Chuyện chó mèo trong lớp học làm phim

“Người quen của chị ở nhà nuôi 3 con chó. 2 con chó ta thì xích ở ngoài nhà. 1 con chó tây thì được chiều chuộng hơn. Được dắt đi dạo. Đến cả đồ ăn của chó ta và chó tây cũng khác nhau. Và các bạn đó coi việc đấy là điều rất hiển nhiên. Chó có sự phân cấp.”

Bắt đầu từ một câu chuyện nhỏ về dự định làm phim tài liệu cuối khoá của một bạn trong lớp về mối quan hệ giữa con người và thú cưng, chủ đề chó mèo được mở ra gần một tiếng.

Lớp chúng tôi, giảng viên lẫn học sinh, nửa trên ghế, nửa dưới đất. Bánh trái ở giữa.

“Họ bảo xã hội Việt Nam đối xử với động vật rất kinh như việc ăn thịt chó. Hồi chị qua Mỹ chị thấy còn kinh hơn ấy. Chó mèo nào cũng phải cắt hết móng chân, tiêm chủng, không được ra ngoài như chó mèo ở Việt Nam. Nhà mình thì mèo chạy đi chơi rồi nó lại tự tìm đường về nhà (nếu không bị bắt). Thả ra không bị dán mác “chó mèo lạc”. Ở bên kia chó mèo ra ngoài đường đều bị coi là đi lạc. Có lần chị đã tranh luận với một người bạn cùng phòng của chị về việc sử dụng thuốc phiện của mèo. Bạn ý muốn mèo sẽ cần mình và không chạy mất. Từ đó chị dự định làm phim về tính kiểm soát của xã hội.”

Chúng tôi chia sẻ về những cách làm phim phê bình và phản ánh trật tự xã hội.

Có những cuộc nói chuyện về mối quan hệ cá nhân với chó mèo.

Có bạn nói: “Người ta bảo kiếp này mà làm chó mèo thì kiếp trước người ta rất được chiều chuộng (hoặc chiều chuộng người khác, mình không nhớ rõ lắm) vì một đứa trẻ lên 18 tuổi thì phải tự lập, nhưng chó mèo thì mình phải chăm sóc, hầu hạ nó cả đời.”

Chúng tôi nghe về spa của chó mèo 10 triệu/lần. Rồi việc kinh doanh qua các dịch vụ của chó mèo mọc lên như nấm. “ Lồng áp mèo — Quay phim về các dụng cụ và tên gọi của dụng cụ đó cũng cảm thấy sợ rồi. Chỉ cần quay gian hàng đồ dùng cho chó mèo trong một cửa hàng thú cưng thôi phản ánh được các thiết chế người ta áp lên con vật.”

Ngược lại, chúng tôi nghe về chính sự hiện diện của chó mèo cũng can thiệp vào kết cấu của xã hội như thế nào (chó mèo được xây dựng cả một nghĩa trang trong bộ phim “Gate of Heaven”.) Rồi con người trở nên mèo hoá như thế nào: “Có đứa đang nói chuyện với mình xong tự nhiên “meow” lên một cái.”

Ở buổi trước, đã có lần nhắc đến về chuyện sử dụng mèo trong phim để làm phá vỡ dòng chảy, phá vỡ một luồng nghĩa được tổ chức trong phim và tính triết học của mèo trong phim. Chỉ đưa vào một chút.

Hôm nay, tôi bất ngờ khi từ một chuyện chó mèo gần gũi hàng ngày, cuộc trò chuyện của chúng tôi có thể nảy nở đến gần một tiếng như thế.