Ünlü Girişimler

Amerika’nın eğlence ve teknoloji sermayeleri göz önüne alındığında, Hollywood ile Silikon Vadisi’nin birbirlerine ilgi duyması şaşırtıcı değil. Türkiye’de ünlüler genellikle gayrimenkul, mekân ve inşaat gibi ​​işlere yatırım yapmaları çok olsa da aslında gelecek farklı yöne doğru gidiyor. Dünyaca ünlü sanatçılar, aktörler ve sporcular girişimciliğin gelecekte sahip olunacağı bir noktada ilerliyor.Gelin girişimciliğe yatırım yapan bazı sanatçıları inceleyelim. Nelere nasıl yatırım yapmışlar?

Bono

U2 grubunun solisti Bono, medya, eğlence ve teknoloji şirketlerine odaklanan 1,9 milyar dolarlık varlıkları yöneten bir girişim şirketi olan Elevation Partners’ı 2004 yılında kurdu. Şirketin en çok tercih edilen yatırımları, 2010 yılında yüzde 1,5 hisseye sahip olan Facebook hisselerinden 120 milyon dolarlık bir satın alımı mevcut. Facebook’un 2012 yılında halka arzından sonra firma hisselerinin % 11,5’ini sattı ve bu durum Bono’ya yaklaşık 10 milyon dolar kazandırdı.

Leonardo DiCaprio

DiCaprio, Tel Aviv’teki fotoğraf paylaşım uygulaması üreticisi Mobli şirketine 4 milyon dolarlık yatırım yaptı. VentureBeat tarafından yayınlanan bildiride DiCaprio, markalaşma ve pazarlamada yardımcı olmakla kalmayıp aynı zamanda şirketin diğer ünlülere erişim sağlamasına yardımcı bir danışman haline geldi. Kısa sürede yıldız aktör Tobey Maguire ve sporculardan Lance Armstrong ve Serena Williams da şirkete yatırım yaptı.Son olarak Moshe Hogeg’in kurucu ortağı olduğu bu israil merkezli girişim firması Mobli, coğrafi etiketleme patentini 7,7 milyon dolar karşılığında Snapchat’e sattı.

Ashton Kutcher

Hollywood’un başarılı internet yatırımcısı Ashton Kutcher!Ashton Kutcher’ın “A-Grade Investments” adı altında yatırım kurucu ortakları arasında yer alıyor. Kutcher, Skype, Foursquare, Airbnb, Flipboard, Path ve Fab.com gibi şirketlere yaptığı yatırımlarla gündeme gelmişti. İşin online alışveriş tarafında bulunanlardan biri de Airbnb. Online konut kiralama hizmeti olan Airbnb’ye yatırım yapmasının yanı sıra ayrıca, küresel pazarlama ve marka konuları hakkında da danışmanlık yapan Ashton Kutcher’ın yatırım yaptığı bir diğer şirket ise Fab. 2011 yılında Menlo Ventures, First Round Capital, Baroda Ventures, SoftTech VC ve Ashton Kutcher’ın da içinde bulunduğu yatırımcılar ikinci tur yatırımı olarak Fab’a 40 milyon dolar yatırdılar. Şirketin geliri 20 milyon doların üzerinde.Microsoft tarafından satın alınan Skype’ı 2009 yılında 2.75 milyar dolara satın alan yatırımcı grup arasında yer alan Kutcher, bu alanda yatırımlar yapan diğer ünlü isimlerin aksine girişimcilik için ciddi paralar harcıyor ve bu işi inanarak yapıyor. Söylentiye göre Kutcher’ın 40’ın üzerinde yatırımı bulunuyor. Ancak, bu yatırımların büyük bir kısmı ünlü oyuncu tarafından gizli tutuluyor. Bugün Twitter’da 18 milyon takipçi sayısıyla sosyal paylaşım sitelerinde de popülerliğini koruyan Ashton Kutcher, önümüzdeki günlerde de internet sektöründe gerçekleştireceği yatırım ve girişimlerle adından daha da sık söz ettireceğe benziyor.Kutcher, ayrıca Madonna’nın yöneticisi olan Guy Oseary ile Sound Ventures’ı kurdu. Fonun büyüklüğü ile ilgili ayrıntılar henüz açıklanmadı ancak kurucuların daha sonraki aşamadaki yeni şirketlere yatırım yapmayı planlıyor.

Rapper Nas

Ünlü ABD’li Rapçi Nas, Bitcoin hizmetleri sağlayıcısı Coinbase ve çevrimiçi sanat topluluğu olan DeviantArt’ın dâhil olduğu düzinelerce yeni işletmeye yatırım yaptı.Rapçi Nas ve menajeri Aymen Anthony Saleh, tüm portföyünün yarısından fazlasını yeni girişimlere ayırma sözü verdi. Nas, Silikon Vadisi girişimcilerinden Ben Horowitz ile sık sık bir araya gelerek, kendisini diğer ünlü yatırımcılardan ayırdı. İki yatırımcı, bir Rap Genius finansman turuna katıldığında bir araya geldiler ve o zamandan beri Horowitz, Nas ve Saleh’in danışmanı oldu. Beraber bu yolda yürüyerek yatırımlarına devam ediyorlar.

Madonna

Coco Madonna!Madonna, Vita Coco adlı Hindistan cevizi suyunu her gün tüketiyormuş. 2010 yılında ise bu ürüne 1.5 milyon dolarlık yatırım yapan Madonna, diğer yatırımcılar arasında yönetmen Guy Oseary, aktörler Matthew McConaughey, Demi Moore, Red Hot Chili Peppers ve şarkıcı Anthony Kiedis de var. Hindistan cevizi suyunun popülaritesi aslında son yıllarda hızla artmakta ve Vita Coco’nun Amerika Birleşik Devletleri’nde yaklaşık yüzde 40’lık bir pazar payı var. Wall Street Journal’a göre, marka dünya çapında 30 ülkede satılıyor ve 421,1 milyon dolarlık küresel perakende satış gerçekleştiriyor.

Justin Bieber

Pop yıldızı Justin Bieber, yaptığı yatırımlar hakkında biraz gizli hareket ediyor ama yakayı ele veriyor. 2009 yılında ilk girişimine yatırım yaptı ancak şirketin adını açıklamadı. O günden bu yana anlık ileti uygulaması Tinychat, derecelendirme uygulaması Stamped ve Spotify’dan bir hisse aldı. Ayrıca Bieber’in öncülük ettiği bir selfie paylaşım uygulaması olan ‘Shots’ var. Justin Bieber kendi fotoğraflarını yüklemek için kullanmaya başlayınca Shots uygulamasının popülerliği de haliyle arttı. Verilen rakamlara göre Shots uygulamasının tam 3 milyon kullanıcısı bulunuyor ve 3’te 2’sinin 24 yaş altında kadınlardan oluştuğu söyleniyor.

Ellen DeGeneres

2011’de eski Google çalışanlarından bir grup, işletmeler ve restoranlar incelemek için bir uygulama olan Stamped’i kurdu.Stamped uygulaması restoran, kitap, müzik, film ve mobil uygulama alanlarında kullanıcılar beğendiklerini işaretleyip arkadaşları ve takipçileri ile paylaşabiliyorlar. Aynı şekilde kullanıcılar ne okusak, ne izlesek gibi soruların yanıtlarını da arkadaşlarının veya takip ettikleri kişilerin paylaşımlarından bulabiliyorlar. Başlangıçta Google Ventures ve Bain Capital Ventures’dan yatırım almış olan Stamped uygulaması, yeni tur yatırımcıları arasında Eric Schmidt, Tom Conrad, Brain Lee, Crunchfund’un yanı sıra The New York Times ve Columbia Records da yer aldı. Ayrıca ABD’li radyocu Ryan Seacrest, ünlü kadın komedyen Ellen DeGeneres ve şarkıcı Justin Bieber da Stamped’ın yatırımcıları arasında yer aldı.

Türkiye’ye geldiğimizde ise şimdilik benim bildiğim sanatçı Mustafa Sandal yer alıyor. Sosyal girişimcilik faktöründe etkin bir şekilde rol alıyor. Yatırımcısı olduğu ‘Ringpara’ ve ‘Jestiniyap’ projeleri ile atakta.

Artık müzik albümleri satmıyor, YouTube’daki izlenme sayılarına göre ilerleniyor. Sporcular belli bir yaşa kadar varlar sonrasında emekliler. Aktörler ise belli bir zaman sonra popülerliğini yitiriyor.Hal böyle olunca sanatçılar, aktörler ve sporcular bu girişimcilik furyasına katılıyor. Çünkü ünlüler bir rol model olduğu için pazarlama kapsamında yatırımlar ile etkin bir rol oynayabiliyor. Bu da direk bilinirlik, farkındalık ve etkileşim sağlıyor. ‘Celebrity Investors’ kapsamında dünyada saydığım örnekleri çok.

Umarım Türkiye’de de yakında bu tür girişimler sık sık görüyor oluruz. Artık vinç, gayrimenkul, inşaat, oto galeri gibi yatırım işlerinden ünlüler vazgeçmeli. Geleceğin öngördüğü ve ilerlediği bir vizyonda yatırım yapmalılar.

Güçlü olan değil, uyum sağlayan hayatta kalır.

Serkan Eskalen

www.serkaneskalen.com