Çerkez gyzy
Nov 2 · 3 min read

Her kim “Oka! Oka!" diýýä, “Näme okamaly?” kiçijek Merediň kellesinde ullakan sorag alamatlary peýda boldy…

Hawa, nesillerimiziň kitap okamaýandygyndan, kitaba gyzyklanma duýmaýandygyndan,

okamagy endik etmeýändiginden nägile bolýas. Okamaýandyklary üçin günäkärlenmezden ozal ,

ilki hakykatdanam okalyp bilnäýjek kitaplaryň bardygyny-ýokdugyny seljersek dogry bolardy.

Kitap okamak endigi elbetde gowy zat, ýöne şol bir wagtyň özünde ol ünsli çemeleşmegi , seresap

bolmagy talap edýän zat. Näme üçin? Sebäbi kitabyň üsti bilen pikir dünýäsi şekillenmeli, dünýägaraýyş

ugrukmaly, aň we ruh iýmitlenmeli. Eger bir okalýan kitabyň adama täsiri inkär edilip bilinmeýän

hakykat bolýan bolsa, onda her kitap okalmaga mynasyp diýip aýdyp bolýarmy? Näme okalýandygy

dykgata alynmazdan “okamaklygyň” özüni ündemek dogrumy? Çagalaryň okajak kitaplary

“süzgüçden” geçirilmelimi?

Okuw programmasynda ençe ýyllaryň dowamynda üýtgedilmän girizilip gelinýän käbir eserler bar.

Hiç düşünip bilemok, şol eserlerden alnan bölekler nämä salgylanylyp alynýar? Çaganyň ýaşyna?

Moral gymmatlyga? Terbiýeçilik ähmiýetine? Çaganyň psihikasyna täsir edişine? Ata-babalary

tarapyndan asyrlaryň dowamynda döredilen eserleri tanasyn we bilsin diýmek ýeterlikmi? Okuw

programmasy hökmünde öwrenmeli eseri çaganyň ýaşyna gabat gelýärmi?

Ynha mysal üçin diýeli, “Saýatly-Hemra” dessanyndan çaga nämäni öwrenmeli, poligamiýanymy?

Toýy gidip oturan ýerinde “başga şäherde ýene bir gyz bar” diýip turup gaýdýan ýigidiň ikili

gatnaşyklary hakynda okamakdan ýönekeý bir 11-12 ýaşlaryndaky çaga näme netije çykarmaly? Ýokarda berlen eser bölekleriň hijisindenem terbiýeleýijilik ýa moral

gymmatlygy ündäp bolmaýany görnetin göze dürtülip duranokmyka? Ulular tarapyndan , ulular üçin niýetlenen şu zatlary çaga okamagy we öwrenmegi hökmanmy?

Elbetde, taryhy eserleri üýtgedip bolanok, halk döredijiliginde olar döredilen bolsa şeýleligine-de

galmaly bolar. Milli eserleriň köp bölegi birmeňzeş galypdan çykyp bilenok. Temasam aglaba

böleginde şol bir zat- söýgi. (Söýgi propagandasynyň şeýle ýaýran döwründe çagalaryň näme üçin öz ýaşyndan ir ulularyň durmuşyna howlugyşy hakynda-da birki kelam söz aýtsa bolardy welin, ony häzirlikçe

soňa goýalyň.)

Çagalara bolsa has gyzykly, öz çagalyk dünýäsine seslenýän, hyýal etme ukybyny güýçlendirýän başdan geçirmeler,pikir ýöredip biläýjek meseleleri gozgaýan eserler gerek. Meň pikirimçe, dünýä klassikasyna has köpräk salgylanmagyň gorkuly tarapy ýok. Sebäbi dünýä klassikasyna girmegi başaran, diýmek ykrar edilen ussat ýazyjy-şahyrlaryň hakykatdanam talaplara laýyk gelýän gowy eserleri bar, şolardan terjime edip peýdalanmak çaganyň millilik duýgularyna

zeper ýetirer öýdemok.

    Çerkez gyzy

    Written by

    Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
    Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
    Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade