Học Hàn Quốc quảng bá hình ảnh quốc gia qua âm nhạc và điện ảnh

Những năm 1990, Hàn Quốc đã có sự hỗ trợ lớn đối với ngành công nghiệp giải trí nước nhà, mức đầu tư ngày càng tăng từ 8,5 tỉ đô la năm 1999 đến 43,5 tỉ đô la năm 2003.

Phim Hàn Quốc khởi đầu cho “Làn sóng văn hóa Hàn Quốc” hay còn gọi là Hallyu, thuật ngữ này lần đầu tiên được sử dụng ở Bắc Kinh — Trung Quốc vào giữa những năm 1990 để miêu tả sự phát triển nhanh chóng của làng giải trí Hàn Quốc và văn hóa Hàn Quốc kéo theo nó. Bộ phim khiến Hàn Quốc thực sự vươn xa thế giới phải kể đến là “Bản tình ca mùa đông”, phát sóng trên truyền hình Nhật Bản năm 2003, với sự tham gia của 2 diễn viên hàng đầu Hàn Quốc lúc bấy giờ là Bae Yong Joon và Choi Ji Woo.

(Bản tình ca mùa đông — Bộ phim thành công nhất của điện ảnh Hàn Quốc những năm 2000)

Sự tiến bộ nhanh chóng của truyền thông đại chúng trong những năm gần đây đã mở ra một trang mới cho nền điện ảnh Hàn Quốc. Sự phát triển của những dịch vụ video trực tuyến và mạng xã hội đã thức đẩy ngành công nghiệp giải trí Hàn Quốc, những bộ phim của KBS, MBC, SBC của Hàn Quốc giờ đây được theo dõi, chia sẻ phổ biến và rộng rãi hơn trên toàn thế giới.

Bên cạnh đó, một trong những tín đồ yêu mến xứ sở kim chi chính là những show truyền hình thực tế. Với ekip hùng hậu, ý tưởng dồi dào cùng những cách thể hiện vô cùng khôn khéo, những show truyền hình này thực sự trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu với người dân Hàn Quốc nói riêng và khán giả thế giới nói chung. Những Running Man, Dad, Where Are We Going….là những show truyền hình thực tế thành công nhất tại Hàn trong nửa thập kỉ qua. Đây cũng là nguồn cảm hứng cho những show truyền hình tương tự ở các nước châu Á. Và dĩ nhiên Hàn Quốc đã thu về những con số khổng lồ nhờ bán bản quyền các show truyền hình. Truyền hình thực tế cũng chắp cánh cho nhiều ngôi sao Hàn Quốc trở nên nổi tiếng và nhận được sự yêu mến của nhiều khán giả.

Nói đến âm nhạc, Hàn Quốc chắc hẳn vô cùng tự hào với một nền âm nhạc tiên phong châu Á. Âm nhạc Hàn Quốc được coi như một trong số nền âm nhạc thành công bậc nhất trên thế giới hiện nay. Korean Pop, hay còn gọi là KPOP, luôn có sức hút mạnh mẽ, thống trị một nửa nền âm nhạc châu Á hiện thời và đang từng bước chinh phục sang bên kia bán cầu. Lịch sử âm nhạc Hàn Quốc phát triển cách đây không lâu. Trong vòng 20 năm trở lại đây, từ một nước khá nghèo, Hàn Quốc đã phát triển rất nhanh chóng để trở thành một trong những cường quốc lớn. Bên cạnh những yếu tố về chính trị, kinh tế, xã hội, nền công nghiệp âm nhạc Hàn cũng là một nhân tố mới lạ giúp thúc đẩy GDP của Hàn Quốc. Sự xuất hiện của những nhóm nhạc, ca sỹ với sự đầu tư về ngoại hình, kỹ năng biểu diễn và sự khôn khéo trong những chiến thuật lăng xê, quảng bá đã khiến người yêu nhạc, dù không hiểu tiếng Hàn, vẫn phải say mê âm nhạc Hàn Quốc.

(Super Junior là một trong những nhóm nhạc Hàn Quốc nổi tiếng bậc nhất Châu Á và thế giới)

Âm nhạc Hàn Quốc không chỉ ảnh hưởng đến cách người ta nghe nhạc, mà còn ảnh hưởng đến cách người ta ăn mặc, trang điểm, thể hiện bản thân. Âm nhạc Hàn cũng là nguồn cảm hứng cho vô số nền công nghiệp âm nhạc ở các nước châu Á, trong đó có Việt Nam. Đôi khi, sự ảnh hưởng đó trở thành trào lưu, trở thành “Hàn Quốc hóa”. Những công ty giải trí Hàn Quốc, bên cạnh việc tìm kiếm những nhân tố trong nước đều không ngần ngại tìm kiếm những nhân tố ở nước ngoài để bổ sung nhân sự cũng như tăng cường tầm ảnh hưởng của âm nhạc Hàn đến các nước. Điển hình là tại Việt Nam, những chương trình tìm kiếm tài năng âm nhạc như “Học viện ngôi sao”, “Ngôi sao Việt” đểu có sự tham dự của các giám khảo là những nhà sản xuất âm nhạc Hàn Quốc, những nhà tài trợ đến từ Hàn Quốc cũng như giải thưởng là những khóa huấn luyện âm nhạc tại Hàn. Hàn Quốc cũng tổ chức nhiều chương trình như: “2NE1 — I’m the best Dance Cover Contest” với phần thưởng cho người chiến thắng là được gặp gỡ nhóm nhạc nổi tiếng 2NE1 để tăng sức nóng cho văn hóa Hallyu.

Từ sự yêu mến, say mê, kéo theo sự ham muốn khám phá, vô hình chung từ xem phim Hàn, nghe nhạc Hàn, người ta dần dần tìm hiểu về văn hóa Hàn. Vô hình chung, văn hóa Hàn Quốc qua phim ảnh, âm nhạc dần len sâu và bén rễ trong lòng công chúng.

a. Phương thức quảng bá văn hóa Hàn Quốc thông qua phim ảnh, âm nhạc

Trong nhiều năm qua, nền điện ảnh Hàn Quốc đã phát triển với tốc độ đáng kinh ngạc, kéo theo đó là tầm ảnh hưởng không thể phủ nhận. Phim Hàn Quốc được chiếu tại nước ngoài đầu tiên là ở Trung Quốc, sau đó lan ra các nước Châu Á, trong đó Việt Nam là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng lớn bởi văn hóa Hàn Quốc, đặc biệt là thông qua phim ảnh.

Trong nhiều năm liền, nhằm thúc đẩy các doanh nghiệp nội địa trong ngành công nghiệp sản xuất phim ảnh, Hàn Quốc đã thực hiện chính sách cấm nhập khẩu những sản phẩm điện ảnh từ quốc gia đối thủ là Nhật Bản. Chính phủ Hàn Quốc cũng hỗ trợ một phần quan trọng trong việc đem điện ảnh Hàn Quốc ra nước ngoài. Bộ cũng cử nhiều phái đoàn Hàn Quốc tham gia tổ chức những lễ hội Hàn Quốc, những liên hoan phim Hàn Quốc ở nước ngoài thông qua Korea Foundation. Ngoài ra, Hàn Quốc còn chú trọng đầu tư hệ thống rạp chiếu phim tại các nước Châu Á và thu về nhiều con số đáng kinh ngạc.

Theo Cơ quan xúc tiến Thương Mại Hàn Quốc (KOTRA), hiện nay tại Việt Nam có khoảng 300 rạp chiếu phim, trong đó 80% tập trung ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Doanh thu của thị trường rạp chiếu phim tại Việt Nam đạt khoảng 50 triệu USD vào năm 2013, ước tính sẽ tăng lên khoảng 100 triệu USD vào năm 2020.

Hàn Quốc đầu tư vào thị trường rạp chiếu phim của Việt Nam với hai trung tâm chiếu phim lớn là CGV và Lotte Cinema, chiếm 50% thị phần trên thị trường rạp chiếu phim tại Việt Nam. (2)

( CGV và Lotte Cinema — 2 trung tâm chiếu phim của Hàn Quốc chiếm thị phần lớn tại Việt Nam)

Xuất khẩu phim ảnh cũng là một chiến lược được đặc biệt chú trọng của Chính phủ Hàn Quốc. Theo như Hiệp hội Thương mại Quốc tế Hàn Quốc (KITA), kim ngạch xuất khẩu phim ảnh của nước này trong năm 2004 là 58,3 triệu USD, tăng 88,1% so với năm trước đó. Cũng theo KITA, làn sóng văn hóa “KPOP” đã góp phần giúp GDP của nước này tăng 0,18% trong năm 2004.

Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cũng đóng góp một phần quan trọng khi hỗ trợ phát sóng phim Hàn Quốc ở nước ngoài. Bộ cũng tài trợ cho phim Hàn Quốc được chiếu tại các liên hoan phim lớn trên thế giới như Liên hoan phim Berlin, Liên hoan phim Cannes, Liên hoan phim Vernice.. đồng thời hỗ trợ các nhà làm phim, các đạo diễn giỏi. Korea Foundation đã tài trợ 13 đại sứ quán và lãnh sự quán Hàn Quốc tổ chức 14 sự kiện chiếu phim năm 2010, 25 đại sứ quán và lãnh sự quán Hàn Quốc tổ chức 16 sự kiện chiếu phim năm 2011, 47 đại sứ quán và lãnh sự quán Hàn Quốc tổ chức 48 sự kiện chiếu phim năm 2012.

Theo Ủy ban xúc tiến điện ảnh Hàn Quốc năm 2012, bất chấp khủng hoảng kinh tế toàn cầu, số lượng người xem phim Hàn Quốc trong nước vẫn đạt 128 triệu người, tăng 20% so với cùng kì năm trước.

Một trong những chiến lược truyền thông khôn ngoan cho phim ảnh là hợp tác sản xuất phim với các đối tác nước ngoài của Hàn Quốc. Năm 2015, Trung tâm Sản xuất Phim truyền hình — Đài truyền hình Việt Nam đã hợp tác với Tập đoàn Truyền thông giải trí CJ E&M sản xuất bộ phim “Tuổi thanh xuân”, bộ phim nhanh chóng chiếm được cảm tình của rất nhiều bạn trẻ và trở thành phim truyền hình được yêu thích nhất năm 2015. Bên cạnh đó là những bộ phim thành công khác như Lẵng Hoa Tình Yêu (Hợp tác với công ty FNC — Hàn Quốc) và Mùi Ngò Gai (Hơp tác với công ty CJ Media). Sự hợp tác này cho thấy sức nóng của điện ảnh Hàn cũng như những hướng đi mới trong quảng bá các ấn phẩm điện ảnh của Hàn Quốc đến các nước trong khu vực

Hàn Quốc cũng chi rất mạnh tay cho ngành công nghiệp âm nhạc. Theo đó một nhóm nhạc Hàn sẽ tốn khoảng 18 tỉ đồng tiền đầu tư. Chi phí học tập (Lesson Fee) là 360 triệu won trong một năm, chi phí học với giáo viên nước ngoài (Foreign trainer Lesson Fee) là 40 triệu won/4 lần, nơi ở và tiền ăn tương đương nhau là 120 triệu won/1 năm. Cùng với đó là tiền ra album, MV, quảng bá, trang điểm…. trong 2 năm đầu ra mắt, với một nhóm nhạc tầm 5 thành viên, sẽ mất khoảng 940 triệu won, tương đương với 836.700 USD, khoảng 18 tỉ Việt Nam đồng. (1)

( Tổng chi phí đầu tư cho một nhóm nhạc 5 thành viên của Hàn Quốc trong 2 năm đầu)

Với mức đầu tư lớn như vậy, những công ty âm nhạc Hàn cần thiết phải đẩy mạnh hiệu quả từ các nhóm nhạc, các ca sĩ Hàn Quốc, họ phải nỗ lực rất nhiều trong việc khẳng định tên tuổi và tạo dựng chỗ đứng trên thị trường quốc tế.

b. Hàn Quốc hiện lên như thế nào qua phim ảnh, âm nhạc?

Có một sự thật, là công chúng không phải đọc lịch sử Hàn, không phải sang Hàn, cũng chẳng cần học văn hóa Hàn, hay xem những chương trình về du lịch, nhưng người ta vẫn hiểu hết, tường tận về đất nước Hàn Quốc. Tất cả những nơi chốn ăn chơi, những món ăn truyền thống, những yếu tố phong tục, văn hóa, đều được truyền tải tinh tế qua phim ảnh, âm nhạc.

Nói đến văn hóa truyền thống Hàn Quốc, hãy nói đến Văn hóa Gia đình. Dễ nhận thấy rằng dù trong thể loại phim nào, yếu tố gia đình cũng được lồng ghép khéo léo. Gia đình Hàn Quốc trên phim thường thuộc kiểu gia đình nhiều thế hệ, nghĩa là gia đình với ông bà, bố mẹ, con cái sống chung. Nét văn hóa gia đình Hàn Quốc thường thể hiện sự sum vầy. Chủ đề chính được đề cập đến trong phim Hàn là tình yêu và các giá trị gia đình, đây là thứ tình cảm phổ quát và dễ được đón nhận nhất, đồng thời cũng là yếu tố giúp phim Hàn thu hút được một lượng khán giả đông đảo. Tình yêu trong phim Hàn cũng được khoác dáng vẻ lãng mạn, ngọt ngào, đó chính là lí do phim Hàn dễ được đón nhận và tác động mạnh mẽ lên mọi đối tượng khán giả, bởi tình yêu, tình cảm và hạnh phúc luôn là khát khao của mọi người. Phim Hàn đem lại có khán giả sự hi vọng về những giá trị tốt đẹp và sự cố gắng để đạt được những giá trị đó.

Phim Hàn Quốc còn khắc họa chân thực bộ mặt xã hội Hàn Quốc, với những tập đoàn gia đình uy thế, những khu ổ chuột đan xen những dãy nhà chọc trời, những khu chốn ăn chơi bậc nhất. Chân thực, góc cạnh, ngay cả đến những nét văn hóa buôn bán, phong tục, những lĩnh vực như kinh doanh, luật, giáo dục, cũng đều được thể hiện hết sức sâu sắc. Thật khó mà phủ định sức ảnh hưởng của phim Hàn khi mới đây, bộ phim bom tấn “Hậu duệ mặt trời” đã khiến công chúng các nước châu Á chao đảo. Không chỉ là tình yêu, gia đình, những yếu tố chính trị, quân sự cũng được truyền tải hết sức xúc động đến khán giả. Bộ phim thực sự đã trở thành niềm tự hào của người dân Hàn Quốc và trở thành nguồn cảm hứng để các nước khác học hỏi.

(Tinh thần kiên cường, nét văn hóa chính trị, quân sự được thể hiện sâu sắc trong Hậu Duệ Mặt Trời)

Văn hóa ẩm thực và du lịch Hàn Quốc cũng là những góc khai thác sáng tạo của phim Hàn. Xem phim Hàn nhiều, ai cũng để ý trên bàn ăn của người Hàn trong những bộ phim thường có những món ăn truyền thống của Hàn Quốc như kim chi, canh rong biển cho ngày sinh nhật, kim bab (cơm cuộn), bánh gạo cay, mì đen…. Những bộ phim Hàn Quốc cũng khéo giới nhiều địa điểm nổi tiếng của đất nước mình thông qua những cảnh quay. Có lẽ người ta biết đến đảo Na Mi, tháp Nam San, Jinhae-Gu, đảo Je Ju…của Hàn qua phim ảnh nhiều hơn là qua những tạp chí, hay những trang web về du lịch.

Những nhà sản xuất phim và các chương trình Hàn Quốc còn không bỏ phí những góc máy của mình trong quảng bá về một nền kinh tế giàu có, trù phú. Những chợ cá, chợ hải sản tươi ngon nhất Hàn Quốc xuất hiện trong các thử thách của Running Man. Những khu mua sắm, những trung tâm thương mại sầm uất, rực rỡ đèn hoa khiến người ra không khỏi trầm trồ về một Hàn Quốc giàu mạnh. Nông sản và những sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của từng vùng cũng là điểm đến thú vị cho những show truyền hình thực tế. Cảnh bố con MC nổi tiếng Hàn Quốc Kim Sung Joo và Kim Min Yun hái mận tại vùng mận nổi tiếng — Làng Yo Rum chắc chắn khiến bao khán giả phải tấm tắc.

Kết hợp ăn ý với phim ảnh trong quảng bá những yếu tố còn lại, âm nhạc lại đem về những khía cạnh kinh tế, xã hội khác. Âm nhạc Hàn là công cụ hữu hiệu thúc đẩy những ngành công nghiệp khác, trong đó nổi bật là mỹ phẩm và dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ. Hình mẫu thời trang của những ngôi sao Hàn đã giúp tăng doanh thu bán hàng cho những hãng mỹ phẩm Hàn Quốc, những hàng mỹ phẩm cũng rất khôn ngoan khi chọn sao KPOP làm gương mặt đại diện nhằm thúc đẩy thương hiệu trên thị trường và tăng sức cạnh tranh với các thương hiệu khác.

Ngành công nghiệp sản xuất mỹ phẩm Hàn Quốc giờ đây thực sự trở thành thống lĩnh. Trong khi Pháp được phong là nơi có những nhà mẫu hàng đầu thế giới, Ý được phong với những xu hướng thời trang đẳng cấp, sang trọng toàn cầu thì xu hướng làm đẹp thập kỷ qua được dẫn dắt với những công ty mỹ phẩm Hàn Quốc. Theo báo cáo đăng trên Polishcosmetics, năm 2014, quy mô của thị trường mỹ phẩm Hàn Quốc là 16 tỷ USD, trong đó doanh số sản xuất của các công ty đạt gần 9 tỷ USD, tăng 10,5%. Điều này thực sự bắt nguồn từ chiến thuật “bắt tay với âm nhạc và điện ảnh” để phủ sóng thị trường. Mỗi một bộ phim được công chiếu, những bài báo ăn theo luôn khai thác cùng một concept, mổ xẻ xem diễn viên dùng son gì, mặc đồ gì, dùng túi gì.

Dịch vụ phẫu thuật thẩm mỹ Hàn Quốc thực sự quá nổi tiếng trên thế giới khi Hàn Quốc được xem như cường quốc trong nền công nghiệp này. Chính phủ Hàn Quốc cũng vô cùng khôn ngoan khi không chỉ dùng truyền thông phim ảnh, âm nhạc để quáng bá mà còn thực hiện những chương trình truyền hình tư vấn phẫu thuật thẩm mỹ tại nhiều quốc gia. Tại Việt Nam năm 2015, show truyền hình “Change Life” với sự hợp tác cùng các bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ Hàn Quốc đã hoàn thiện ước mơ về ngoại hình cho rất nhiều cô gái Việt có hoàn cảnh khó khăn.

Nền công nghiệp điện tử Hàn cũng nhờ phim ảnh, âm nhạc mà bước sang một trang mới. Lồng nghép quảng cáo điện thoại, ti vi không hề thô, phản cảm trong phim Hàn chính là thành công của những nhà sản xuất đồ điện tử Hàn Quốc.

(Yoona (SNSD) trong quảng cáo mỹ phẩm Innisfree)

One clap, two clap, three clap, forty?

By clapping more or less, you can signal to us which stories really stand out.