X, Y ve Z olarak ilk yayınımız.

Tarih 26.06.16

ÜTÜNÜN TARİHİ/NEDENİ?

Saat: 3.16

X/Z: Kırışıklıkları gidermenin ya da kumaşlara istenilen şekilleri vermenin tarihi günümüzden binlerce yıl öncesine dayanıyor. Milattan önce 400’lü yıllarda Yunanlıların kıyafetlerde akordiyon şeklinde çizgiler oluşturmak için önceden ısıtılmış borular kullanıldığı görülüyor. Efendiler, ütüleme zor ve zahmetli bir uygulama olduğu için kölelere/hizmetlilere kıyafetlerini ütületiyor. Bu da ütülü kıyafet giyen insanları güç sahibi göstererek diğer alt tabaka insanlardan ayıran göstergelerden biri oluyor.. Bunlara dayanarak o zamanlarda ütülü kıyafet giymenin bir zenginlik göstegesi olduğunu söyleyebiliriz.[1]

Ütünün güç/zenginlik göstergesi olduğuyla ilgili üçümüz de hemfikiriz. Peki güç göstergesi olmaya ilk olarak nasıl başladı? Çin, Roma, Mısır gibi medeniyetlerde ütülemenin yakın tarihlerde kullanılmaya başlandığı bilgisini edindik. Bu medeniyetlerin yakın tarihlerde farklı coğrafyalarda birbirlerinden habersiz ütüyü bulmaları acaba mümkün müdür? X, kıyafetlerin yıkandıktan sonra asıldıklarında düz durduklarını ve bu görüntünün temizlik/yenilik hissi uyandırdığını düşünüyor. Bu insanların hoşuna giden bir şey olmuştur, ütüleme medeniyetlerde bu sebeple ortaya çıkmış olabilir.

4:36 The Stray Birds-”Dream in Blue”

Y: Farklı coğrafyalarda kumaş üzerinde şekil verebilme aletleri farklılık gösteriyor. [2] Bu kaynağa göre Çin’de kullanılan alet demir olmasına rağmen avrupa cam kullanılıyor. Eğer bir etkilenme olsaydı aletlerde birbirinden etkilenirdi. Burada ise biri sıcak yapılmasına rağmen diğeri soğuk işlem görüyor. 04:48

4:47 Barns Courtney — Glitter And Gold

Z’ye göre ise medeniyetler arasında fikir olarak etkilenme olmadan ütünün farklı coğrafyalarda ortaya çıkmış olma ihtimali düşük. Şöyle bir senaryo daha mümkün: Farklı yerlerden gelen tüccarlar ütülenmiş ürünleri satmaya çalışırken, bu ürünleri Mısır’daki zenginler, Çin’deki hükümdarlar vb. giyiyor diye tanıtmış olabilir. Ne demiştik? Ütüleme bir güç/zenginlik göstergesi. Bu durumda yeni coğrafyadaki güçlü ve zenginler bu fikri çok kolay bir biçimde benimsemiş olabilir.

4:51 Billie Marten — Heavy Weather

Y: Ütü tarihler boyunca zor ulaşılabilen olduğu için güç göstergesi anlamına geliyordu. Peki günümüzde ulaşılabilirliği artmışken hala neden kullanılıyor?

Ütü yapılması insanların kendine zaman ayırabilip çekici olmaya çalışabilmesi anlamına gelir.Eğer bir insan ütü için zaman ayırabilirse bu, o insanın bakımlı olduğunu gösterir. Aynı zamanda çekici olmaya çalıştığını, tembel olmadığını, isterse boş zamana sahip olabileceğini belirtir. Bu yorum ütünün başlangıcının nedeni değil devamlılığının nedenidir [3]. 4:10

X:Aslında ütünün estetik faydasından ayrı olarak hijyen ve sağlık anlamında da doğrudan faydası bulunuyor. Kıyafetlerde bulunan ve yıkamayla geçmeyen bakteri ve patojenler, ütüyle yüksek sıcaklığa maruz kalarak ölmektedir. Çoğu bakteri 60–70 C sıcaklıkta ölmekte, bazıları ise 120 C’ye kadar dayanabilmektedir. Gömlek ütülemek için genellikle tercih edilen sıcaklığın orta seviye yani 175 C olduğunu görüyoruz. En düşük sıcaklıkta ütülenen ipek bluz gibi kıyafetler kaynama noktasının hemen üzerinde, yaklaşık 110 C de ütüleniyor. Yani ütülenen bir kıyafetin ütülenmeyen bir kıyafetten daha sağlıklı olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Artık atletlerimi dahi ütüleyen anneme “Anne ne gerek var şunları ütülemeye yahu!” şeklinde sitem etmeyeceğim. [4]

05:22 internet gitti.

Kaynaklar:

[1] http://www.madehow.com/Volume-6/Clothes-Iron.html

[2] http://www.oldandinteresting.com/antique-irons-smoothers-mangles.aspx#asia

[3] https://au.answers.yahoo.com/question/index?qid=20061120053449AAw7YEw

[4]http://www.mikrobiyoloji.org/TR/Genel/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF20FF3F96B01BD67B