Max Pam is een ijsbeer die niet kan tellen

Volkskrant-columnist Max Pam kan niet tellen. Hij kwam vandaag met een klaagzang over de positie van de man, die hij vergelijkt met een ijsbeer in een krimpend territorium — hij was gemotiveerd door de nostalgie van mannelijk dominantie in drie recente, in het verleden gesitueerde maar a-historische films. Omdat Pams column incoherent is geschreven, zou je kunnen beargumenteren dat het satire is — maar Bert Brussen nam het meteen serieus, en voegde meteen maar wat jaren vijftig-geklaag over “feminisering” toe. Annabel Nanninga vond het leuk om mensen die Pams column niet leuk vonden, “femininazii” [sic] te noemen. Het feit dat deze mensen Pams (schijnbare) mening delen maakt het al duidelijk dat we even moeten nagaan of zijn klachten ergens op gebaseerd zijn.

Spoiler: nee.

Als we naar Pams concrete klachten kijken wordt al snel duidelijk dat hij eigenlijk alleen maar boos is dat vrouwen überhaupt wat macht krijgen.

Tegenwoordig zijn in West-Europa zo’n beetje alle defensieministers vrouwen, in de parlementen rukken vrouwen op en zelfs in het bedrijfsleven kun je als bedrijf niet meer voor de dag komen als je geen vrouw hebt benoemd in een bestuursraad.

Dat je niet voor de dag kan komen zonder vrouw in je bestuursraad is onzin, want er zijn zat Nederlandse, beursgenoteerde bedrijven die geen enkele vrouw in de raad van bestuur hebben (en ik zie daar ook heel weinig mensen van kleur), en eind 2014 was slechts 9,6% van bestuursraadsleden vrouwelijk. Waar klaagt Pam dan eigenlijk over? Het feit dat hij vrouwen in raden van bestuur ziet — niet dat ze de meerderheid vormen, want dat doen ze niet. Niet dat het er zo veel zijn, want je moet toch echt moeite doen om vrouwen in de top te vinden. Hij klaagt dat ze er überhaupt zijn: het feit dat hij bedrijven ziet met vrouwen die wat te zeggen hebben, dat kan realistisch gezien de enige oorzaak van zijn klacht zijn.

Maar de echte absurditeit is zijn klacht over defensieministers. Ik heb het even nageteld: er zijn momenteel vier vrouwelijke ministers van defensie in de 28 EU-landen. Staat dat tegenwoordig al gelijk aan “bijna alle”? Misschien denkt hij dit omdat vier vrouwelijke defensieministers vorig jaar zeiden het old boys network te willen doorbreken. Dat is een expliciete bedreiging aan het adres van de mannelijke status quo — en een Pam die zich bedreigd voelt maakt van een mug een olifant. Het ironische is dat dit percentage lager is dan het totaal aantal ministers: slechts 27% van de ministers in de EU is vrouw — hij heeft een van de slechtst mogelijke voorbeelden gekozen van de opkomst van de vrouw.

4 van de 28 ministers van defensie in de EU zijn vrouw

Het geklaag is bijna aandoenlijk, net een achtjarig jochie dat klaagt over een paar meisjes die mee willen voetballen op het schoolplein. Dat beeld wordt nog even bevestigd, want Pam vindt het ook nodig te benoemen dat Jennifer Jason Leigh “nauwelijks” een vrouw te noemen is. Hij vindt haar gedrag in The Hateful Eight niet aantrekkelijk. Vanuit het perspectief van de negentiende-eeuwse “outlaw”, dan. Kan iemand Pam even over Calamity Jane vertellen? Of anders hem vragen waarom hij denkt dat een ahistorisch filmstereotype als “outlaw” een relevant perspectief biedt?

Wie bedacht eigenlijk voor de eerste keer dat mannen vergelijken met een bedreigde diersoort een goede metafoor zou zijn? Het spreekt mensen die zich bedreigd voelen aan, maar is te absurd voor woorden als we kijken naar de feiten:

Pams klachten afdoen als aandoenlijk en ouderwets is wel gevaarlijk: dit soort redenaties worden daadwerkelijk toegepast om vrouwen uit te sluiten. De old boys clubs willen niet veranderen, en mannelijkheid is zo onzeker dat zelfs een klein percentage vrouwen als een bedreiging wordt gezien— zeker als ze zich niet gedwee en meegaand gedragen. Een werkvloer die door mannen wordt gedomineerd is onvriendelijk voor vrouwen, en eist dat die vrouwen zich aanpassen, of sluit ze simpelweg uit.

Dat is de context waarin we Pams klaagzang moeten plaatsen: hij keek een paar films waarin mannen bijna alles deden, en bedacht zich dat hij dit compleet fictieve beeld van een oude tijd toch wel een stuk mooier vond dan al die vrouwen die hij iedere dag weer dingen ziet doen.

Show your support

Clapping shows how much you appreciated Sander Philipse’s story.