เศรษฐศาสตร์ทางเลือกที่ควรบังคับ

จำไม่ได้แล้วว่าตัวเองใส่หนังสือ “เศรษฐศาสตร์ [ฉบับทางเลือก]” ที่เขียนโดย ฮาจุน ชาง เข้าไปในรายการที่ตั้งใจว่าจะซื้อตั้งแต่ตอนไหน แต่ที่จำได้แน่ๆ คือผมอ่านหนังสือเล่มนี้จบภายในเวลาไม่ถึงอาทิตย์ (ทำลายสถิติถล่มทลาย)

สิ่งที่ทำให้ผมอ่านหนังสือเล่มนี้ได้เร็วกว่าเล่มอื่น คือความรู้สึก “ตื่นรู้” กับศาสตร์ที่เกี่ยวพันกับเหตุการณ์ต่างๆ มากมายในอดีต ทั้งๆ ที่ตัวผมเองก็ไม่ใช่คนที่ใหม่กับเรื่องเศรษฐศาสตร์มากนัก (เคยเรียนวิชานี้มาแล้วถึง 2 เล่มตอนปริญญาโท และอ่านบทความกับหนังสือมาหลายเล่ม) แต่หนังสือเล่มนี้ก็พาผมเดินทางไปบนเส้นทางสายเศรษฐศาสตร์ได้อย่างสนุกสนาน พร้อมๆ กับชี้ให้เห็นถึงทางแยก ทางเลี้ยว ขวากหนาม การเมือง ภาพลวงตา และความจริงอันโหดร้ายที่คอยปรากฏอยู่ริมทางเดิน เท่านี้ยังไม่พอ ผู้เขียนยังพาบินขึ้นดูเส้นทางนี้จากมุมสูง ทำให้เห็นรูปร่างของเส้นทางนี้ว่าแตกต่างจากวิทยาศาสตร์อย่างไร (ซึ่งอาจสังเกตได้ในช่วงหลายปีที่ผ่านมาว่าเศรษฐศาสตร์กับวิทยาศาสตร์มีความใกล้ชิดกันมากขึ้นจากศาสตร์ทางด้าน Behavioral Economics ที่ศึกษาเกี่ยวกับพฤติกรรมของมนุษย์)

“การมุ่งกำจัดการเมืองออกจากระบบเศรษฐกิจในระบอบประชาธิปไตยจึงเป็นข้อเสนอที่เป็นปฏิปักษ์กับระบอบประชาธิปไตย เพราะเป็นการเพิ่มอำนาจในการจัดการสังคมให้อยู่ในมือของผู้ที่มีเงิน” — บทที่ 11 กษัตริย์นักปราชญ์หรือปีศาจยักษ์

การเสพสื่อในยุคปัจจุบันของคนเรามีแนวโน้มที่จะทำให้เรามองโลกแบบขาวดำมากขึ้น และมีแนวคิดสุดโต่งจากการเลือกข้าง แต่สิ่งที่หนังสือเล่มนี้พยายามนำเสนอคือ การมองให้เห็นว่าแนวคิดทางเศรษฐศาสตร์นั้นไม่มีแนวคิดใดถูกต้องตลอดกาล และไม่มีแนวคิดใดที่ผิดตลอดไป สไตล์การเขียนที่ใช้การเล่าเรื่องผ่านประวัติศาสตร์ มีการอ้างอิงที่มาที่ไป การชี้ให้เห็นถึงเหรียญทั้ง 2 ด้านของสิ่งๆ หนึ่ง และการใช้ตัวเลขสถิติในโลกความเป็นจริงมานำเสนอเพื่อลบความเชื่อผิดๆ ที่เราอาจรู้สึกไปเอง

ยกตัวอย่างเช่นเรื่องแนวคิดแบบเสรีนิยมที่หลายคนมองว่าเป็นแนวคิดสมัยใหม่ และเป็นทางเดียวที่จะทำให้ประเทศหนึ่งๆ เจริญก้าวหน้า เพราะเรามองรัฐเป็นตัวถ่วงความเจริญ ดังนั้นเราจึงคิดว่าปล่อยระบบเศรษฐกิจให้เป็นไปตามกลไกตลาดจะดีกว่า แต่หากย้อนไปดูประวัติศาสตร์การพัฒนาด้านเศรษฐกิจของประเทศชั้นนำของโลกในปัจจุบันนี้แล้ว จะพบว่าช่วงแรกของการพัฒนานั้นต้องอาศัยการแทรกแทรงตลาดของรัฐบาลทั้งนั้น และการปล่อยเสรีตลาดมากเกินไปก็ทำให้เกิดความเหลื่อมล้ำทางสังคม และหายนะทางเศรษฐกิจอยู่หลายครั้ง แต่จะว่าไปนั่นมันก็เรื่องในอดีตน่ะนะ โลกเปลี่ยนไปอยู่เรื่อยๆ อนาคตไม่มีใครรู้หรอกว่าแนวคิดแบบเสรีนิยมนี้จะเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดจริงรึเปล่า

ยังมีอีกหลายเรื่อง หลายประเด็น ที่ผู้เขียนช่วยชี้ให้เห็นว่าโลกใบนี้มีทางเลือกให้เดินไปอยู่อีกมายมาย รวมถึงตัวเราเองด้วยที่มีทางเลือกที่จะไม่ถูกนักเศรษฐศาสตร์หลอก และทางเลือกที่จะช่วยให้โลกใบนี้ดีขึ้นได้ด้วยการลองเรียนวิชาเศรษฐศาสตร์ดู (อย่างน้อยก็ตามที่ผู้เขียนบอกน่ะนะ)

One clap, two clap, three clap, forty?

By clapping more or less, you can signal to us which stories really stand out.