ทำอย่างไรให้องค์กรเป็น Agile?

ในช่วงหลังมานี้ เราคงได้ยินคำว่า “Agile” กันบ่อยมากๆ จนเรียกได้ว่าเป็นเทรนด์เลยทีเดียว ทั้งในระดับผู้บริหารและคนทำงาน

ในแวดวงผู้บริหาร หากใครยังไม่นำ Agile ไปใช้ในองค์กรของตน ก็จะเริ่มรู้สึกร้อนใจทันที หากอยู่ในวงสนทนาของผู้บริหารด้วยกัน

ส่วนในระดับคนทำงานก็เริ่มพูดคุยกันเป็นปกติ ใน resume ใครบอกว่า ทำงานแบบ Agile มานี่ ก็มีภาษีขึ้นมาทันที ดูทันโลก ดูเป็นคนรุ่นใหม่

ทีนี้เราลองมาย้อนทบทวนกันหน่อย…

Agile คืออะไร? แล้วแบบไหนเรียกว่า “ผม/ชั้นทำ Agile อยู่” และแบบไหนเรียกว่า “ไม่เห็นจะ Agile เลย”

จากประสบการณ์ พบว่าในหลายๆที่…

ระดับคนทำงาน
Agile = Stand-up meeting หน้าบอร์ด, เอกสารน้อยๆ กรอบการทำงานน้อยๆ, ใครจะทำอะไรก็ได้ขอให้งานมันเสร็จ (เสร็จแบบไหนก็ว่ากันอีกทีนะ)
ระดับผู้บริหาร
Agile = เร็วส์….ใช่ค่ะ แค่นั้นแหละ “เร็ว!”

นี่แค่เริ่มต้นก็เห็นละว่า Agile สำหรับแต่ละคนไม่เท่ากัน พูดง่ายๆก็น่าจะเพราะว่า เราใช้มันเพื่อตอบจุดประสงค์กันคนละส่วน เป้าหมายคนละอย่าง ดังนั้นก็ไม่แปลกที่วิธีการมันจะไม่เหมือนกัน…เพราะฉะนั้นต่อไปนี้ แนะนำว่า อย่าพยายามเถียงกันเลยค่ะ ว่าใคร Agile หรือ ไม่ Agile มันไร้ประโยชน์!


พูดมาตั้งนาน แล้วสรุป Agile มันคืออะไรกันล่ะ

อย่างที่เราทราบกัน ในคำแถลงอุดมการณ์ของผู้ก่อตั้งและประกาศ Agile Manifesto มันมีแค่ 4 Value 12 Principle และอ่านกี่รอบ มันก็ไม่มีตรงไหนบอกว่า เราจะต้องทำอะไร อย่างไร

เพราะอะไรน่ะเหรอ

ก็เพราะว่า Agile มันไม่ใช่ Framework หรือ How to น่ะสิ! แต่มันเป็นเพียงมุมมอง เป็นเพียง “Mindset” ให้เราตระหนักว่า อะไรที่เราควรให้ความสำคัญ ส่วนวิธีการน่ะเหรอ…เลือกที่ชอบๆ ที่ถนัดกันเลยจ้า

มันดูยากนะ ที่จะเริ่มต้น ดังนั้นในโลกนี้ส่วนใหญ่ จึงเริ่มต้นด้วยการใช้ Framework ที่ถูกคิดค้นขึ้นมากมาย ซึ่ง 1 ในนั้นก็หนีไม่พ้น Framework ที่ชื่อว่า “Scrum” ที่ถูกคิดค้นโดย Ken Schwaber และ Jeff Sutherland 2 ใน 17 ผู้ประกาศ Agile Manifesto

หากเปรียบง่ายๆว่า Agile คือจังหวัดเชียงใหม่, Scrum และ Framework ต่างๆ ก็คือยานพาหนะที่จะนำพาเราไป ซึ่งแน่นอน…ใครไม่รู้วิธีไปหรือรู้ก็แล้วแต่ อาจจะเลือกใช้รถสาธารณะอย่าง เครื่องบิน รถทัวร์ รถไฟก็ได้ หรือใครรู้จักเชียงใหม่ดี หรือใครอยากลองด้วยวิถีตนเอง…เราก็สามารถจะเลือกวิธีการของตัวเองด้วยการขับรถกันไปเองกับเพื่อนก็ดีเช่นกัน (ดังนั้น Scrum != Agile นะจ๊ะ)

แล้วพาหนะแบบไหนดีที่สุดที่ทำให้องค์กรเป็น Agile

ในใจของทุกคนคงจะมีวิธีการที่ชอบไม่เหมือนกันแน่นอน บางคนชอบ Scrum เข้าเส้น เป็นติ่ง Scrum เลย แต่บางคนก็ชอบ LeSS, SAFe, Kanban, XP ฯลฯ หรือบางคนไม่ชอบมันซักอย่าง เกลียดมากเลย Agile เนี่ย!

เรื่องพวกนี้เป็นเรื่องธรรมดามากๆ ก็เพราะว่าทุกคนมีความชอบไม่เหมือนกันน่ะสิ มันเหมือนจะตอบแบบกำปั้นทุบดิน แต่มันคือความจริง จริงๆนะ เราสามารถบังคับเพื่อนให้ชอบกินเหมือนเราได้เหรอ ไม่ได้หรอกค่ะ…เต็มที่ได้แค่แนะนำ ไม่ก็บังคับให้กินตอนแรก แต่จะชอบไม่ชอบก็อยู่ที่ตัวเพื่อนเอง ก็เพราะทุกคนมีความชอบไม่เหมือนกัน (เห็นมะ!)

อีกเคสหนึ่งคือ เกลียดมาก…เคสนี้ก็เป็นไปได้เช่นกัน เพราะประสบการณ์ในการพบเจอของแต่ละคนไม่เหมือนกัน First impression เป็นสิ่งสำคัญมากๆ ส่วนตัวเคยไปกินไข่ปลาแซลมอนเจ้าหนึ่ง ไม่อร่อยจนฝังใจ จากนั้นใครชวนกินก็บอก ไม่อร่อยๆๆ เกลียด จนไม่นานนี้ น้องที่เป็นเชฟ เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านอาหารญี่ปุ่น ได้อธิบายถึงวิธีการทำไข่ปลาแซลมอน และแนะนำให้กินอีกรอบ จึงพบว่า ความเป็นจริงแบบอร่อยก็มีนี่นา ซึ่งนั่นถือว่าโชคดีมาก แต่…จะมีซักครั้งกัน ที่เราจะลองกินของที่เราไม่ชอบไปแล้วอีกครั้งหนึ่ง?

เคสเกลียด ขออนุญาตขยายความเพิ่มเติมถึงสิ่งที่ส่งผลกระทบไปอีกเรื่องได้คือ ความยากของการกลับมาลองอีกรอบเมื่อเราเกลียดไปแล้ว ดังนั้นเวลาที่ครอบครัวสยามฯเข้าไปช่วยลูกค้าที่องค์กรไหนก็แล้วแต่ เราจะเน้นให้ลูกค้าได้มีโอกาสเลือกทำในสิ่งที่ลูกค้าชอบ ที่ลูกค้าถนัด…แทนที่จะยัดเยียดสิ่งที่เราชอบลงไปให้ เพราะถ้าการยัดเยียดลงไปแล้วถูกจริตก็แล้วไป แต่ถ้าไม่ชอบขึ้นมา…การจะให้กลับมาลองอีกรอบนี่ยากยิ่งกว่าตอนพาทำครั้งแรกเสียอีก ซึ่งบางครั้งลูกค้าเข้าใจจุดนี้ แต่ก็มีบางครั้งลูกค้าอยากได้ “Toolkits” อยากได้วิธีการที่ชัดเจน เราก็ต้องใจเย็นค่อยๆเลือกหยิบให้เค้าลองชิมทีละส่วน และแน่นอน…ทุกอย่างที่ให้ทำ จะต้องมีจุดประสงค์รองรับเสมอ

อ่านมาตั้งยืดยาว จะเห็นว่าทุกคนมีความชอบไม่เหมือนกัน ดังนั้นคำถามที่ว่า อะไรคือดีที่สุด…จึงขอตอบตามตรงคือ “ไม่มีหรอกค่ะ”

สรุปกันซะหน่อย

มันดู Abstract ที่สุดใช่ไหมคะ…แล้วอย่างนี้ เราจะรู้ได้อย่างไร ว่าองค์กรเราเป็น Agile แล้ว

นั่นสิคะ…แต่ก่อนจะไปหาตรงนั้น เรามาลองตอบกันหน่อยดีกว่า ว่าเราจะอยากรู้ไปทำไมคะ ว่าเราเป็น Agile แล้วหรือไม่? ถ้าตอบว่า…จะได้รู้ว่าเรา Success แล้ว ถึงเป้าหมายที่ตั้งแล้ว

อ่า…ถ้าอย่างนั้นจะขอแนะนำให้เปลี่ยนจากถามว่า “เรา Agile แล้วหรือยัง” เป็น “เราถึงเป้าหมายที่เราตั้งไว้หรือยัง” เพราะขั้นต้นของบทความจะเห็นว่า Agile ของแต่ละคนยังไม่เท่ากันเลย เหตุมาจากแท้จริงแล้วเป้าหมายเราไม่เหมือนกันนั่นเอง

ลองกลับไปตั้งคำถามนะคะ “เป้าหมายของการนำ Agile มาใช้ของเราคืออะไร” แล้วนั่นเราถึงจะตอบได้ว่า เรา Agile แล้วหรือยัง

แถมนิดนึง…

เมื่อเราตั้งได้แล้ว อย่าลืมแชร์เป้าหมายให้เป็นเป้าหมายขององค์กรนะคะ Clarify กันซักนิด Transparency กันหน่อย เพื่อให้ทุกคนเข้าใจตรงกัน จะได้เดินไปที่จุดเดียวกัน อย่าให้คนหนึ่งถึงเชียงใหม่ คนหนึ่งถึงยะลา แล้วแหกปากตะโกนด่าอีกคนว่าไม่ถึงซักทีกันเลยค่ะ เพราะนอกจากเสียความรู้สึกแล้ว มันยังทำให้เราถ่วงกันจนสุดท้ายอาจไม่มีใครถึงเป้าหมายเลย แถมความสนุกของการเดินทางไปพร้อมๆกับเพื่อนก็หายไปอีกด้วยนะคะ ;)