Zorg
Ik deed mee met de ‘Piratenpartij lijsttrekker verkiezingen dit voorjaar en een van de vragen op mijn eerste debat op 15 juni in Amsterdam was:
‘wat vind je van de decentralisatie van de zorg’?
Hoe zou jij antwoorden? Diepe dossierkennis over die wetswijziging en haar gevolgen had ik niet, maar mijn gevoel zei me dat het vooral een verkapte bezuinigingsmaatregel was (je kan mijn antwoord op die vraag terughoren in het fragment, in de link onderaan dit stuk).
Als volksvertegenwoordiger in de Tweede Kamer kan je op een dossier van 90 miljard niet ‘te weinig kennis hebben’. Ik heb die handschoen opgepakt en mezelf geïnformeerd. Dat leidde tot onderstaande concept tekst ten behoeve van het Piratenpartij verkiezingsprogramma op ‘Zorg’. Het ligt voor aan de programma commissie en aan de Piraten voor verder debat in onze tool ‘Loomio’.
‘Subject matter experts’ vanuit de Piratenpartij programma commissie werken samen met die uit de praktijk, om met ons mee te denken over het beste plan voor Nederland, op alle dossiers. Zo is ook onderstaande tekst tot stand gekomen. Hier een deel van de tekst uit het concept voor wat betreft ‘Zorg en Welzijn’. Laat weten wat je er van vindt?
concept:
Stelsel van Zorg en Welzijn
‘Decentralisatie in de zorg’ zoals ingevoerd op 1 januari 2015 was een verkapte bezuinigingsmaatregel, ingezet vanuit het rijk onder het mom van subsidiariteit naar de gemeentes. Veel van de zorg zelf was echter al lokaal georganiseerd. Door decentraal op budgetten te sturen is deze nu minder efficiënt georganiseerd dan voorheen met grote overhead en uitvoeringskosten tot gevolg. De Piratenpartij wil dat slimmer inrichten door de kwaliteit van zorg centraal te stellen in plaats van de financiering van diensten door zorgaanbieders en -leveranciers. Geen van de betrokken partijen mag hierin nog publieke zorggelden inzetten met winstoogmerk. Zorg wordt betaald uit collectieve middelen en is daarom niet volgens een winstmodel ingericht. De patiënt is niet een verdienmodel en de zorgbudgetten uit belastinggeld zijn er niet voor winstuitkeringen aan managers of zorgverzekeraars.
De vraag die aan zorgaanbieders gesteld zou moeten worden vóór er over financiering gesproken wordt is: ‘wat doe je’, ‘waarom doe jij dat’ en ‘wat levert het ons met elkaar op’?
Deze vraag beantwoorden ze dan voortaan volgens een evidence based ‘triple-aims’ principe:
- ‘toon aan dat wat je doet aantoonbaar leidt tot betere uitkomsten van zorg’ (bijvoorbeeld wonden gaan sneller dicht);
- ‘maak inzichtelijk dat jouw manier leidt tot een betere ervaren zorg’ (bijvoorbeeld bejegening bij chronisch zieken);
- ‘zorgkosten’.
Zorgaanbieders beperken zich in hun bereik niet altijd tot gemeentegrenzen waardoor ze in het systeem dat in 2015 is ingevoerd over hun financiering met meerdere gemeentes afspraken moesten gaan maken. Dit heeft het systeem meer complex gemaakt en leidde niet tot een overkoepelende regie op de kwaliteit en efficiëntie van zorgverleners onderling en met gemeentes.
De Piratenpartij wil de zorg herinrichten zodat niet langer per segment wordt onderhandeld op prijs. In plaats daarvan stellen wij een geld-volgt-cliënt systeem, afgerekend op het triple-aims principe waarin over de segmenten heen wordt gekeken en waarin verzekeraars via budgetten per burger worden gecompenseerd. Je kan dan als samenleving weer investeren in preventieve taken, zoals bij de wijkverpleging om bijvoorbeeld botbreuken te voorkomen in plaats van in budget alloceren voor de huisarts of het ziekenhuis om ze te gipsen.
Organisaties worden hiermee aangezet tot het samen horizontaal organiseren van zorg, waarin niet de diensten van een specifieke zorgverlener worden beargumenteerd en gefinancierd, maar de diensten van de diverse zorgverleners samen worden bekeken en zorg wordt geleverd door de samenwerkende instanties die dat voor die patiëntgroep het best, meest efficiënt en dus tegen de laagste kosten kunnen doen. Organisaties die worden gecontracteerd voor het uitvoeren van zorg dienen daarbij maximaal inzicht te geven in hun organisatiekosten.
In beginsel kan de patiënt zelf bepalen waar zij haar zorg afneemt. Kan of wil de patiënt dat niet dan wordt de instelling ingeschakeld die professioneel dominant is, zoals het plaatselijke ziekenhuis. Het kwaliteitsniveau tussen de zorgverleners overal in Nederland is daarin van een vergelijkbaar kwaliteitsniveau.
Het kwaliteitsniveau van zorg is niet iets dat zich leent voor decentrale vaststelling en bewaking, dit wordt daarom landelijk geregeld. Ook kosten zoals ‘management overhead’ worden volgens landelijke normen gemaximeerd.
Patiënt gegevens
De gegevens van en over de patiënt zijn en blijven onvervreemdbaar eigendom van de burger zelf. Ter aller tijde moet daarom inzichtelijk zijn aan wie gegevens op een need-to-know basis beschikbaar zijn gesteld. Gegevens mogen door zorgaanbieders niet ter beschikking gesteld worden aan derden zonder expliciete toestemming van de patiënt. Ook als de patiënt er voor kiest op voorhand alle gegevens transparant inzichtelijk te stellen voor zorgverleners, bevatten de brongegevens een audit trail waarin staat welke gegevens door welke instantie zijn ingezien en/of gedeeld aan derden, zoals verzekeraars of apothekers. Deze audit trail is transparant online inzichtelijk voor de eigenaar van de data (de burger). Wanneer een arts een medicijn voorschrijft, is dat ook zichtbaar voor de partij die het medicijn uitreikt. Door deze elektronische afstemming kan medicijn distributie efficienter worden ingericht dan via de decentraal fysiek ingerichte apothekers waar je naar toe moet voor je medicijnen.
Een ongewenst gevolg van het decentraal beleggen van financiering bij de gemeentes met de wetswijziging in zorg van 2015, is dat gemeentes zelf gegevens van patiënten zijn gaan vastleggen zoals ‘heeft deze patiënt schulden?’ Gemeentes en verzekeraars mogen geen eisen stellen aan de toewijzing van gelden aan patiënten en mogen dus ook geen patiënt gegevens vastleggen. Sturen op de triple-aim over de segmenten heen kan worden gedaan op basis van statistieken per wijk of andere homogene kostengroepen. De organisatie daarvan ligt bij een trusted third party, bijvoorbeeld een instantie als de NZA, maar niet bij de zorgverzekeraar of een financier zoals de gemeente.
Op basis van deze output kan vervolgens gericht gestuurd worden op herinrichting van bepaalde aspecten van de zorg om deze effectiever, efficienter of gewoon goedkoper te kunnen maken.
gebruikte bronnen:
http://nos.nl/artikel/2118650-verbied-zorgverzekeraars-ook-in-toekomst-om-winst-uit-te-keren.html
https://piratenpartij.nl/tweede-kamerverkiezingen-2017/lijsttrekkers-on-tour/ (tweede fragment vanaf halverwege)
https://www.skipr.nl/actueel/id26863-rotterdam-meldt-waar-grootverdieners-zorg-werken.html
https://nl.wikipedia.org/wiki/Wet_maatschappelijke_ondersteuning_2015
