ค่าของเวลา

“เวลา” แม้จะเป็นสิ่งที่มนุษย์ทุกคนได้มาเหมือนจะเป็นของฟรี (take it for granted) แต่หากคิดในเชิงเศรษฐศาสตร์ เวลาคือทรัพยากรที่มีค่ามากที่สุด สาเหตุเพราะมันเป็นทรัพยากรที่มาแล้วก็ไป ไม่มีการวนกลับมาใช้ซ้ำ และเป็นของที่เป็นปัจเจก จัดสรรให้คนอื่นเอาไปใช้ก็ไม่ได้ เพราะทุกคนมี 24 ชั่วโมงเท่ากัน ดังนั้นแล้ว มนุษย์ย่อมมีความเท่าเทียมต่อสิ่งที่เรียกว่า “เวลา”

แม้แนวคิดเรื่องเวลาในฐานะกรอบคิด 24 ชั่วโมง หรือ 365 วัน และกรอบคิดเรื่องการพักผ่อน จะเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นในโลกสมัยใหม่ แต่กรอบคิดเรื่องของกลางวันกลางคืน และการมีเวลาอยู่ก็เป็นเรื่องที่อยู่ในสำนึกของมนุษย์มานานพอสมควร อย่างน้อยที่สุดหากพิจารณาตัวบทอย่าง The Republic ของ Plato ก็จะพบว่า กรอบคิดของเวลานั้นปรากฎตัวอยู่ลางๆ แม้จะไม่เห็นชัดในหลายส่วนของบทสนทนาก็ตาม

ปัญหาคือ มนุษย์เราจัดการกับ “เวลา” กันอย่างไรบ้าง?

คำตอบของหลายคนอาจจะหลากหลายและแตกต่างกันไป แต่การจัดเวลาที่ถือเป็นความล้มเหลวคือการเสียเวลาไปกับเรื่องที่ไม่ควรเสีย และคนที่ไม่ควรจะเสียเวลาด้วย

เรื่องกลุ่มแรก คือเรื่องของการเสียเวลาไปในเรื่องที่ไม่ควรจะเสีย ทั้งที่มีทางเลือกที่จะทำให้งานสามารถดำเนินไปได้อย่างสะดวก โดยที่ไม่ต้องไปตลาดน้ำดำเนินสะดวก เช่น ตามหาสินค้าบางอย่างจากสถานที่แห่งหนึ่ง ทั้งที่เรารู้อย่างชัดเจนแล้วว่า หากไปอีกที่หนึ่ง เราจะเจอสินค้าอันนั้น โดยที่เราไม่ต้องไปเดินหาหรือเสียเวลาสินค้าในอีกสถานที่หนึ่ง เผลอๆ การเสียเวลานั้นจะช้ากว่าการไปที่สถานที่ซึ่งเรารู้แน่นอนแล้วมากกว่าด้วย

เรื่องกลุ่มที่สอง คือคนที่เราไม่ควรเสียเวลาด้วย คนประเภทนี้เป็นคนที่คุยแล้วสร้างมลภาวะและความปวดหัวให้กับชีวิต การเข้าไปมีปฏิสัมพันธ์กลายเป็นเรื่องที่สร้างความ “ปวดหัว” และความเสียเวลาให้กับชีวิตเป็นอย่างมาก แถมเป็นภาระและมลภาวะทางจิตใจในระยะยาวอีกด้วย

คุณสมบัติของเวลาอย่างหนึ่งคือ การย้อนกลับไปไม่ได้อีกแล้ว ดังนั้นแล้ว เวลาของท่านที่มีอย่างจำกัด จึงเป็นปัจจัยสำคัญสำหรับการคิดว่าควรจะทำเรื่องอะไร และควรจะคบหรือคุยกับใคร เพื่อให้ทุกวินาทีที่ผ่านไป มีคุณค่ากับตัวท่านเอง

วันนี้ท่านคิดแล้วหรือยังว่า ท่านเสียเวลาที่มีค่ามากไปเท่าใด?