Ses Dalgası ile İllüzyon

Selamlar.

İlk önce videoyu izlemeyen arkadaşlar için link verelim, buyrun;

Bu deney için ihtiyacımız olan şeyler; su kaynağı, lastik hortum, speaker, sinüs dalgası üretebilecek bir yazılım, ve 24 fps kamera.

Öncelikle deneyin nasıl yapıldığına girmeden, anlatmam gereken bir şey var: “wagon-wheel effect”. Bu, bir çok şeyi açıklamış olacak.

Bazı videolardan herkes şöyle bir görüntü hatırlıyordur; bir araba yolda ilerlerken sabit hızda değil ise, sürekli görüntüsü değişir ve hız değişimlerinde, bazen tekerleği duruyor, bazen daha yavaş hareket ediyor, bazen de geriye doğru gidiyormuş gibi görünür.

Video üzerinde bir hareketin gerçekte olandan farklı görünmesine wagon-wheel effect deniyor. Peki bu neden böyle?

24 fps..

Videolar, basit olarak, bir dizi fotoğrafın, art arda gösteriminden oluşur. Yani fotoğraf kareleri arka arkaya gelerek, bize hareket algısını oluştururlar. 24 fps de, bir saniyede 24 kare olduğunu ifade eder.

Şimdi wagon-wheel effect olayına dönersek, tekerleğin saniyedeki devir sayısı, kameranın fps sayısı ile eşit veya tam katları olduğunda, biz tekerleği sabit görüyoruz. Çünkü her kareden önce bir tam tur atan tekerleğin görüntüsü, bir diğer karedeki görüntü ile aynı oluyor. (Tekerleğin ilk karedeki görüntüsü, 1 saniye içindeki tüm karelerde aynı.) Bu sebepten videoda hareket olsa da, tekerlekler hareketsiz görünüyor.

24 fps bir kamera kullandığımızı düşünelim.

  • Saniyede 24 devir yapan bir tekerlek sabit görünür.
  • Eğer 25 devir yaparsa, yavaş çekim gibi görünecektir. Çünkü kameranın aldığı, birinci kare ile ikinci kare arasındaki fark, tekerleğin gerçek hızından daha yavaş dönüyormuş gibi bir görüntü kaydedecek.
  • Eğer 23 devir yaparsa, ters yönde bir hareket görünecektir. Çünkü her kare, bir önceki karenin, daha gerisindeki bir görüntü kaydedecek.

Şimdi deneye geri dönelim.

İlk önce şunu söyleyelim, bu çıplak gözle görülebilen bir şey değildir. Gerekli koşullar oluşturulduğunda, böyle bir görüntü oluşturabilirsiniz.

Bu şekli almasının sebebi ses dalgası gibi görünse de işler biraz farklı.

Speaker’ın üzerinden, ona temas eden bir hortum koyup, su akışı başlatılıyor. Sonra speakera, bir yazılımla özel olarak sinüs dalgası gönderiliyor. Son olarak kamera ile görüntü alınıyor.

İçinden su akan bir hortumu, elinizle yukarı aşağı hareket ettirdiğinizi düşünün. Su zikzak çizer, ve bulanık bir şey görürsünüz. İşte gerçekte görünen bundan pek farklı bir şey değildir.

Ses, titreşim sonucu oluşur ve her sesin bir frekansı vardır. Frekans, saniyede ki titreşim sayısıdır. Bir enstrümandan çıkan sesin bir ana frekansı, bir de doğuşkanları vardır. Burada sinüs dalgasının seçilmesinin sebebi, doğuşkan istenmemesidir. Bu sayede siz 24 Hz sinüs dalgasını speakera gönderdiğnizde, speakerdan saniyede 24 Hz titreşim elde etmiş, yani onunla temas eden hortumu da aynı frekans da hareket ettirmiş olursunuz.

Gönderilen sinüs dalgasıyla, aynı titreşime sahip olan hortum, suya bir yol çiziyor. Bu görüntüde speakerın kullanılmasının sebebi, böyle bir şeyi elinizle yapmanızın mümkün olmamasıdır. Çünkü, sabit hızda akan suya, sabit titreşim göndermek, görünmez bir yol oluşturarak, suyu belli bir şekilde tutar. 24 Hz’de, titreşimin suya çizdiği yol görünüyor. Gönderilen sinüs dalgalarını, tekerleğin devir sayısı gibi düşündüğünüzde, sonrası wagon-wheel effect mantığı. 24 Hz de sabit, 25 Hz de yavaş çekim, 23 Hz de ise geriye doğru bir akış görünür.

Bu deneyin flash ile yapılmış bir versiyonu daha var, bu sistemle çıplak gözle de görülebiliyor, onu da burdan izleyebilirsiniz.

Like what you read? Give Onur Bıçak a round of applause.

From a quick cheer to a standing ovation, clap to show how much you enjoyed this story.