn chân bệnh nhân đứng rất khó khân.

+ Rối loạn phản xạ:

Khi có tổn thương rễ thần kinh S1 sẽ thấy giảm hoặc mất phản xạ gân gót.

+ Rối loạn thực vật dinh dưỡng:

Nhiệt độ da giảm, rối loạn tiết mồ hôi, mất phản xạ dựng lông, lông chân khô dễ gẫy, teo cơ. Các triệu chứng rối loạn thực vật chỉ thấy rõ khi có tổn thương dây thần kinh ngoại vi. Trong tổn thương rễ thần kinh các biểu hiện trên không rõ rệt lắm

Nguyên nhân gây hội chứng thắt lưng hông

Nguyên nhân gây ra hội chứng thắt lưng hông là do áp lực từ thoát vị (sự gẫy hoặc trượt) đĩa đệm dẫn đến tình trạng kích ứng và viêm nhiễm (sưng) các rễ thần kinh.

Nguyên nhân khác là do đĩa đệm bị thoái hóa. Đĩa đệm là những miếng sụn nằm chêm giữa xương (đốt sống) trong cột sống. Những đệm này đóng vai trò giảm sốc khi đốt sống di chuyển. Theo thời gian, bao xơ ngoài đĩa có thể rách. Một chất dịch giống như thạch từ trung tâm đĩa có thể chảy ra ngoài (thoát vị) tạo áp lực lên rễ thần kinh và gây ra các triệu chứng.

Ngoài ra, còn có một số nguyên nhân khác như hẹp đốt sống, u, nhiễm trùng và chấn thương.

Đối tượng nào dễ mắc phải hội chứng này

Bệnh ảnh hưởng từ 3% đến 5% dân số, tỷ lệ mắc bệnh như nhau ở nam và nữ giới. Nam giới ở độ tuổi 40 và nữ giới từ 50 đến 60 tuổi thường mắc bệnh này hơn. Bạn có thể hạn chế khả năng mắc bệnh bằng cách giảm thiểu các yếu tố nguy cơ. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để biết thêm thông tin.

Điều trị

  • Điều trị nguyên nhân bằng phẫu thuật hoặc các phương pháp điều trị bảo tồn.
  • Các thuốc chống viêm steroide (solumedrol — depotmedrol — hydrocortizon…).
  • Dùng thuốc giảm đau chống viêm non — steroid
  • Tilcotil ống hoặc viên hàm lượng 20 mg.
  • Dilofenac.
  • Các thuốc giảm đau chống viêm non-steroid ức chế ưu thế hoặc chọn lọc COX2… như vioxx…
  • Dùng các thuốc giãn cơ
  • Myonal dạng uống 50mg.
  • Mydocalm dạng uống 50 mg.
  • Sirdalud dạng uống 2mg.
  • Décontractyl 0,25…
  • Các vitamin nhóm B.

+ Các phương pháp điều trị không dùng thuốc như kéo dãn, điều trị lý liệu kết hợp, bấm huyệt, châm cứu.

Chế độ sinh hoạt hợp lý cho người bị hội chứng thắt lưng hông

Hội chứng thắt lưng hông (Rễ thần kinh thắt lưng cùng) có thể được hạn chế nếu bạn áp dụng những thói quen sinh hoạt sau:

  • Tập thể dục thường xuyên. Yếu tố nguy cơ quan trọng nhất gây tái phát về sau là những đợt đau trước đây. Bạn nên chú ý đặc biệt đến các cơ ở trục — cơ bụng và cơ thắt lưng vì đây những cơ cần thiết để có một tư thế và cột sống thẳng;
  • Luyện tập để có một cơ thể khỏe và tư thế đúng khi ngồi, đứng, cũng như nâng và mang vác vật nặng đúng cách
  • Biết rõ tình trạng bệnh của bản thân để giúp kiểm soát cơn đau.