ทำไมพรีเซ้นต์งานได้ แต่พูดจาไม่รู้เรื่อง!!

เล่าก่อน
ผมเป็นคนนึงที่ติดนิสัยพูดเร็ว ออกเสียงก็ไม่ชัด พูดสลับเรื่องไปสลับเรื่องมา อธิบายอะไรก็ไม่รู้ ทำให้เกิดการ “พูดจาไม่รู้เรื่อง” จนคนฟังเองก็งง ว่าจะสื่อสารเรื่องอะไร จะพูดเรื่องอะไร ฟังไม่เข้าใจ
ซึ่งมันส่งผลเสียมากๆ กับการทำงานและการใช้ชีวิตประจำวัน เพราะโดยปกติยังไงก็ต้องสื่อสารกับคนอื่น ไม่ว่าจะเป็นการอธิบายงานให้กับน้องในทีม คุยงานกับทีมอื่นเพื่อให้เห็นภาพตรงกัน รวมถึง “การอธิบายความคิดของเราให้คนอื่นเข้าใจ”
ปัญหา
ลองวิเคราะห์ปัญหาที่ทำให้คนฟังที่ตัวเองพูดไม่รู้เรื่องว่าเกิดจากสาเหตุอะไร ก็ได้มา คร่าวๆ 2–3 ข้อ
- พูดเร็ว
- พูดไม่ชัด
- พูดเร็ว และ พูดไม่ชัด (ยิ่งไปกันใหญ่!!)
พอเรารู้ปัญหาเราก็แก้ ก็เลยลองพยายามพูดให้ช้าลง พยายามเน้นคำให้ชัดขึ้น และผลลัพธ์ของการแก้ปัญหาก็คือ!!
คนที่ฟังก็บอกว่า... ยังพูดจาไม่รู้เรื่องอยู่ดี T_T
ซึ่งทำให้ต้องกลับมาคิดเรื่องนี้ใหม่อีกที โดยปรึกษาพี่ที่ทำงานเพื่อหาวิธีแก้ปัญหานี้ พอลองคุยๆ กันก็สะดุดอยู่เรื่องหนึ่งที่ก็สงสัยตัวเองเหมือนกันคือ ผมก็เป็นคนหนึ่งที่พรีเซ้นต์งานได้ และคนฟังก็ดูจะเข้าใจในสิ่งที่สื่อสารออกไป
งงไปกันใหญ่ สรุปพูดรู้เรื่อง หรือไม่รู้เรื่องกันแน่ !!?
ก็เลยลองวิเคราะห์ตัวเองดูอีกรอบ ว่าสิ่งที่ตัวเองทำเวลามีคนมาถามหรือขอคำปรึกษาคืออะไร เช่น มีคนมาถามเรื่องวิธีทำไข่เจียว

ในสมอง: ไข่เจียว = ไข่ + กระทะ + ทอด
สิ่งที่พูด: วิธีทำไข่เจียวก็ ตอกไข่ใส่กระทะแล้วก็ทอด…
ขณะที่กำลังพูด
ในสมอง: ไข่เจียว = ไข่ + ตีไข่ + กระทะ + ทอด (ต้องตีไข่ก่อนนี่หว่า)
สิ่งที่พูด: วิธีทำไข่เจียวก็ ตอกไข่ใส่กระทะแล้วก็ทอด แต่ต้องเอาไข่ใส่ถ้วยแล้วตีไข่ก่อน…
ขณะกำลังพูด (2) .. ลืมคิดว่าต้องเปิดแก๊สก่อน
ในสมอง: ไข่เจียว = ไข่ + ตีไข่ + กระทะ + ทอด
สิ่งที่พูด: วิธีทำไข่เจียวก็ ตอกไข่ใส่กระทะแล้วก็ทอด แต่ต้องเอาไข่ใส่ถ้วยแล้วตีไข่ก่อน แล้วก็เปิดเตาแก๊สเอากระทะไปตั้ง รอให้กระทะมันร้อน..
ขณะกำลังพูด (3) .. ลืมคิดว่าต้องปรุงรส และคิดเผื่อกรณีไข่ไก่ที่บ้านหมด
ในสมอง: ไข่เจียว = ไข่ + ตีไข่ + กระทะ + ทอด + ผัก + เครื่องปรุง … บรึ้ม!!
สิ่งที่พูด: วิธีทำไข่เจียวก็ ตอกไข่ใส่กระทะแล้วก็ทอด แต่ต้องเอาไข่ใส่ถ้วยแล้วตีไข่ก่อน แล้วก็เปิดเตาแก๊สเอากระทะไปตั้ง รอให้กระทะมันร้อน พอไข่สุกสีเหลือง แต่ถ้าอยากให้อร่อยก็ใส่พวกผักและเครื่องปรุงตอนตีไข่ด้วยนะนี่ไงวิธีทำไข่เจียว (สบายย) ฟังรู้เรื่องมะ ?
คนฟัง: ไม่รู้เรื่องโว้ยยย!!
ถ้าลองวิเคราะห์จาก Scenario นี้จะพบสาเหตุของปัญหา นั่นคือ!!
ปัญหาที่แท้ True คือ “เรื่องของลำดับความคิด”

ในสมองกับสิ่งที่พูดไม่สัมพันธ์กัน โดยเฉพาะเวลาที่ต้องสื่อสารโดยที่ไม่ได้เตรียมตัว เพราะอย่างการพรีเซ้นต์งาน ที่บอกว่าทำไมถึงสามารถพูดให้คนฟังเข้าใจได้ เพราะมีการเตรียมตัวก่อนที่จะพูด มีการเตรียมลำดับความคิดการพูด ก่อน-หลังไว้ ทำให้ไม่เกิดการสับไปสับมา ของเรื่องที่จะพูด
แต่!! ถ้าไม่ได้เตรียมตัวหละ ก็มีวิธีแนะนำอยู่ 3 ข้อ นั่นคือ
- พยายามนึกเรื่องที่ต้องพูดเป็น checklist หรือ keywords และเรียงลำดับ
- ถ้าต้องการเวลาเตรียมตัวก็บอกไปเลยว่า “ขอเวลาแปปนึง” เพื่อนึกเรื่องที่จะพูด
- ถ้ากำลังพูดเรื่องที่ 2 แล้วอยู่ๆ อยากเพิ่มเติมเรื่องของเรื่องที่ 1 ก็บอกไปหน่อยว่า “ขอย้อนกลับไปเรื่องที่ 1 ก่อนนะ” แล้วพอพูดจบ กลับมาเรื่องที่ 2 ก็ทวนเรื่องที่ 2 คร่าวๆ ก่อนอีกรอบเพื่อให้คนฟังปะติดปะต่อเรื่องได้ถูก
สรุป
การพูดจาไม่รู้เรื่องถือเป็นปัญหาสำคัญของ Developer หลายคน ที่มักจะเข้าใจผิดว่า
Developer ที่เก่ง = พูดจาไม่รู้เรื่อง ดังนั้น พูดจาไม่รู้เรื่อง = เป็น Developer ที่เก่ง
ซึ่งผิด!! เพราะมนุษย์เป็นสัตว์สังคม ยังไงการสื่อสารก็เป็นสิ่งสำคัญในชีวิต และยุคนี้เป็นยุคของ Developer เก่งๆ ที่เค้าพูดจากันรู้เรื่องแล้ว ดังนั้นการฝึกให้สามารถสื่อสารกับผู้อื่นได้ และอธิบายไอเดีย หรือความคิดของเราให้ผู้อื่นฟังได้ นั่นแหละคือสิ่งที่ดี :)
