Konwencja Genewska i Konwencja Wiedeńska

Automatyzacja pojazdów i samochody w pełni autonomiczne

Strona tytułowa Konwencji Genewskiej

Niemiecki parlament uchwalił przepisy umożliwiające poruszanie się autonomicznych samochodów po drogach publicznych – pozostawiają one odpowiedzialność karną na „kierowcy”, którego obowiązkiem jest reakcja na nieprawidłowe funkcjonowanie zautomatyzowanych systemów.[1] Wynika to z Konwencji Genewskiej [2] oraz Konwencji Wiedeńskiej,[3] dotyczących ruchu drogowego, które mówią o tym, że kierowca powinien móc kontrolować pojazd, np. w sytuacji zagrożenia.

Przewagę nad Unią Europejską we wspieraniu w pełni zautomatyzowanej mobilności mają kraje, której nie podpisały konwencji Genewskiej i Wiedeńskiej. Przykładem takiego kraju są Stany Zjednoczone, z których przepisów wprost nie wynika, że pojazdy autonomiczne byłyby niezgodne z prawem dlatego pojazdy autonomiczne są tam rejestrowane i poruszają się po drogach publicznych.[4]

W samej Unii Europejskiej konwencji nie podpisał rząd Zjednoczonego Królestwa, dzięki czemu plany rozwoju zautomatyzowanej mobilności wyprzedzają kraje kontynentu do tego stopnia, że królowa ogłosiła swój kraj wiodącym w opracowywaniu i wdrażaniu tych rozwiązań.[5]

Przykładem funkcjonowania na drogach publicznych pojazdów bez kierowców jest projekt SOHJOA wdrożony w Helsinkach – co było możliwe dzięki obecności w pojeździe “operatora”, który zgodnie z konwencjami ma możliwość obserwowania i reagowania na ruch pojazdu, ale wyłącznie dezaktywując systemy i zatrzymując pojazd poprzez naciśnięcie przycisku awaryjnego.[6] Szersza interpretacja konwencji mówi, że kierowca jest w nich osobą, a w legislacji rozróżnia się osoby fizyczne (naturalne) i prawne (np. firmy).

Tymczasem grupa robocza GEAR 2030 spotyka się przez dwa lata do 2018 roku w celu wypracowania rozwiązań dotyczących ruchu autonomicznego w Unii Europejskiej, w konsekwencji czego departament transportu DG Move wprowadzi zmiany do dyrektywy nt. inteligentnych systemów transportowych.[7] Pozostaje jednak pytanie o potrzebę aktualizacji konwencji Genewskiej i Wiedeńskiej lub o ich luźniejszą interpretację.


[1] Bundesregierung, Automatisiertes Fahren auf dem Weg. Strassenverkehrsgesetz, Artikel.

[2] United Nations (UN), Convention on Road Traffic. Geneva Convention 1949.

[3] Economic Commission for Europe, Convention on Road Traffic. Vienna Convention 1968.

[4] EU countries want legal change for driverless cars – but they’ll have to wait, [w:] Road Transport, Special Report 2016.

[5] Tamże.

[6] Tamże.

[7] Tamże.