ΙΤΑΛΙΑ — ΓΕΩΡΓΙΑ 360

ή αλλιώς η Ιταλία έτοιμη -και- για το Γεωργικό της μέλλον

H Ιταλία δεν είναι μόνον η χώρα της μόδας και της καταπληκτικής κουζίνας. Δεν είναι μόνον η χώρα της βαριάς βιομηχανίας και του τουρισμού αλλά και μια από τις σημαντικότερες αγροτικές περιοχές παγκοσμίως με ποικίλες καλλιέργειες, εξαγωγική κουλτούρα και παραγωγή καινοτόμων αγροτικών προϊόντων καθώς και αγροτικής τεχνολογίας.

20 διαφορετικές περιοχές — 20 διαφορετικές «χώρες» σε ένα έθνος. Αυτή είναι η Ιταλία!

Διαφορετικά τοπία, κουλτούρες και παραδόσεις, αλλά επίσης, πάντα υπάρχει κάτι περισσότερο που καταλήγει στα γεωργικά προϊόντα υγιεινής διατροφής και που οδηγούν τους αγρότες και τους επενδυτές, να έχουν ένα ισχυρό υπόβαθρο που τους προσκαλεί και τους προκαλεί, να επενδύσουν στις αγροτικές επιχειρήσεις με σύγχρονες τεχνολογίες.

Οι Ιταλοί έχουν μια πολύ καλή ευκαιρία να αναπτυχθούν ακόμα περισσότερο αυξάνοντας την αγορά των «αγρο-τροφίμων» Made in Italy. Αν και ο αριθμός των γεωργικών εκμεταλλεύσεων μειώθηκε δραστικά τα τελευταία 10 χρόνια (-32%), και τα μικρότερα κτήματα, με λιγότερο από 10 εκτάρια έχουν σχεδόν εξαφανιστεί προς όφελος των μεγαλύτερων, η Σύγχρονη Γεωργία παρέχει στους ίδιους αγρότες δυνατότητες συγκεκριμένων επιχειρησιακών ευκαιριών.

Στη Γεωργία στην Ιταλία σύμφωνα με την τελευταία εθνική γεωργική απογραφή, υπάρχουν 1.620.000 αγροκτήματα. Λόγω της γεωγραφικής διάπλασης της χώρας, η Ιταλική γεωργία είναι ιδιαίτερα διαφοροποιημένη και προσφέρει εντατική, υψηλή παραγωγικότητα στις βόρειες περιοχές και εξαιρετικά οριακή κατάσταση παραγωγικότητας στις ορεινές ζώνες και στα νότια της χώρας.

Λόγω του σχήματός της, δηλαδή τη διαμήκη επέκταση και την ορεινή επί το πλείστον διάπλασή της, επίσης εξαιτίας του κλίματος της που διαφέρει σημαντικά στον Βορρά και στο Νότο και που κυμαίνεται από τους κρύους χιονισμένους χειμώνες έως τα καυτά και υγρά καλοκαίρια στο Βορρά σε ήπιους χειμώνες και πολύ καυτό, ξηρό κλίμα στο Νότο, η διακύμανση μεγάλης ποικιλίας καλλιεργειών είναι αποτέλεσμα των διαφορών αυτών σε όλη την Ιταλική γη.

Από την συνολική επιφάνεια γεωργικής χρήσης, τα δημητριακά καταλαμβάνουν το 29%, οι βιομηχανικές καλλιέργειες το 3%, τα κηπευτικά το 2%, οι αμπελώνες το 5%, 9% τα ελαιόδεντρα, τα εσπεριδοειδή το1% και οι δενδρώδεις καλλιέργειες το 3%. Το βόρειο τμήμα της Ιταλίας παράγει κυρίως καλαμπόκι, ρύζι, ζαχαρότευτλα, σόγια, κρέας, φρούτα και γαλακτοκομικά προϊόντα, ενώ νότια υπάρχουν θερμοκήπια, σιτάρι, αμπέλια και εσπεριδοειδή.

Στις μέρες μας εξακολουθεί να υπάρχει σπανίως η συμμετοχή των νέων στις αγροτικές δραστηριότητες: μεταξύ των ιδιοκτητών των εκμεταλλεύσεων. Το 10% των ανθρώπων είναι ηλικίας μικρότερης των 40 ετών, ενώ το 73% είναι άνω των 50 ετών; το στοιχείο αυτό αντιπροσωπεύει μια αδυναμία για την εθνική γεωργία, λαμβάνοντας υπόψη ότι η ηλικία των ιδιοκτητών έχει άμεση σχέση με την προδιάθεση να επενδύσουν και να κάνουν καινοτομίες, οι οποίες είναι τα βασικά σημεία για την ανταγωνιστικότητα του τομέα.

Πώς μπορούν λοιπόν οι νέοι αγρότες στην Ιταλία να αυξήσουν τις δραστηριότητές τους;

Η προσέγγιση του σύγχρονου αγρότη είναι αρκετά διαφορετική σε σύγκριση με το παρελθόν. Ας ξεχάσουμε τους μοναχικούς αγρότες με ψάθινο καπέλο και τσουγκράνες.

Οι αγρότες του σήμερα σερφάρουν στο διαδίκτυο και έρχονται σε επαφή με τον κόσμο!

Δεν είναι πλέον μόνο οι φιλικοί, βολικοί ‘σκύλοι’ που υπακούν χωρίς γνώση αλλά οι ανεξάρτητες ‘γάτες’ που αμφισβητούν και ερευνούν σε βάθος πριν αποφασίσουν. Λέξεις όπως «γεωργία ακριβείας», «GPS» “ψηφιακή γεωργία»,”remote farming” κτλ. γίνονται όλο και πιο συχνές κατά τα τελευταία χρόνια ανάμεσά τους και πολλές έρευνες για τη γεωργία που πραγματοποιούνται σε συνεργασία με διεθνή δίκτυα ερευνών το αποδεικνύουν.

Ας δούμε μερικά στοιχεία:

· Το 95,6% των αναλύσεων γεωργικών εκμεταλλεύσεων γίνεται μέσω του web και σε απευθείας σύνδεση με τράπεζες δεδομένων.

· Το 61% των γεωργών χρησιμοποιούν internet κάθε μέρα για τη δουλειά τους (π.χ. πρόγνωση καιρού: 35,2%, 18,5%: τεχνικές πληροφορίες, 11,2%: τιμές αγοράς κτλ.).

· Οι σύγχρονες τεχνολογίες αποτελούν αντικείμενο μεγάλου ενδιαφέροντος μεταξύ των γεωργών (50,8%: προσαρμοσμένες εφαρμογές σχετικά με τη χρήση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων και προϊόντων θρέψης, 43%: drones; 39,3%: crops’ monitoring sensors κτλ.)

Πρόσφατα έχει εισαχθεί η χρήση μη επανδρωμένων σκαφών (drones) στην γεωργία που μπορούν να πετούν πολύ κοντά σε καλλιέργειες (ύψος 20–70 μέτρα) και χάρη σε μια προηγμένη σειρά από αισθητήρες (π.χ. βιντεοκάμερες, με τους πολυφασματικούς αισθητήρες, GPS, μαγνητόμετρα κτλ.), μπορούν να ρυθμιστούν να παρακολουθούν τις καλλιέργειες και να κάνουν ανιχνεύσεις υψηλής ανάλυσης πολύ φτηνότερα από δορυφορικές εικόνες.

Η λεγόμενη «Γεωργία Ακρίβειας» με την οποία γίνεται χρήση διαφορετικού είδους εργαλείων προκειμένου να βελτιστοποιηθεί η απόδοση των καλλιεργειών, είναι πολύ διαδεδομένη και ελκυστική για τους αγρότες και αναμένεται να ‘απογειωθεί’ τα επόμενα χρόνια.

Επιπλέον, η Γεωργία Ακρίβειας είναι για τους Ιταλούς, μια προηγμένη γεωργία διαχείρισης που κάνει χρήση των σύγχρονων τεχνολογιών, όπως δορυφορική χαρτογράφηση καλλιεργειών, αισθητήρες και συστήματα GPS για τα γεωργικά μηχανήματα που επιτρέπει στους αγρότες να βελτιστοποιήσουν τη διαχείριση και εξοικονόμηση δαπανών (με το να συλλέγουν ακριβείς πληροφορίες για την απόδοση των καλλιεργειών, των χαρακτηριστικών του εδάφους όπως τοπογραφία, περιεκτικότητα σε οργανική ύλη, επίπεδα υγρασίας, επίπεδα χλωροφύλλης, αζώτου επίπεδα, pH, K, Mg, κλπ).

Όσον αφορά τη λίπανση, για παράδειγμα, αυτή η πρακτική επιτρέπει στους αγρότες να υπολογίζουν και να διαφοροποιούν ανάλογα το ποσοστό των ειδικών λιπασμάτων σύμφωνα με τις πραγματικές ανάγκες των φυτών που προέκυψαν από το GPS και την ζώνη δειγματοληψίας με άμεσο αποτέλεσμα τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων (π.χ. περιορισμός απόπλυσης αζώτου).

ΠΑΡΑΔΟΞΟΤΗΤΕΣ & ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ

Branding

Υπάρχουν βέβαια και αρκετές παραδοξότητες και χαρακτηριστικά που δίνουν δυναμική, διαφοροποίηση και σταθερότητα στην εξωστρέφεια της Ιταλικής γεωργίας.

Όπως για παράδειγμα το ότι η χώρα αποτελεί τον παγκόσμιο leader στο branding του Καφέ χωρίς να καλλιεργείται ούτε ένα στρέμμα μέσα στη χώρα!!!

Άλλο ένα ακόμη παράδειγμα είναι το Ελαιόλαδο. Η Ιταλία συγκαταλέγεται μεταξύ των ισχυρότερων εξαγωγέων ελαιόλαδου σε παγκόσμια κλίμακα, δεδομένου ότι το ελαιόλαδο που παράγει δεν επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών της εγχώριας ζήτησης, ταυτόχρονα δε αποτελεί και εισαγωγική χώρα ελαιόλαδου. Σημειώνουμε ότι πχ. το 37,5% της συνολικής ελληνικής παραγωγής εξάγεται στην Ιταλία, όπου υπόκειται σε επεξεργασία και τυποποίηση και εν συνεχεία επανεξάγεται μεταβαπτισμένο ως ιταλικό προϊόν.

Εξωστρέφεια

Ο κλάδος τροφίμων και αγροτικών προϊόντων ανέκαθεν βέβαια ήταν από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς κλάδους της Ιταλίας με ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία στις Ευρωπαϊκές αγορές τροφίμων και με σημαντική παρουσία στην Αμερικανική και Ασιατική αγορά, με εκπροσώπηση από έναν μεγάλο αριθμό εταιρειών με έντονο εξαγωγικό προσανατολισμό.

Από το ελαιόλαδο μέχρι τα προϊόντα αλευροποιίας, το μέλι, τα επεξεργασμένα κρέατα και τα έτοιμα γεύματα, οι Ιταλικές επιχειρήσεις έχουν αξιοποιήσει τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα που τους έχουν προσφερθεί από την πρωτογενή παραγωγή, προκειμένου να εισέλθουν δυναμικά και να παραμείνουν ανταγωνιστικές στις παγκόσμιες αγορές, καθιστώντας την παραγωγή τροφίμων και αγροτικών προϊόντων ως έναν από τους πιο δυναμικούς και υψηλής ανάπτυξης κλάδους της Ιταλικής μεταποίησης.

Συσκευασία

Ένας ακόμη τομέας όπου οι Ιταλικές επιχειρήσεις έχουν καταφέρει να καινοτομήσουν και να διαφοροποιηθούν είναι αυτός της Συσκευασίας. Κατά την διάρκεια των τελευταίων 10 ετών, υπάρχουν πολλά παραδείγματα επιχειρήσεων στον τομέα των τροφίμων, οι οποίες έχουν αποσπάσει σημαντικά μερίδια αγοράς στο εξωτερικό, συνδυάζοντας τη χρήση των παραδοσιακών πρώτων υλών στην παραγωγή με καινοτόμες ενέργειες marketing και ιδιαίτερα- πρωτοποριακές συσκευασίες.

Δίκτυα Διανομής Αγροτικών Εφοδίων

Η διαφορετικότητα που συναντά κανείς σε διάφορες περιοχές της χώρας, αποτυπώνεται και στα κανάλια διανομής. Από τα διάσπαρτα σημεία πώλησης του νότου με σχέση ‘one step’ διανομής προς τους αγρότες, με συγκεκριμένες και περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες και γρήγορη ανάπτυξη της δουλειάς, με πάθος στην εισαγωγή νέων προϊόντων και τεχνολογιών και με έμφαση στις προσωπικές σχέσεις έως τα «CONSORZIO AGRARIO» του βορά, με τα πολυπληθή σημεία λιανικής πώλησης, πολυπλοκότητα στη λήψη αποφάσεων και στις επιχειρησιακές δομές καθώς και μακροχρόνια οικονομικά προβλήματα, δυστοκία στην προώθηση νέων προϊόντων και στο καλωσόρισμα των αλλαγών. Από τα μεγάλα σχήματα του βορρά λοιπόν με μεγάλη διαπραγματευτική δύναμη και παρέμβαση στους αγρότες στα μικρότερα, πολύ-διασπασμένα σημεία πώλησης του νότου με οικογενειακά χαρακτηριστικά δουλειάς και στενές σχέσεις συνεργασίας και αλληλοβοήθειας με τους αργότες-πελάτες τους, η αντίθεση –σε χαρακτηριστικά δουλειάς αλλά και κουλτούρα- είναι εμφανής.

Πραγματικά συναντάς ‘διαφορετικές χώρες’ και κουλτούρα όταν γνωρίζεις και συναλλάσσεσαι με διαφορετικές περιοχές σε σχέση με την αγροτική αλυσίδα διανομής προϊόντων.

Ποιος ξέρει. Το να αγκαλιάζεις και να προωθείς διαφορετικά μοντέλα δουλειάς στον ίδιο ακριβώς επιχειρησιακό τομέα ίσως να αποτελεί βασικό συστατικό αειφόρας επιτυχίας και εξερεύνησης ευκαιριών…

COMPO EXPERT Italia: expertise in innovative plant nutrition

Ποιο είναι το στίγμα τη δικής μας Ομάδας Ανθρώπων στην Compo Expert Italia μέσα στο επιχειρησιακό αυτό περιβάλλον;

Πρέπει να παραδεχθούμε ότι η εταιρεία λειτουργεί και ενεργεί στο ίδιο περιβάλλον «παραδοξότητας» με τα δομημένα κανάλια διανομής αγροτικών προϊόντων της χώρας.

Η εταιρία — ορόσημο για τους συνεργάτες μας όσο αναφορά στον ορισμό των specialties προϊόντων στην αγορά crop nutrition έως πρόσφατα είχε επικεντρωθεί στην διατήρηση και ανάπτυξη των επιτυχημένων ιστοριών του ‘ένδοξου παρελθόντος της’ : Καταπληκτικά brands όπως το NPK Gold, το Blaukorn, το Hakaphos, τα Novatec και οι αντίστοιχες αγορές-πελάτες-καλλιέργειες ήταν και είναι στην πρώτη γραμμή της εταιρικής προσοχής. Η συνεργασία αυτή δεν έχει μόνο ως σκοπό την καθιέρωση αλλά και ανάπτυξη των μεριδίων της εταιρείας στην ιταλική αγορά αλλά επίσης και των μεριδίων και της κερδοφορίας των πελατών της.

Τα τελευταία χρόνια όμως με νέο management, πόρους και νέα, καινοτόμα προϊόντα η εταιρία έχει επίσης επικεντρωθεί στο να αποτελέσει και πάλι την ατμομηχανή νέων τεχνολογιών και αειφόρας ανάπτυξης των συνεργατών που ασχολούνται με τα γεωργικά εφόδια.

Η επιλογή της κατεύθυνσης αυτής είναι απαραίτητη ώστε να συνεχίζουμε να δίνουμε υπεραξία και προοπτική στην δουλειά των πελατών μας αλλά και να υπηρετήσουμε τις νέες τάσεις στο crop nutrition με το να ηγηθούμε όχι μόνο ως Story Tellers αλλά ως Story Doers στην αγορά μας για την επόμενη δεκαετία.

Είναι αυτό δύσκολο; Φυσικά ναι, ιδιαίτερα στην Ιταλία όπου εδρεύουν κάποιες από τις εταιρείες-leaders του χώρου και δεν μιλάω μόνον για την αγορά και το μέγεθος της χώρας.

Έτσι και αλλιώς, όμως, ποτέ δεν διαλέξαμε τον εύκολο δρόμο. Η συνεχόμενη ανάπτυξη της εταιρείας, η ικανοποίηση των συνεργατών μας και η αποδοχή, αναγνώριση και ανταμοιβή από τους πελάτες μας είναι το μόνο που πραγματικά μετράει και πιστοποιεί ότι έχουμε επιλέξει το χρήσιμο μοντέλο δουλειάς, μακράς προοπτικής.