Antibiyotiklere Direnen Bakteriler

Dünya sağlık örgütü ne demiş? “Çok antibiyotik tüketiyorsunuz onun için hastalık etkeni bakteriler direnç geliştirdi. Basit enfeksiyon hastalıklarını tedavi edecek antibiyotik bırakmadınız elimizde” demiş. Oysa yakın bir zamanda (Haziran 2015) “Medeniyetin yeni ulaştığı Amazon kabilesinde antibiyotik direnci ile kaşılaşıldı” haberlerini okuduk. Hani biz antibiyotikleri çok kullanıyorduk da onun için bakteriler direnç geliştiriyordu? Hayatında antibiyotiğin “A” sını ağzına almamış Amazon yerlisinde hastalık yapan bakterinin “dirençli” olduğu; veya yer üstünden milyonlarca yıl izole kalmış mağaralarda keşfedilen bakterilerin de dirençli olduğu tespit edildiğine göre antibiyotik direnci ile bizim antibiyotikleri fazla kullanmamız arasında net bir bağlantı olmadığı iddia edilebilir.

Ayrıca “gıdalar (et) ile almış olduğumuz antibiyotiklerin antibiyotik direnci oluşturduğuna” dair haberler de okuduk. Yani aslında biz et yerken biraz da antibiyotik tüketmekteymişiz. Öyle ya “hayvan hasta oluyor, antibiyotikle tedavi oluyor” diyoruz değil mi? Öyle değilmiş işte; hayvanlar arası salgınları önlemek için hayvan hasta olmasa da üretilen tüm antibiyotiklerin yarısının hayvancılıkta kullanılmakta olduğu sözkonusu edilmektedir.

Yine antibiyotiklerin hayvanların hızlı gelişmelerini; kısa sürede kesim boyutlarına erişmelerini sağladığı bilinmektedir. Gerek tedbir (profilaksi) ve tedavi maksatlı gerekse kesim boyutlarına ulaşmasını hızlandırma maksatlı kullanım sonrasında antibiyotiklerin hayvan vücudundan atılmasının sağlanabilmesi için belirli bir zaman kesim yapılmaması bir çözüm olarak önerilmektedir.

Hayvanların uygunsuz koşullarda sıkış tepiş yaşamalarını veya ilaç zoruyla hızla kesim ebatlarına gelmelerini makul karşılamanın bedeli olarak antibiyotikli et tüketmek ve bu tüketim nedeniyle antibiyotik direncinin zararlarına maruz kalmak da anlamlı bir tesadüf olarak değerlendirilmelidir.


Anlaşılan antibiyotik direnci tek bir faktör ile açıklanamayacak kadar karmaşık bir konu. Hasta olsanız da tutun kendinizi; hemen antibiyotiğe sarılmayın diye insanlara telkinde bulunmakta fayda olabilir; böylece antibiyotiğe direnç mekanizmalarından birisine dur demiş olabiliriz. Ancak antibiyotik direncini oluşturan diğer mekanizmaların da ele alınarak açıklığa kavuşturulması; daha geniş bir bakış açısı ile mücadele yapılmasını sağlayacaktır.