आपली वसुंधरा

पर्यावरणातील विविध बदल ही जगासाठी आणि भारतासारख्या विकसनशील देशांसाठी चिंतेची बाब आहे. पर्यावरणाप्रती आपल्या बांधिलकीला प्रोत्साहित करण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर कार्यक्रम राबविले जातात.

वसुंधरा दिवस
येत्या शनिवारी वसुंधरा दिवस आहे. पहिला वसुंधरा दिवस १९७०साली अमेरिकेत साजरा केला. पर्यावरणीय बांधिलकी जपण्यासाठी आंतराष्ट्रीय पातळीवर तो २२ एप्रिल या दिवशी साजरा केला जातो. या मागे पृथ्वीवर असलेल्या परिस्थितीकीचे जतन करणे आणि पर्यावरणाबाबत बांधिलकी जपणे हा उद्देश आहे. यंदाच्या वसुंधरा दिवसाची संकल्पना 'पर्यावरण आणि हवामान साक्षरता' अशी आहे. मागच्या वर्षी ती 'वसुंधरेसाठी वृक्ष' अशी होती.

पॅरिस करार
२०१६मध्ये याच दिवशी १२० देशांनी पर्यावरणविषयक पॅरिस करारावर सही केली होती. या २२ एप्रिलला अमेरिकेत वॉशिंग्टनमध्ये 'विज्ञानमोर्चा' निघणार आहे. अशाच प्रकारचा मोर्चा जगातील इतर ३०० शहरांमध्येही निघणार आहे. आपल्या रोजच्या जीवनात विज्ञान जी उपयुक्त भूमिका निभावते, त्या भूमिकेला दाद देणारा हा मोर्चा असेल. भारतामध्ये हरित पर्यावरण निर्मितीला आणि प्रदूषण कमी करण्यासाठी शाश्वत उर्जेला प्रोत्साहित करणे हा यामागचा उद्देश असतो. सौर ऊर्जेला प्रोत्साहन देणे आणि ऊर्जेचे जतन करणे यासाठी वसुंधरा दिनी जागृती केली जाते.

निसर्गापासून दुरावलेला...
पर्यावरणातील मानवाच्या अनियंत्रिक व अशाश्वत हस्तक्षेपामुळे विविध पर्यावरणीय समस्या निर्माण झाल्या आहेत. हवामानात झालेली तापमानवाढ निर्विवादच आहे. वातावरण आणि सागरी तापमानवाढ झाली आहे, हिम प्रमाण घटले आहे आणि हरितगृह वायूंचे प्रमाण वाढलेले आहे. आंतराष्ट्रीय स्तरावर पर्यावरणाबाबत जागरूकता निर्माण करण्यासाठी आणि नुकसान टाळण्यासाठी पर्यावरणीय समस्यांबाबत जागृती आणि बांधिलकीसाठी कार्यक्रम आयोजित केले जातात. परीक्षेच्या दृष्टीने अशा कार्यक्रमाचा अभ्यास महत्त्वाचा ठरेल.

वसुंधरा तास
वसुंधरा तास ही WWF (वर्ल्डवाइड फंड फॉर नेचर) या संस्थेने सुरू केलेली पर्यावरणवादी चळवळ आहे. ही चळवळ आपल्या वसुंधरे प्रति आपली जागरूकता आणि बांधिलकी म्हणून व्यक्ती, कुटुंब आणि उद्योगधंदे यांना मार्चमध्ये शेवटच्या शनिवारी संध्याकाळी ८:३० ते ९:३० या कालावधीत एक तासासाठी सर्व अनावश्यक दिवे विझविण्यासाठी प्रोत्साहित करते. या चळवळीस २००७ मध्ये ऑस्ट्रेलियामधील सिडनी येथून सुरुवात झाली. २०१७ हे या चळवळीचे दहावे वर्ष. पर्यावरणासंबंधित समस्यांवर उपाययोजनांचा संदेश यामधून देण्यात येतो. आज जगभरातील जवळपास सात हजाराहून अधिक शहरे यात सहभागी आहेत.

वर्ल्ड वाइल्डलाइफ फंड
पर्यावरणासाठी काम करणाऱ्या या संस्थेची स्थापना १९६१मध्ये झाली पर्यावरणाच्या संवर्धन व संशोधनासाठी कार्य करणारी ही आंतराष्ट्रीय बिगर सरकारी संस्था आहे. जगभरातील विविध पर्यावरण संवर्धन कार्यक्रमांना ही संस्था पाठबळ देते. जगभरात १०० हून अधिक देशांमध्ये ही संस्था काम करते. याचे मुख्यालय न्यूयॉर्कमध्ये असून संस्थेचे बोधचिन्ह 'जायंट पांडा' हे आहे.

दिवसांचे दिवस
वसुंधरा दिवसाशिवाय इतरही पर्यावरणविषयक दिवसांची वर्षभर रेलचेल असते. त्यातील जागतिक स्तरावर साजरा केले जाणारे काही दिवस पुढील प्रमाणे. २ फेब्रुवारीला पाणथळ प्रदेश दिवस, ३ मार्चला वन्यजीव दिन, २० मार्चला चिमणी दिवस, २१ मार्चला वनदिन, २२ मार्चला जलदिन, २२ मेला जैवविविधता दिवस, २३ मेला कासव दिन, ५ जूनला पर्यावरण दिन, ८ जूनला महासागर दिवस, १७ जूनला वाळवंटीकरण विरोधी दिन, २८ जुलैला निसर्ग संवर्धन
दिवस, २९ जुलै रोजी व्याघ्रदिन, १२ ऑगस्टला हत्तीदिन, १६ सप्टेंबर ओझोन दिवस, १८ सप्टेंबर किनारे स्वच्छता दिवस, २८ सप्टेंबर हरित ग्राहक दिन, ४ ऑक्टोबर प्राणी कल्याण दिन, ५ डिसेंबर मृदा दिन, ११ डिसेंबर पर्वत दिन.

One clap, two clap, three clap, forty?

By clapping more or less, you can signal to us which stories really stand out.