Akıllı Şehir

Sene oldu 2016.. Geleceğe dönüş filminde referans gösterilen tarihi bile geçmiş durumdayız.. Henüz uçan kaykayımız yok ve ayakkabılarımızı kendimiz bağlamamız gerekiyor. Ama öyle bir zamandayız ki her şeyin başına ‘akıllı’ sıfatı konuluyor.

Kavramlar havada uçuşuyor, kafalar karışıyor. Akıllı şehir, akıllı trafik, akıllı hastane, akıllı tahta.. Bir de bunların yanında IoT (nesnelerin interneti) ve 4,5G gibi teknolojiler konuşuldukça durum içinden çıkılmaz bir hal alıyor.

Bu yazıda ‘Akıllı Şehir’ konseptine değineceğim. Konuyla ilgili akademik ya da teknik çok fazla tanım bulmak mümkün ama ben sade bir şekilde tanımlayacağım:

Akıllı şehir; ‘vatandaşla konuşan’ şehirdir.

Hem yöneticilerine hem de şehirde yaşayanlara daha konforlu olmalarını sağlayan yardımcıların bütünüdür akıllı şehir.

Akıllı Şehircilik O kadar da yeni değil

Belki bu kavram hayatımıza yeni girdi ama, dünyadaki akıllı şehir örnekleri çok eskilere dayanır. Mesela tarihi Beyazıt Kulesi! 1749 yılında inşa edilen kule, yangın durumunu haber vermenin yanı sıra bir ‘hava durumu habercisi’ olarak çalışıyordu. O günkü havanın durumuna göre kulede farklı renk yakılıyor ve vatandaşın bilgilenmesi sağlanıyordu. Açık hava için mavi, sisli hava için sarı, karlı havada kırmızı, yağışlı ise yeşil ışık!

Bugünkü teknoloji, yıllar önce kandil ışığıyla sağlananı mobil cihazlarla yapıyor. Hava durumunu cebimize gelen notifikasyonla görebiliyor, bu özellik eklenmiş diğer akıllı cihazlarla haberdar olabiliyoruz.

Yöntem farklı ama sonuç aynı!

Diğer sevdiğim örnek; kimi Osmanlı camilerinde bulunan denge taşları. Minberin iki tarafında bulunan silindir şeklindeki taşlar, caminin statik dengesini gösteren sensörler olarak kullanılmaktaydı.

Bugün, bu ölçümleri binaya yerleştirilen sensörler yapıyor ve bilgisayarlara sürekli haber gönderiyor. Eskiden insanın el yordamıyla yaptığı ölçüm, artık cansız nesnelerin birbiriyle haberleşmesi sonucunda yapılıyor. Nesnelerin interneti (Internet of Things) kavramı buradan çıkıyor işte!

IoT ve diğer yeniliklere ilerleyen yazılarda değineceğim.