Son Kullanıcı Açısından Özgür Yazılımın Önemsizliği

Özgür yazılım kullanmaya 2008'de başladım. İlk kez o yıllarda bilgisayarımda bir Linux dağıtımı kullandım. Aynı zamanda bu dağıtım üzerinde genellikle özgür yazılımlar kullandım. Aradan geçen bu sekiz yılda özgür yazılımla bayağı içli dışlı oldum, çevreme de tavsiye ettim, hatta Linux topluluklarının e-dergilerinde yazılar yazdım. Şimdi geriye dönüp baktığımda zamanımı boşa harcamışım gibi geliyor.

Çok ama çok yakın zamana kadar bu şekilde düşünüyordum. Peki, sonra ne oldu? Özgür yazılımları beğenmemeye mi başladım? Hayır. Bazı özgür yazılımlar oldukça güzel işler çıkarıyorlar. Özellikle Linux dağıtımları çok keyifli ve kullanıcıya olağanüstü olanaklar sağlıyorlar.

Öyleyse sorun özgür yazılımın felsefesinde mi? Hayır, o da değil. Kullanıcıya çeşitli kısıtlamaları dayatmayan, kullanıcısına gerçekten yazılıma sahip olma olanağı veren, gelişmesi için kaynak kodlarını da herkese açan bir yazılım fikri bence çok güzel bir şey.

Sorun, bütün bunların sıradan kullanıcı açısından çok fazla önem arz etmemesi. Pek çok bilgisayar kullanıcısı yazılım lisanslarıyla ilgilenmiyor. Onların ilgilendiği şey, bilgisayarın sorunsuz çalışması, yazılımın işleri kolaylaştırması, gündelik işlerini rahatlıkla halletmektir ve tabii ki güvenlik. Bu şartlar sağlandığı sürece lisansın ne olduğunun son kullanıcı açısından önemi yok. Özgür yazılım camiasının göremediği şey budur.

Elbette özgür yazılım felsefesi yazılım geliştiriciler için bulunmaz bir nimet. Yazılım geliştirme süreçlerinin şeffaflaşması, kaynak kodlar üzerinde özgürce çalışabilme, bunlar bir yazılım geliştiricinin çok işine yarayan şeyler. Kurumsal kullanıcılar için de faydası olabilir. Her bilgisayar için lisans almak ve yazılım üzerinde yeterince denetime sahip olamamak onlar için maliyete neden olan bir durum. Son kullanıcı içinse hiçbir anlamı yok.

Özgür yazılım topluluğu, son kullanıcıyı kendi tarafına çekmek istiyorsa lisans muhabbetini bir kenara bırakıp daha kararlı, kullanışlı, eğlenceli ve şık yazılımlar üretmeli. Ki bu, son yıllarda yeni yeni yapılan bir şey. Fakat bu konuda çok yavaş bir ilerleme söz konusu. Çünkü özgür yazılımlar ya merkezi bir yerden yönetilemiyor ya da geliştirici ekibin bile doğru düzgün bir geniş görüşü olmuyor. Birkaç yazılım hariç.

Ben bir son kullanıcıyım. Bilgisayarımla işim, yazı yazmak, webde sörf yapmak, film izlemek, nadiren de olsa oyun oynamak gibi şeyler. Bunları en hızlı, en basit ve sorunsuz yapan yazılımları kullanmak istiyorum. Dolayısıyla kullandığım yazılımlar özgür yazılım olsun diye zorlamıyorum. İster ücretli olsun, ister ücretsiz ya da ister özgür olsun, ister kapalı, bana en uygun olanı kullanıyorum.