Het korte maar krachtige leven van een begeerd kunstenaar

5 WEETJES OVER RIK WOUTERS

Rik Wouters (1882–1916) is met zijn kleurrijke, heldere schilderstijl misschien wel de meest geliefde fauvist in België. Naast schilder was hij ook beeldhouwwerker, tekenaar en etser. Hij gaf in zijn werken alles weer hoe hij het op dat moment zelf ervaarde. Ondanks zijn beknopte levensgeschiedenis, slaagde Wouters erin een iconisch oeuvre de kunstwereld in te sturen. Een korte samenvatting over het doen en laten van de schilder:

1. Kunstenaar vanaf zijn twaalfde

‘Vrouw in de Zon’, 1911 
 (Rik Wouters)

Rik Wouters begon als meubelmaker-houtsculpteur in het atelier van zijn vader. In de tussentijd hield hij zich bezig met beeldhouwkunst. Later nam zijn ambitie om te schilderen echter de bovenhand. Op zeventienjarige leeftijd besloot Wouters om Kunst te gaan studeren in het bruisende Brussel. Zijn voorliefde voor schilderen kwam tijdens zijn studententijd steeds feller tot uiting. Toch waren zijn studies niet zijn ding, hij hield de academie dan ook snel voor bekeken.

In de stad Brussel was er in de tijd dat Wouters er rondhing meer dan genoeg stof om te schilderen. Hij leefde in een boeiende tijd van onder andere de kunstenaarsgroep La Libre Esthétique. Door middel van zijn kleurrijke schilderstijl, schepte hij een ‘mooi’ contrast met de dagelijkse realiteit in Brussel.

2. Liefde van zijn leven en zijn model: Hélène ‘Nel’ Duerinckx

‘Nel Naakt’, olieverf op papier (Rik Wouters)

Op twintigjarige leeftijd, ontmoet Wouters ‘zijn’ Nel. Ze is op dat moment 16 jaar. Nel staat model voor een hele hoop van Wouters’ kunstwerken. De meeste kunstenaarsvrouwen houden zich uit de kijkers, maar Nel bewees hier duidelijk het tegendeel van. Ze was een zeer flamboyante vrouw. Zelf kende ze bitter weinig van de kunstwereld, maar daarvoor had ze -uiteraard- haar hoogstpersoonlijke kunstenaar in huis. Nel speelt een zekere hoofdrol doorheen het leven van Rik Wouters. Ze is zijn muze.

Nel en Rik trouwen in 1905. Ze wonen op verschillende adressen in Brussel, Mechelen en Drogenbos.

3. Hij staat ook wel bekend als ‘de schilder van het licht’

Portret van Ernest Wijnants, die hem aanzette tot de beeldhouwkunst (Rik Wouters)

Wouters woonde samen met Nel op enkele povere locaties. Met dank aan zijn schamele zolderateliers, werden er boeiende lichtinvallen gecreëerd. De manier waarop hij speelde met licht, werd Wouters’ handelsmerk. Bovendien laat hij in zijn werken telkens het witte doek doorschijnen. Door middel van deze reflectie, schept de kunstenaar nogmaals een enorme dosis licht in zijn creaties. Zo kreeg hij uiteindelijk een toepasselijke bijnaam toegekend: ‘de schilder van het licht’.

4. Wouters maakte het begin van de Eerste Wereldoorlog mee

‘Rik Wouters en Nederland’, getekend tijdens zijn verblijf in Amesfoort (Rik Wouters)

In de beginjaren van WOI, kwam Wouters als soldaat terecht in Nederland samen met de rest van het Belgisch leger. Gedurende deze jaren, vindt hij tot zijn frustratie toe amper geschikte momenten om zijn artistieke zelve te uiten. Nel en Rik zien elkaar sporadisch en Wouters’ gezondheid gaat pijlsnel achteruit.

5. Zijn leven was op zijn succes na een kort, tragisch verhaal

‘Zelfportret’ (Rik Wouters)

Wouters leek wel voor het ongeluk geboren. Toen hij 6 jaar was, stierf zijn moeder. Zelf heeft hij in totaal amper 34 levensjaren van zijn eigen kunst kunnen genieten. Tumoren in zijn kaakholte en een leven vol armoede zorgden voor pijn en een beperkt gezichtsvermogen. Wouters is op dat moment niet meer in staat om te schilderen. Zijn zwakke gezondheid deed uiteindelijk een groot kunstenaar ten onder gaan.

De impact die zijn oeuvre op de kunstwereld heeft gehad, zal niemand hem gelukkig nog kunnen afnemen. Wouters bracht met zijn werken een grote hoeveelheid kleur in de wereld in de periode van 1882 tot 1916, en dat doet hij zonder dat hij het zelf weet, nog steeds.

Van 10 maart tot 2 juli 2017, vindt er een expo van Rik Wouters plaats in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten te Brussel.

Sara Stevens