Hoe kan een mediahype het leven van een persoon veranderen?

Renée Oosthoek
Aug 25, 2017 · 10 min read

Renée Oosthoek

25 Augustus 2017

160233

rmoosthoek@student.che.nl

J-14BOKS1–14

Inhoudsopgave

Hoofdvraag:

Hoe kan een mediahype het leven van een persoon veranderen?

Deelvragen:

Wat is een mediahype?

Welke social media factoren zorgen voor verandering het werkelijke leven?

Op welke gebieden is de grootste verandering te zien?

Welke rol speelt de journalistiek hierin?

Welke fase van de mediahype zorgt voor de grootste verandering

Inleiding

Veertien jaar, 9,9 miljoen volgers op Instagram en aan het eind van het jaar waarschijnlijk miljonair. Dat is het leven van Danielle Bregoli. In september 2016 was Danielle te gast in een aflevering van Dr.Phil over moeilijke tieners. In deze aflevering maakte ze een opmerking die viral ging. Op Facebook, Instagram en zelfs op nieuwssites werd er volop gesproken over het 13-jarige meisje met haar beroemde opmerking: “Cash me outside, how bouh dah?”. Heel instagram stond vol met memes, filmpjes en foto’s. Zelfs beroemde beauty gurus maakten make up tutorials met daarin de bekende woorden. Op Facebook stonden filmpjes en remixen van de beelden uit de Dr.Phil aflevering. Door de mediahype is het leven van Danielle compleet veranderd. Hoe kan het dat online aandacht zo’n grote verandering kan brengen in iemands leven?

Wat is een mediahype?

Peter Vasterman is een journalist en heeft een groot onderzoek gedaan naar mediahypes. Hij heeft verschillende boeken geschreven. Vasterman in zijn boek Mediahypes: “Een mediahype is een mediabrede, snel piekende nieuwsgolf die één gebeurtenis als startpunt heeft en die voor het grootste deel het gevolg is van zichzelf versterkende processen bij de nieuwsproductie”. Er zijn verschillende kenmerken van een mediahype. Het ontstaan van een nieuwsgolf is een van die kenmerken. Het onderwerp krijgt gedurende een bepaalde periode veel aandacht in de media. Deze periode kan variëren van een paar dagen tot een paar maanden. Deze nieuwsgolf wordt daarna inhoudelijk uiteen getrokken in maatschappelijke thema’s.

Om dit fenomeen te herkennen en begrijpen is het goed om te weten dat een mediahype verschillende fases kent.

1. De identificatiefase: In deze fase wordt het nieuwe onderwerp of verschijnsel ontdekt. Dit zogenoemde “key event” is de aanleiding voor een nieuwsthema. Dit thema zal follow-up nieuws voortbrengen.

2. De proliferatiefase: Hier komt de publiciteitsgolf op gang. Er worden vergelijkebare incidenten bij gehaald en vergeleken met het onderwerp. Journalisten maar ook andere belangengroepen zullen informatie publiceren die te maken heeft met het nieuwsthema.

3. De interactiefase: Door de massale publiciteit worden er maatschappelijke reacties gegeven door autoriteiten en belangengroepen. Daardoor zullen de berichten steeds meer over de gevolgen en politieke reacties gaan, dan over het onderwerp zelf.

4. In de vierde fase kunnen er twee dingen gebeuren. Extensivering: er treedt een verbreding op van het oorspronkelijke onderwerp. Intensivering: er wordt ingezoomd op alle aspecten van het key event en de gevolgen ervan.

5. De culminatiefase: Hier bereikt de nieuwsgolf zijn hoogtepunt. Dit hoogtepunt gaat vaak over uitspraken van een gezagdrager of als er maatregelen worden genomen rondom het nieuwsthema.

6. De extinctiefase: De laatste fase waar het de mediahype uitdooft.

De duur van de fasen verschillen per onderwerp en hoe groot de mediahype is. Soms kan een mediahype zorgen voor een structurele nieuwsgolf die van tijd tot tijd optreedt. In zo’n geval kan er worden gezegd dat de mediahype op lange termijn iets heeft veranderd in de samenleving. Vaak kunnen we een mediahype onderscheiden in twee soorten. De extensiverende mediahype zorgt voor uitbereiding van het onderwerp door de brede focus. Een intensiverende mediahype is juist het tegenovergestelde. Hierbij wordt er sterk ingezoomed op alle aspecten. Hierdoor kan dit onderwerp uitgroeien tot een schandaal.

Welke social media factoren zorgen voor verandering het werkelijke leven?

Tegenwoordig heeft bijna iedereen wel Facebook, Instagram, Snapchat en Twitter. Al deze social media platformen hebben het medialandschap totaal veranderd. Juist om deze reden hebben platformen een grote invloed als het gaat om mediahypes. Waar online over gepraat wordt, is in het echt ook een gespreksonderwerp. Mensen delen berichten en zo wordt het gesprek binnen de vriendenkring vaak gestart. Hoe werkt dit bijvoorbeeld op Instagram en Facebook?

Instagram

Hier worden foto’s en korte filmpjes gepost, gedeeld en geliked. Iedereen kan zelf bepalen wat hij/zij plaatst en hoeveel mensen dat te zien krijgen. Er zijn veel grote accounts die grappige plaatjes posten, ook wel “memes” genoemd. Deze grappige foto’s met tekst kunnen worden vergeleken met kleine mediahypes. Zo is er om de paar maanden een meme die veel wordt gebruikt en je overal bij ziet. Bijna elke maand is dit anders. Vaak sluiten de bekende memes ook aan bij de mediahype die aan de gang is en kunnen deze zelfs versterken. 28 mei 2016 is de gorilla Harambe doodgeschoten toen er een peuter in zijn hok was gevallen. Na dit ongeval was er een mediahype rondom deze gebeurtenis. Hoe kon dat kindje erin vallen, waarom hebben ze Harambe doodgeschoten en niet verdoofd, is het nog wel veilig om dieren in een dierentuin te houden? Al deze vragen werden volop besproken in de media en instragram stond er vol mee. Harambe was het onderwerp van veel memes en grappige filmpjes. Ondanks dat een groot deel van deze media-aandacht grappig bedoeld was, werken al deze foto’s mee aan de mediahype. Doordat mensen erover bleven praten en posten ging deze nieuwsgolf lang door.

Maar als we willen zien hoe memes voor een verandering zorgen in het werklijke leven moeten we terug naar Daniëlle Bregoli. Na haar Dr.Phil aflevering was ze voor lange tijd onderwerp van memes. Hierdoor werd haar uitspraak steeds bekender en kreeg ze steeds meer volgers. Tijdens de uitzending lachten de mensen uit het publiek om iets wat ze zei. Daniëlle reageerde hierop door het publiek uit te schelden en daarna zei ze: Catch me outside, how about that. Maar door haar accent van ‘the streets’ klonken deze woorden als: Cash me outside, how ‘bouh dah. Deze uitspraak ging viral. Door deze hype rondom haar uitspraak kreeg ze veel media-aandacht wat leidde tot meer dan 10 miljoen volgers op Instagram. Mensen met zo’n grote hoeveelheid volgers kunnen soms wel tot 40,000 euro per post verdienen. Ze vraagt 30,000 euro voor meet and greets en er zijn zelfs geruchten dat ze haar eigen reality show krijgt. Haar leven is compleet veranderd omdat heel het internet vol stond met artikelen, foto’s en filmpjes over haar uitspraak en leven.

Instragram werkt dus zeker mee aan een mediahype. Al is het vaak vanuit een grappige invalhoek, toch wordt er veel aandacht besteed aan de nieuwsgolf.

Facebook

Tegenwoordig krijgen veel mensen hun nieuws te zien in hun tijdlijn. Bijna alle journalistieke platformen hebben een facebook pagina waar ze een link van hun artikelen plaatsen. Voor steeds meer mensen is Facebook het medium waar zij aan hun nieuws komen. Om deze reden heeft Facebook een groot aandeel in het aanwakkeren en volhouden van een mediahype. Als er een mediahype gaande is staat vaak de hele tijdlijn vol met berichten over het onderwerp. Daarnaast zijn er vaak (afhankelijk van het onderwerp) facebook pagina’s die filmpjes of foto’s posten die te maken hebben met de mediahype. Deze filmpjes verschillen van beelden van ooggetuigen tot een remix of grappig filmpje van de gebeurtenis.

Op welke gebieden is de grootste verandering te zien?

Een van de grootste veranderingen is dat mensen die het onderwerp zijn van een mediahype vaak bekender worden. Natuurlijk ligt dit aan hoe de persoon in de mediahype wordt neergezet, positief of negatief. Toch zie je steeds vaker dat van verhalen die eigenlijk negatief zijn, grapjes worden gemaakt. Als we kijken naar het voorbeeld van Danielle Bregoni. Zij was in het programma van Dr.Phil omdat ze haar moeder sloeg en meerdere keren auto’s heeft gejat. Dit is nou niet bepaald een positieve situatie, maar dit wordt voor een groot deel toch genegeerd. Er zijn Danielle fanaccounts, en bekende Youtubers nodigen haar uit om samen een filmpje te maken. Dit is een voorbeeld van een negatieve situatie die een positieve invloed heeft.

Bekendheid is een grote verandering. Vaak komt dit door veel volgers en het feit dat je naam op meerdere social media platformen trending is. Met bekendheid komt vaak ook geld. Zodra je op Instagram een bepaald aantal volgers hebt kan je gesponsord en betaald worden om bepaalde dingen te posten. Natuurlijk hangt dit ook van de persoon zelf af. Als je het onderwerp van een mediahype bent kan er erop in spelen, en zo veel mogelijk bekendheid proberen te krijgen. Maar je kan natuurlijk ook proberen om buiten de schijnwerpers te blijven. Dit heeft natuurlijk invloed op hoe groot de verandering op het gebied van bekendheid is.

Welke rol speelt de journalistiek hierin?

Journalistiek speelt een grote rol in de mediahypes. Dit verschilt natuurlijk per onderwerp: grappige onderwerpen zullen meer via social media rondgaan, terwijl serieuze onderwerpen meer in de journalistiek rondgaan. Toch is er een verband te zien. Zodra iets veel op social media wordt genoemd, zullen journalisten dit snel oppikken en hier artikelen over plaatsen.

Door de huidige verandering van kranten naar online, zit er een grote druk achter journalisten. Als er iets nieuwswaardigs op Facebook voorbijkomt, zullen veel nieuwsplatformen dit zo snel mogelijk overnemen, een artikel schrijven en het publiceren. Een nadeel van de druk is dat veel artikelen inhoudelijk vrijwel hetzelfde zijn. Feiten worden minder gecontroleerd, hoor en wederhoor is niet zo vanzelfsprekend als het zou moeten zijn en de bronnen zijn niet altijd even betrouwbaar. Doordat dit vaak minder gebeurt, volgen er daarna nog meer nieuwsberichten met aanvulling. Dit zijn vaak berichten die een nieuwe invalshoek, of een verband hebben met een gebeurtenis met hetzelfde thema. Hierdoor zal er een stroom aan berichten ontstaan. Deze berichten verschillen soms inhoudelijk bijna niet met de vorige, omdat het vaak aanvullingen of nieuwe ontdekte feiten zijn. Op deze manier zal het onderwerp voor een langere tijd in de media blijven. Journalisten blijven een druk voelen om een nieuw artikel te plaatsen zelfs als er weinig nieuws is.

In een artikel van David de Ruiter: Journalistiek is gevoelig voor mediahypes, staat dit: “Duiding, uitleg en reflectie leggen het af tegen de hype en de scoop.” Het grootste probleem is hiermee nog dat de burger een verdraaid beeld van de werkelijkheid krijgt voorgeschoteld. Zeker bij een mediahype kan dit vergaande gevolgen hebben. Doordat er te tendentieus over wordt bericht, zal het verhaal een eigen leven gaan leiden. (Marijnissen J. 01–03–2009).” De journalistiek is dus verantwoordelijk over hoe het verhaal naar buiten wordt gebracht. Er is wel een verschuiving te zien in de inhoud van de artikelen in de afgelopen jaren. In plaats van informatie, zijn artikelen nu veel meer ingericht als infotainment. Dit is ook te zien in de mediahypes. Het verhaal wordt zo geschreven dat mensen het leuk en interessant vinden om te lezen, maar de kern van het verhaal ligt niet altijd even dicht bij de waarheid. “De hype wordt een soort van journalistieke soap waarvan de lezer elk wetenswaardigheidje wil weten. Hierdoor worden dingen belicht die geen nieuwswaardigheid hebben. (David de Ruiter, 18–9–2015).”

Journalistiek speelt dus een grote rol bij mediahypes. Daarom hebben ze invloed op de verandering die een mediahype met zich mee kan brengen. Hun artikelen online, kunnen offline veel veranderen.

Welke fase van de mediahype zorgt voor de grootste verandering?

De identificatiefase brengt nog geen verandering met zich mee. Het onderwerp wordt ontdekt en komt in het nieuws. In de tweede en derde fase zal het onderwerp veel worden gepubliceerd en daarom ook veel worden besproken. Het verschilt natuurlijk wat het onderwerp van de mediahype is. Als het iets grappigs is zal je op Instagram en facebook veel grappige foto’s, filmpjes en artikelen zien. Dan is de interactiefase het belangrijkst. Dit zorgt namelijk voor veel volgers en likes, welke weer voor meer bekendheid zorgen. Dit komt vaak samen met een groter inkomen. In deze fase is het onderwerp groot in social media.

Als het iets serieus is zullen beroemdheden en autoriteiten op social media een bericht of foto posten met een reactie of steunbetuiging. Hierna zal het onderwerp verder nog worden verbreed, maar het is de vijfde fase die voor de meeste verandering brengt. Tijdens de culminatiefase zullen er maatregelen worden genomen. Deze maatregelen zullen de situatie of de persoon beinvloeden. In deze fase kan er iets gebeuren wat een blijvende verandering in de samenleving kan veroorzaken. Als er dan later nog nieuwsberichten over dit onderwerp komen is het geen mediahype meer, maar een normaal nieuwsbericht. Het onderwerp is genormaliseerd en de verandering is niet meer nieuw. Deze blijvende verandering is dan het gevolg van een mediahype.

Conclusie

Een mediahype kan zeker een verandering teweegbrengen in het werkelijke leven. Wat online gebeurt, kan offline dingen veranderen. Deze verandering kan het leven van één persoon betreffen, tot een gehele samenleving. De invloed kan positief, maar ook negatief zijn. De journalistiek zorgt voor het groot worden en blijven van het onderwerp. De lezers kunnen hun mening en gedrag veranderen. Autoriteiten en belangengroepen kunnen voor een blijvende verandering zorgen.

Mijn persoonlijke visie

Ik zie dat mediahypes veel voorkomend zijn in deze tijd. Als we alleen al kijken naar hoe vaak het woord viral of trending wordt gebruikt. In mijn ogen zijn dit kleine mediahypes waar mensen zich niet bewust van zijn. Op social media draait het allemaal om zoveel mogelijk likes, retweetst en comments. Hoe meer volgers, hoe meer likes, hoe meer bekendheid en des te groter de kans dat je iets kan gaan verdienen met instagram of youtube. In de journalistiek is er een grote druk om snel nieuws te produceren en zo veel mogelijk lezers te krijgen. Ik denk dat we nu in het tijdperk van de mediahypes leven. Mediahypes kunnen maken of breken, net als journalisten. Ik vind dat journalisten meer waarde moeten hechten aan een inhoudelijk goede kwaliteit, dan aan de snelheid van het nieuwsartikel. Dit wil ik later in mijn carrière als journalist dan ook altijd doen.

Bronvermelding

Bardoel, J. O., & Wijfjes, H. U. B. (2015). Journalistieke cultuur in Nederland. Amsterdam, Nederland: Amsterdam University Press.

De Ruiter, D. A. V. I. D. (2015, 18 september). Journalistiek gevoelig voor mediahypes. Geraadpleegd van http://www.polikritiek.nl/?p=222

Harper, P. A. U. L., & Griffiths, J. O. S. I. E. (2017, 1 augustus). Who is Danielle Bregoli. Geraadpleegd van https://www.thesun.co.uk/news/2999990/cash-me-ousside-girl-danielle-bregoli-barbara-ann-fame-dr-phil

Vasterman, P. E. T. E. R. (2000, 1 maart). De dynamiek van de mediahype. Geraadpleegd van http://vasterman.blogspot.nl/2000/03/de-dynamiek-van-de-mediahype.html

Vasterman, P. E. T. E. R. (2004). Mediahype. Amsterdam, Nederland: Amsterdam University Press.

)
Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade