รักษาความสัมพันธ์ระยะยาวเพื่ออนาคต | Go!

ความท้าทายสำคัญในการสร้างโปรเจกต์ร่วมกับทีมงานอาสาสมัคร คือ ‘การรักษาทีมให้อยู่ด้วยกันไปตลอดทาง’ และเป้าหมายปลายทางของโปรเจกต์ก็อาจไม่เกิดขึ้น หากไม่มีคนซึ่งเป็นทรัพยากรสำคัญในการขับเคลื่อนผลงานไปจนจบเช่นเดียวกัน ทางลัดในการรักษาความสัมพันธ์ระยะยาวเพื่ออนาคต 🎯 ตอบโจทย์เป้าหมายส่วนตัว เพื่อเป้าหมายส่วนรวม ก้าวแรกของการสร้างแรงจูงใจในการทำงานร่วมกันของงานอาสาสมัครคงหนีไม่พ้น ’การตอบโจทย์เป้าหมายส่วนตัว’ ดังนั้นคนที่ทำหน้าที่เป็นผู้นำทีมต้องคอยสังเกต ทำความเข้าใจความคาดหวังของแต่ละคนที่มาเข้าร่วมทีม เพื่อให้การมอบหมายงานและความรับผิดชอบนั้นสามารถตอบโจทย์เป้าหมายส่วนตัว ส่งเสริมให้ทุกคนได้แสดงศักยภาพจน ‘ก่อร่างขึ้นมาเป็นผลงานที่บรรลุเป้าหมายส่วนรวม’

รักษาความสัมพันธ์ระยะยาวเพื่ออนาคต | Go!
รักษาความสัมพันธ์ระยะยาวเพื่ออนาคต | Go!

ยกระดับโครงการที่ขับเคลื่อนด้วยความตั้งใจ ไปสู่การสร้างธุรกิจเพื่อสังคม | Go!

“ทุกคนมาด้วย passion ตั้งต้นที่ไม่ได้ทำเงิน” การพัฒนา Saku chatbot เริ่มจากพลังความตั้งใจของทีมอาสาสมัครที่อยากจะขับเคลื่อนโครงการที่สร้างประโยชน์ต่อสังคมในสถานการณ์ฉุกเฉิน การรวมตัวเฉพาะกิจเช่นนี้จึงเป็น ‘การรวมตัวเพียงชั่วคราว’ อาสาสมัครทุกคนต่างมีภาระหน้าที่และความรับผิดชอบหลักในชีวิต เมื่อโครงการเดินทางมาถึงเวลาอันสมควร ทีมอาสาสมัครจำเป็นต้องแยกย้ายกันกลับไปรับผิดชอบหน้าที่หลักของตนเอง แม้ Saku chatbot Version 2 จะไม่ได้ถูกเผยแพร่และนำไปใช้งานอย่างที่ตั้งใจไว้ แต่ทีมอาสาสมัครต่างเห็นพ้องต้องกันว่าสิ่งที่พวกเขาได้ร่วมกันสร้างขึ้นมานั้น สามารถนำไปต่อยอดสู่สังคมได้เช่นเดียวกับอีกหลายๆ โครงการเพื่อสังคมที่เคยเกิดขึ้น สร้างคุณค่าในช่วงเวลาหนึ่งแล้วก็ต้องจบไปด้วยข้อจำกัดของการเป็นโครงการเชิงอาสาสมัคร

ยกระดับโครงการที่ขับเคลื่อนด้วยความตั้งใจ ไปสู่การสร้างธุรกิจเพื่อสังคม | Go!
ยกระดับโครงการที่ขับเคลื่อนด้วยความตั้งใจ ไปสู่การสร้างธุรกิจเพื่อสังคม | Go!

เตรียมแผนรับสิ่งที่ไม่คาดฝัน | Go!

ตลอดระยะเวลาเกือบ 2 ปี (ตั้งแต่ช่วงปี พ.ศ. 2563) มีทีมอาสาสมัครจำนวนหลายสิบชีวิตที่หมุนเวียนเข้ามาร่วมกันพัฒนา chatbot จากหลากหลายสาขาอาชีพ โดยมีเป้าหมายร่วมกันว่าจะสามารถพัฒนาตัวกลางในการเชื่อมคนและงานให้เจอกันเร็วที่สุดท่ามกลางสถานการณ์ที่โรคระบาดรุนแรงมากขึ้นและเศรษฐกิจที่สวนทางกัน เมื่อ Saku chatbot Version 2 ปรับเปลี่ยนทั้งการออกแบบ UI และโครงสร้างซอฟต์แวร์ที่พัฒนาขึ้นใหม่ด้วย Python เสร็จเรียบร้อย กลับต้องมาเจออุปสรรคที่ไม่คาดคิดทำให้ chatbot ที่พัฒนาขึ้นมาใหม่ทั้งหมดนั้นไม่สามารถปล่อยออกไปให้ผู้ใช้งานหางานผ่าน FB Messenger ได้ตามที่วางแผนเอาไว้ได้

เตรียมแผนรับสิ่งที่ไม่คาดฝัน | Go!
เตรียมแผนรับสิ่งที่ไม่คาดฝัน | Go!

สร้างพื้นที่ปลอดภัยภายในทีม | Get set

เหล่าอาสาสมัครผู้พัฒนา Saku chatbot ต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า “คนในทีม คือ ปัจจัยที่ทำให้ยังอยู่ตรงนี้” แม้ทีมอาสาสมัครจะทำงานร่วมกันผ่านทางออนไลน์ แต่ความสัมพันธ์ทางไกลที่เกิดขึ้นนั้นสามารถทำให้คนในทีมรู้สึกถึงความจริงงใจ ใส่ใจ และสบายใจที่ถกเถียง แสดงความเห็น เพื่อให้เกิดงานที่มีคุณภาพร่วมกันได้บนพื้นที่ปลอดภัยแห่งนี้ ทางลัดการสร้างพื้นที่ปลอดภัยภายในทีม 🩺 คอยฟังสัญญาณ คนในทีม Saku (โดยเฉพาะพี่ๆ อาวุโส) จะคอยจับสัญญาณ สังเกตบรรยากาศในการทำงานร่วมกันของคนในทีมอยู่เสมอ เมื่อรู้สึกถึงสัญญาณอะไรบางอย่างที่ผิดปกติแม้เพียงเล็กน้อยจะต้องมีคนที่รีบเข้าไปดูแล และทุกคนจะคอยช่วยกันสร้างบรรยากาศให้เกิด energy เชิงบวกอยู่เสมอ

สร้างพื้นที่ปลอดภัยภายในทีม | Get set
สร้างพื้นที่ปลอดภัยภายในทีม | Get set

การสร้างนวัตกรรมให้เร็วและพัฒนาไประหว่างทาง | Get set

ด้วยสถานการณ์ของโรคระบาดที่เป็นแรงกดดันให้ปัญหาทางเศรษฐกิจอย่างคนตกงานเพิ่มสูงขึ้น Saku chatbot ที่ตั้งใจจะเป็นเครื่องมือในการช่วยคนหางานจึงต้องทำงานภายใต้สถานการณ์เร่งด่วนนี้ จำเป็นต้องออกแบบและพัฒนา chatbot เพื่อให้เกิดการสร้างงานได้เร็วที่สุด ทางลัดการสร้างนวัตกรรมให้เร็วและพัฒนาไประหว่างทาง 🥚 เริ่มจากตัวเลือกสำเร็จรูป Saku chatbot Version 1 ถูกพัฒนาขึ้นจากระบบที่ชื่อ ‘Manychat’ เป็นช่องทางที่ผู้พัฒนาเปิดให้ผู้ใช้งานสามารถเชื่อมต่อ API เข้ากับระบบของ FB Messenger ได้อย่างง่าย โดยที่ทีมอาสาสมัครที่ไม่มีความสามารถด้านการเขียนโค้ดก็ทำได้ และยังเชื่อมโยงไปถึง server ภายนอกอืนๆ อย่าง Google Sheet อีกด้วย ระบบสำเร็จรูปเช่นนี้ทำให้ทีมอาสาสมัครสามารถสร้างนวัตกรรมที่เชื่อมโยงงานและคนทำงานได้ในเวลาอันรวดเร็ว ประหยัดงบประมาณ และเปิดให้ทุกคนสามารถมีส่วนร่วมได้แม้ไม่มีทักษะเฉพาะทางอย่างการเขียนโค้ด และไม่ต้องเรียนรู้ใหม่ ถือเป็นการเริ่มต้นที่ ถูก ดี และเร็ว

การสร้างนวัตกรรมให้เร็วและพัฒนาไประหว่างทาง | Get set
การสร้างนวัตกรรมให้เร็วและพัฒนาไประหว่างทาง | Get set

การเดินทางไกลร่วมกันของอาสาสมัคร | On your mark

“Working remotely is like eating a buffet คนที่มาลองชิมแล้วชอบไม่ชอบ อยู่ต่อไม่ต่อ ทำยังไงให้คนอยู่ต่อ นี่คือ Challenge ของ future of work” — Paul การทำงานกับอาสาสมัครทางไกลในช่วงโรคระบาดเช่นนี้ของทีม Saku ได้ถูกเปรียบไว้กับการแวะเวียนเข้ามาชิมอาหารบุฟเฟ่ต์ ถ้ารสชาติอร่อย บรรยากาศถูกใจ ก็คงไปกันต่อได้เรื่อยๆ แต่ถ้าไม่ใช่ ก็คงต้องเดินจากกันไป ภายในทีมจึงต้องมีความพยายามในการเรียนรู้ ปรับตัว และทำให้คนในทีมทุกคน (ที่บางคนไม่เจอเจอหน้ากันซักครั้ง)สามารถเดินทางร่วมกันบนเส้นทางเสมือนไปยังปลายทางเดียวกันได้ ภายใต้วัฒนธรรมการทำงานแห่งอนาคตที่คนทำงานอาจไม่รู้จักตัวตนที่แท้จริงของกันและกัน (Pseudonymous Norm) เลยด้วยซ้ำ

การเดินทางไกลร่วมกันของอาสาสมัคร | On your mark
การเดินทางไกลร่วมกันของอาสาสมัคร | On your mark

ระดมพลังอาสาสมัครข้ามทวีปทางออนไลน์ | On your mark

ไอเดียแรกเริ่มก่อนจะมาเป็น Saku chatbot ทีมอาสาสมัครคนไทยตั้งต้นและชาวฟิลิปปินส์ได้ช่วยกันพัฒนา Chatbot จับคู่ช่องทางอัพสกิล (up skill) แนะนำทักษะที่ควรเรียนเพิ่มเติมเพื่อให้ได้งานให้กับคนทำงานในแถบฟิลิปปินส์ในชื่อ ‘Upski’ พร้อมกับใช้ไอคอนน้องหมาไซบีเรียนฮัสกี้เป็นโลโก้แรกเริ่ม ต่อมาไอเดีย chatbot นี้ถูกพัฒนามาเป็นตัวกลางในการ ‘เชื่อมงานและคนหางานในประเทศไทย’ ทางทีมจึงตั้งชื่อและใช้ไอคอนน้องหมาพันธุ์ไทยที่ต้องออกเสียงได้ง่าย และยังมีกลิ่นอายความเป็นไทยจากขนมไทยอยู่ จึงเป็นที่มาของชื่อ ‘Saku (สาคู)’ ทีมอาสาสมัครตั้งต้นเห็นภาพของความเร่งด่วน และขอบเขตของโปรเจกต์ที่ต้องอาศัยความเชี่ยวชาญที่หลากหลาย จึงเริ่มชวนคนที่มีใจ อยากมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหาเร่งด่วนนี้มาร่วมกันทำงานอาสาสมัครทางออนไลน์ เรามาดูกันว่าพวกเขามีเทคนิคอะไรในการรวมพลหาคนที่ใช่ มาทำงานร่วมกันแบบที่ยังไม่เคยเจอหน้ากันมาก่อน…

ระดมพลังอาสาสมัครข้ามทวีปทางออนไลน์ | On your mark
ระดมพลังอาสาสมัครข้ามทวีปทางออนไลน์ | On your mark

ระดมทุนสร้างนวัตกรรมเพื่อสังคม| On your mark

ระดมทุนสร้างนวัตกรรมเพื่อสังคม ขึ้นชื่อว่า ‘งานอาสาสมัคร’ แน่นอนว่าทีมงานทุกคนไม่ได้มุ่งหวังผลตอบแทนที่เป็นรายได้ แต่การจะสร้างนวัตกรรมเพื่อสร้างคมขึ้นมานั้นจำเป็นต้องมีทุนในการใช้ทรัพยากรด้านอื่นๆ เช่น การเช่าพื้นที่เก็บข้อมูลทางออนไลน์ ซอฟต์แวร์ในการสื่อสารหรือทำงานออนไลน์ และอื่นๆ อีกมากมาย ทีม Saku ได้ร่างโครงการและส่งออกไปหาแหล่งเงินทุนและโครงการสนับสนุนทั้งในไทยและต่างประเทศอย่าง MIT Solve, OpenIDEO และกองทุนวิจัยของรัฐบาลไทย แต่พวกเขาก็ไม่ได้รับการอนุมัติเงินทุนใดๆ จนถึงไตรมาสที่ 3 ของปี 2020 เมื่อทุน Solidarity Grants for Atlantic Fellows เปิดโอกาสสำหรับโครงการที่เกี่ยวข้องกับ COVID-19 และตอบรับการให้ทุนสำหรับ Saku Chatbot นั่นจึงกลายเป็นจุดเริ่มต้นการเดินทางของเจ้าหมาที่ชื่อว่าสาคู!

ระดมทุนสร้างนวัตกรรมเพื่อสังคม| On your mark
ระดมทุนสร้างนวัตกรรมเพื่อสังคม| On your mark