Iemand hou Rutger Bregman de Pinterest-intellectueel tegen
Sander Philipse
266

Wow, nog niet eerder zo’n giftig verhaal over mezelf gelezen. Schrik ervan. Maar goed — bij deze een inhoudelijke reactie op je punten:

1. Je denkt mijn verhaal over de Baining te debunken door op Wikipedia te kijken. Het zou goed zijn geweest als je je iets beter had ingelezen voordat je zo tekeer ging. Ik heb zelf alles wat ik kon vinden over de Baining gelezen. De twee boeken van Jane Fajans en Gail Pool zijn dan inderdaad de belangrijkste bronnen. 
 
Wat die dans betreft: als je Fajans boek zou hebben gelezen (dat heb je niet gedaan, of wel?), dan zou je weten dat zij duidelijk maakt dat deze dans geen rituele betekenis heeft. Dat is juist ook wat Gregory Bateson, Jeremy Pool en Gail Pool zo onbegrijpelijk vonden — ze zochten naar betekenis maar vonden het niet.

Jane Fajans is volgens jou ‘veruit in de minderheid’ (argumentum ad populum). Maar ze is wel dé autoriteit op het gebied van de Baining. Zij heeft er als enige een wetenschappelijke monografie over gepubliceerd. Ik begrijp dat je de andere mensen die commentariëren op het blog van Peter Gray zomaar gelooft, maar dat lijkt me niet verstandig. Jane Fajans beschrijft uitgebreid hoe de Baining die zij bezocht het spelen onder de kinderen ontmoedigen (niet verbieden dus, zoals Peter Gray ten onrechte suggereert, maar wat je niet in mijn stuk zult vinden).

Wat betreft de jagers en verzamelaars die hun kinderen volgens jou al vroeg zouden laten werken, zie hier wat Peter Gray erover zegt: ‘A few years ago, one of my graduate students and I conducted a survey of anthropologists who had observed hunter-gatherer cultures in various isolated parts of the world. We asked them questions about children and play in the cultures that they observed. Every single one of these 10 different anthropologists who had studied hunter-gatherer cultures on three different continents, told us that the children in the cultures that they had studied, including the young teenagers, were free to play and explore on their own, without adult guidance, all day long, from dawn to dusk, essentially every day.’ https://singjupost.com/transcript-peter-gray-on-the-decline-of-play-at-tedxnavesink/

Dan wat mijn generalisaties betreft — dit hoort bij het genre dat we ‘wereldgeschiedenis’ noemen. Zoals de Amerikaanse historicus Peter Stearns eens opmerkte — de wereldhistoricus moet één adagium steeds in acht nemen: ‘DURF WEG TE LATEN.’ Natuurlijk wordt je beeld daardoor minder scherp, maar je kunt ook veel nieuwe inzichten opdoen door uit te zoomen.

Ik begrijp dat jij een hekel hebt aan wereldgeschiedenis. Dat mag, maar dan hoef je nog niet zoveel beledigingen naar mijn hoofd te slingeren.

Verder heb ik het idee dat je van tevoren al hebt bedacht dat ik niet deug. Dat blijkt uit zinnen als: ‘Bregman zegt dan wel ‘niet overal natuurlijk’, die ‘natuurlijk’ heeft geen enkele impact op zijn peuterspeelzaal-interpretatie van geschiedenis.’

Dat leest als: Bregman maakt een nuance, maar dat is natuurlijk geen nuance, want ik heb al besloten dat Bregman ongenuanceerd is.

Tot slot nog:

- Ik begrijp je punt niet wat de kinderarbeid betreft. Ik schrijf nergens dat de industrialisatie meteen leidde tot minder kinderarbeid. Integendeel, er staat duidelijk in mijn stuk dat dit pas gold aan het begin van de twintigste eeuw en dan natuurlijk niet overal. Als je zo tegen iemand tekeer gaat, dan zou ik preciezer lezen.

(In mijn boek ‘De geschiedenis van de vooruitgang’ heb ik overigens uitgebreid beschreven hoe de industrialisatie de levensstandaard eerst omlaag hielp. Steden als Manchester waren door en door ellendige plekken aan het begin van de negentiende eeuw.)

- Dat er grote verschillen zijn tussen de linkse en rechts-libertaire variant van het basisinkomen heb ik heel vaak gezegd in talloze interviews. Ik vind het dan ook laag bij de grond om te suggereren dat ik dit niet doe.

- Ik heb prima contact met David Graeber, die ik inderdaad erg bewonder. Hij zei mijn essay ‘waarom vuilnismannen meer verdienen dan bankiers’ overigens erg de moeite waarde te vinden en had geen behoefte me als Pinterest Intellectueel weg te zetten.

- Ik denk inderdaad dat het belangrijk is om een groter publiek te bereiken dan alleen de incrowd van mensen die zich goed hebben ingelezen in de intersectionele, anti-imperialistische etc. literatuur als jij. Daarbij denk ik ook dat het belangrijk is om over je woordkeus na te denken en niet meteen over Marx en het communisme te beginnen.

Is het zo erg dat ik niet alleen getuigenispolitiek wil bedrijven maar mensen ook van mening wil doen veranderen? Als ik eerlijk ben, dan denk ik dat ik daar een stuk beter in slaag dan auteurs zoals jij. Wat bereik je eigenlijk met dit soort vlucht geschreven pogingen tot karaktermoord, die ook nog eens vol met feitelijke onjuistheden zitten?