pnömoni acil servis yaklaşım (pratisyen)

acil serviste pnömoni tanısı koymuş pratisyen hekim hangi hastanın ayaktan hangi hastanın yatırılarak ve de hangi hastanın yoğun bakıma yönlendirilmesi gerektiğini bilmesi gerekir.

Tablo 1:

-Curb — 65:
-bilinci açık mı?
-üre azotu >20 mg/dl mi?
-solunum sayısı >30/dk mı?
-sistolik <90; diyastolik <60 mm hg mi?
-yaş >65 mi?

Tablo 2:

Pnömoni Ağırlık Skoru:
-yaş: erkek (yıl) — kadın (yıl-10)
-huzurevinde kalmak 10 puan
-eşlik eden hastalık: tm varlığı 30, kc hastalığı 20, kky 10, kvh-svh 10, böbrek hastalığı 10
-vital bulgular: mental bozukluk 20, ss>30/dk 20, sistolik ta<90 mm hg 20; ateş < 35 veya >40 derece 15; kalp hızı>125 10 puan
- lab bulguları: bun>30 mg/dl 20 puan; na<130 20 puan, glukoz> 250 10 puan, htc < %30 10 puan
-ac radyogramı: plevral efüzyon
-oksijenizasyon: arter ph<7.35 30puan, pa02 <60 mmhg 10 puan, sao2 <90 10 puan

evre1: yaş <50 ve tm, kky, kc, kvh-svh, böbrek hastalığı yok
evre2:<70 puan
evre3:71–90 puan
evre4:91–130 puan
evre5:>130 puan

ayaktan tedavi: evre 1–3 ve curb 0–1

ayaktan tedavi edilecek grup da değitirici faktörlere bakılarak 2 gruba ayrılır.

değiştirici faktörler:
-65 yaş üzerinde olma
-eşlik eden hastalık
-son 1 yılda pnömoni tanısıyla yatış
-aspirasyon şüphesi
-splenektomi
-alkolizm
-malnutrisyon
-huzurevinde yaşama
-influenza sonrası gelişen pnömoni
-kortikosteroid kullanımı
-immunsupresif tedavi

değiştirici faktör yok: tipik — atipik ayrımı yap.
tipik amoksislin 3 gr/gün yada sefalosporinler
atipik makrolid (azitromisin, diritromisin, roksitromisin
tipik — atipik ayrımı yapılamıyorsa yine makrolid başlanmalı.

değiştirici faktör var ise:

2. kuşak sefalosporin ya da 3. kuşak sefalosporin. atipik düşünülüyorsa sefalosporinlere makrolid de eklenmeli.

tablo 3:

atipik-tipik ayrımı:

akut gürültülü başlangıç
üşüme titremeyle yükselen ateş
plöretik ağrı
pürülan balgam
lökositoz
pnl hakimiyeti
fizik muayenede konsolidasyon bulguları ve veya grafide lober tutulum tipik pnömoniyi düşündürür.

prodromal bulgular varlığı, ekstrapulmoner bulgular atipik pnömoniyi düşündürür.

yatırılarak tedavi: curb 65 3–4–5 ve evre 4–5

bu noktada yoğun bakıma yatış kriteri var mı bu araştırılmalı:

tablo 4:

yoğun bakıma yatış kriterleri:

major kriterler:
-invazif mekanik ventilasyon gerekliliği
-vazopressör gerektiren septik şok

minor kriterler:
-solunum sayısı >29
-pao2/fi02 <250
-ac radyogramında multilobüler infiltratlar
-konfüzyon/dezoryantasyon
-bun >20 mg/dl
-lökosit <4000
-trombositopeni <100000
-hipotermi < 36
-yoğun sıvı yüklenmesini gerektiren hipotansiyon

tek major veya en az 3 minor var olmalı.

tablo 5:

mekanik ventilasyon gerekliliği:

1)Yetersiz alveolar ventilasyon Arteryel kan gazında Ph < 7,20 Po2< 55 Pco2 > 55 SaO2 <90 
2)Yetersiz akciğer ekspansiyonu Tidal volüm (ml/kg) <5 Vital kapasite (ml/kg) <10 Solunum frekansı >35
3) Yetersiz kas gücü Maksimum inspirasyon basıncı(cmH2O) > -20 vital kapasite(ml/kg) <10 
4)Artmış solunum işi Dakika ventilasyonu(l/dk) >10
5) Hipoksemi paO2/fiO2 <200 P(A-a)02 gradient >350

Öneriler:

Pnömokok Aşısı Yapılması Önerilen Kişiler 
• 65 yaş ve üzeri
• Kronik hastalıklar (yaş ≥65 veya FEV1 <%40 olan KOAH’lılar ile bronşektazi, pnömonektomi, kardiyovasküler, renal ve hepatik hastalıklar ve diabetes mellitus)
• Kronik alkolizm 
• Dalak disfonksiyonu veya splenektomi 
• İmmun yetmezlik ve immunsupressif tedavi kullanımı 
• Beyin-omurilik sıvısı kaçağı olanlar 
• Pnömokok hastalığı veya komplikasyonu riskinin artmış olduğu şartlarda yaşayanlar

Grip Aşısı Yapılması Gereken Kişiler 
• 65 yaş ve üzeri 
• Kronik akciğer hastalıkları (KOAH, bronşektazi, bronş astması) 
• Kronik kardiovasküler hastalık 
• Diyabetes mellitus, böbrek fonksiyon bozukluğu, çeşitli hemoglobinopatileri olan ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler 
• Yüksek riskli hastalarla karşılaşma olasılığı olan hekim, hemşire ve yardımcı sağlık personeli 
• Grip yönünden riskli şahıslarla birlikte yaşayanlar* 
• Güvenlik görevlileri, itfaiyeciler gibi toplum hizmeti veren kişiler 
• Grip sezonunda gebelik

* Tabloda yer alan risk grubundaki erişkinler yanında 6 aydan küçük bebekle yakın ve sürekli teması olanlar

Like what you read? Give notlar a round of applause.

From a quick cheer to a standing ovation, clap to show how much you enjoyed this story.