Başlamadan biten abonelik e-ticaret girişimi hikâyesi

Her şey Çay Kahve İnsan’a alternatif gelir modeli üretmekle başladı. Bir akşam Emrah ile sohbet ederken Çay Kahve İnsan’a nasıl alternatif gelir modeli üretiriz sorgulaması üzerine sohbet etmeye başladık. Çemberi biraz daraltarak iş modeli olarak aboneliği belirlemiştim. Sadece bir kere olmaktansa birden fazla ödeme gelmesinin çok daha mantıklı ve sürdürülebilir olacağına karar vermiştim.

Her ikimizinde ilk aklına gelen çay, kahve ve kitap satma fikriydi. Fikir güzel olmasına karşı 3–4 ayın sonunda bir çok abone kaybedeceğimizi bildiğim için fikri şimdilik cebe atmıştım. Alternatif modeller üzerinde kafa yormaya devam ettikçe aklımıza güzel fikirler geliyordu ama tam istediğim modele sahip olamıyordum. Aslında benim için bir Alex değildi.

StartSub’dan Hamit ve Serkan gelince konuya onları da dahil ettik. Bizim başlangıçta düşündüğümüz çay, kahve ve kitabı Serkan bu sefer Çay Kahve İnsan ile birleştirince nedense fikir daha da sağlam görünmeye başladı. Serkan fikre bir kaç dokunuş yaparak daha özel kılmıştı. Platform olarak StartSub’ı kullanacağımızdan Serkan hızlıca satış ekibinden bir kişi benimle aynı e-postada bir araya getirdi. Ben şaka yaptığını düşünürken e-postanın geldiğini görünce şaşırmıştım. Laf arasında hemen tanıştırmıştı.

Akşam yemeğini bol sohbet ve kahkaha ile sonlandırdık. Gece Emrah ile eve dönerken yine fikir üzerinde kafa yoruyordum. Bir şeyler eksik hissi hiç gitmemiş gibiydi..

Bir Kutu Abone’nin doğuşu

Ertesi gün ofise gelince aklıma bambaşka bir fikir geldi. Çay Kahve İnsan’ın modelini 2 haftalık bir fikir bulamacından sonra abonelikten çok kampanya satış modeline çevirdim. StartSub’ın var olan abonelik modeli yakın gelecekte işimizi görmeyecekti. StartSub ihtiyaçlarımızı karşılayamayınca süreci anlatıp dostane bir şekilde anlaşmamızı iptal ettim.

Yeni fikir çok basitti. Belirli dönemlerde YouTube kanallarının promosyon ürünlerini kampanyalar şeklinde satıp hızlıca yeni bir YouTube kanalı daha alabilecektim. Böylelikle Bir Kutu Abone’nin doğuşu gerçekleşmiş oldu. Mimari çok basit ve ölçeklenebilir olarak kurguladığından yeni bir YouTube kanalını içeri almak çok kolay olacaktı. Hatta ilk Çay Kahve İnsan ile başlamak yerine Filmler ve Filimler ekibi ile başlamanın daha mantıklı olacağına karar verdim.

Yazılım

Hâl böyle olunca benim en sevdiğim tarzda ilerlemenin daha doğru olduğunu düşündüm.

Gerilla! = Kervan yolda düzülür.

Yazılımı ilk etapta WordPress üzerinde WooCommerce ile düşünüyordum. Ofisteki işlerin yoğunluğundan sebep çok zaman ayıramacağımın farkına varmamla Mennan’ı ekibe katmam bir oldu. Mennan ile görüşüp projeye hemen başladık. Yazılım sürecinde bir çok özelliği atmak zorunda kaldım. Hem hafta içi çalışıyorduk hem de hafta sonu. Hal böyle olunca aşırı derecede yoruluyorduk. Keza enerjimiz yavaş yavaş tükenince tükenmişlik sendromuna girmeye başlamıştık. Neyse ki 1 ay gibi bir sürede sadece hafta sonları çalışarak ürünün ilk halini tamamlamayı başarmıştık.

Ürünün ilk hali o kadar kötüydü ki eklenilen ürünleri dahi güncelleyemiyorduk :)

Konudan sapmamak adına Bir Kutu Abone kısmını burada noktalıyorum.

It is Abone’nin doğuşu

Bir Kutu Abone’nin doğuşu her ne kadar abonelik üzerine olsa da bambaşka bir ürün olmuştu. Bir akşam Fevzi ile yemek yerken üzerinde uğraştığımız ürünler ile ilgili sohbet ediyorduk. Fevzi, bir arkadaşının abonelik tarafında bir çözüm arayışında olduğundan bahsetti. Bende tanıştırması konusunda ricada bulundum. O esnada kendimi müşteri adayımız ile sohbet ederken bulmuştum. Bir Kutu Abone’nin mevcut özelliklerinden ve gelecekte eklenecek özelliklerinden bahsedince, onlarda tam o sırada ekipçe bu konuyla ilgili arayışları konusunda konuştuklarından bahsetti. Telefondaki konuşmanın dozu birden bire artınca bayağı bir heyecanlandık. Hemen yüz yüze görüşmek için sözleştik.

Biz bu süreçte platforma hemen abonelik sistemini ekledik. İlgili hataları çözüp ürüne yeni güncelleme çıktık. Sonrasında Bir Kutu Abone ile It is Abone’yi ayırdık. It is Abone abonelik e-ticareti hizmeti veren bir abonelik platformu olarak konumlandırdık. Önceden hazırladığımız marka ve strateji doğrultusunda gelir modelini entegre edip hazır bir ürün haline getirmiş olduk.

Kısacası It it Abone, 3.000 TL’lik kurulum masrafı olan ve aylık dönen işlemlerden %5'lik komisyon alan bir ürün haline büründü.

Aratta: Bir yılan hikâyesi

Mennan tam zamanlı bizimle çalıştığından şirketin işleri çok zaman alıyordu. Haliyle It is Abone’ye çok vakit ayıramadığından koşmak yerine ancak emekliyorduk. Hal böyle olunca bende alternatif çözümlere bakarken Arastta’yı incelemeye başladım.

Mevcut geliştirme listemizdeki yapılacaklarla Arastta’yı karşılaştırdığımda Arastta’nın bizim üründen çok fazla özelliğe sahip olduğunu gördüm. Gece boyunca detaylıca inceledim. Bizim için önemli olan bir kaç modül hariç ihtiyaçlarımızın kat ve kat fazlasını karşıladığından ertesi gün hemen Denis’i aradım.

Denis’e It is Abone’nin alt yapısı olarak Arastta’yı neden kullanmak istediğime kadar bütün planlarımı anlattım. Çok sıcak baktı ve hemen çalışmalara başladık.

It is Abone’yi .Net’ten Arastta’ya bir çok özelliğiyle beraber geçirmeye başarmıştık. Perşembe gecesi abonelik özelliğini eklerken Arastta’nın kodunun çok eski olduğunu fark ettim. Keza ben o güne kadar kaynak koduna bakmamıştım. Direk ürünü panelden incelemiştim.. Anladım ki Arastta ileride bizi yarı yolda bırakacaktı… Acı gerçeği öğrenince artık Denis ile kod yazarken arada dalga geçmeye başlamıştık :) İşin en ilginç kısmı ise 2012 yılındaki OpenCart kafasının hala son sürat devam etmesiydi..

Arastta, OpenCart altyapısıyla geliştirilen ücretsiz bir e-ticaret sistemidir.

Perşembe gecesi Denis’de kalıp ürünü v1.0 haline getirmeye başardık. Sadece 1 haftalık geliştirmeyle ertesi gün müşteriye gönderilmeyi bekleyen yeni bir demo hazırladık!

Olmadı bu çocuk! Tekrardan yazalım: LaraShip!

Denis’in ortağı ve benimde uzunca zamandan beri tanıdığım Cüneyt’i ekibe kattık. It is Abone büyüdüğünde Arastta altyapısıyla bize çok sorun olacağından mimarinin değişmesinde karar kıldık. Tekrardan yazmak yerine Denis’in önerdiği Laraship ürününü almaya karar kıldık. Laravel ile yazılan abonelik e-ticaret alt yapısı Laraship’i CodeCanyon’dan 49$’a satın aldık

Laraship üzerinde yapılacakları Denis ile Cüneyt eş zamanlı yaptıklarından hızlıca ilerliyorduk. Ürünün v1.0 versiyonunu hazırlarken Denis’in Laraship’te olmayan ama bizim istediğimiz özelleştirmeleri yaptığı sırada sorunla karşılaştığını gördüm. Denis’in ileride sorun olacağı konusunda bir ön görüsü vardı. Hızlıca bir araya gelip bir toplantı yaptık. Satın aldığımız ürünün kodunu detaylı incelemediğimiz ve ortak paydada hem fikir olduğumuz ama gün yüzüne çıkmayan acı gerçekle karşılaştık. Daha geliştirmenin başlarında bunu fark etmemiz bir bakıma iyi bir bakıma kötü oldu. Bizim yalnızca 2 haftalık zamanımıza mâl oldu. Nihayetinde ürünü Laraship ile geliştirmeyi durdurduk :)

En son aldığımız ortak karar Laravel ile baştan yazmak oldu…

Çare Laravel!

Bu sefer Denis ve Cüneyt’in halihazırda bir çok tecrübe ettikleri yegane girişimleri Akaunting’i referans alıp ilerledik. Akaunting’in hazır modülleriyle projeyi baştan yazacaktık. Kararı alır almaz geliştirme süreçlerine daha modern bir kod ile başladık. Bu sefer daha hızlıydık ve alt yapı olarak kafamızda kesinlikle bir soru işareti yoktu. Çünkü ortada çalışan ve mimari olarak baz aldığımız Akaunting vardı.

Müşteri müşteriyi çeker

Bu karışık geliştirme sürecinde müşteriye sürekli aynı paneli gösteriyorduk. Yönetim paneli teması aynı olduğundan sadece alt yapı değişiyordu. Hal böyle olunca müşteriler herhangi bir durumu fark etmiyordu.

Fevzi’nin benimle tanıştırdığı müşteri ürünü çok beğenince hemen bir arkadaşıyla tanıştırdı. Müşterinin arkadaşıyla hızlıca bir toplantı yaptım. Her ikisi de ürüne tam anlamıyla bayılmışlardı. Ama ikisininde kendince ihtiyaçlarından çıkan modül geliştirme talepleri vardı. Haliyle biz yazılım geliştirme süreçlerine ihtiyaçlarını ekleyerek ürünü mükemmel kılmaya devam ediyorduk.

Ta ki o güne kadar…

IdeaSoft

Ürünü Laravel ile dördüncü kez yazmaya başladığımız sırada Idea Soft’un abonelik modülünü çıkardığını öğrendik. Hemen iş modelini ve gelir modelini incelemeye başladık. Aslında başından beri farkında olduğumuz ve gözardı ettiğim bir acı gerçekle baş başa kalmıştık.. E-ticaret oyuncularının sahaya girmesi gibi..

IdeaSoft’un fiyatları ve iş modeli, bizim iş modelimizden ve fiyatlarımızdan çok çok iyiydi. 1.200 TL’den başlayan ve 4.900 TL’e kadar çıkan paket fiyatlarına ilave olarak abonelik modelini ücreti olarak sadece 1.500 TL ekliyorlardı. Dönen işlem başına ekstra bir ücret talep etmiyorlardı. Bizim modelde ise kurulum için tek seferlik 3.000 TL ve işlem başına %5'lik komisyon vardı. Bu şartlarda rekabet edemeyecektik. En önemlisi IdeaSoft ve benzer 30 büyük e-ticaret devi tarafından hemen yerle bir edilebilirdik.

Büyük e-ticaret şirketlerinin hali hazırda müşterileri olduğundan ve nakit akışları çok iyi bir seviyede seyrettiğinden abonelik e-ticaretine girmek pek yersiz ve manasızdı. Ya yatırım almalıydık ya da bu işe ciddi derecede sermaye koymalıydık.. Diğer bir seçenek ise projeyi öldürmekti.

Bu sırada yeni bir rakibimiz piyasaya merhaba demişti. ZebraPos adında bir abonelik e-ticaret girişimi kendi duyurmuş ve müşteri kazanmaya başlamıştı..

Bizde ortak karar olarak projeyi öldürmeye karar verdik. Denis’in e-ticaret tarafındaki bilgi ve tecrübesi bize bu kararda bayağı bir ışık tuttu. Çünkü Denis yukarıda yazdığım rekabet etme faktörlerini zamanında Arastta ile tecrübe etmişti. Hal böyle olunca göz göre göre sağlıklı doğmayacak bir girişim için uğraşmanın çok gereksiz olacağını anladım.

Ve görüştüğümüz iki müşteriye dürüstçe neden ürünü piyasaya çıkartmayacağımızı detaylarına kadar anlatıp tekliflerimizi geri çektim.

Neler öğrendim?

  • It is Abone ürün yönetimi tarafında bana çok güzel deneyimler kazandırdı. Özellikle ürünü çok kısa süreler zarfında defalarca yazıp riski minimize etmek muazzam bir deneyimdi.
  • Ürün yönetmenin çok çok önemli olduğunu bir kez daha yakından öğrendim.
  • Karar mekanizmasını ışık hızında çalıştırmanın avantajlarını bir kez daha yakından öğrendim.
  • Başlangıçta farkında olduğumuz e-ticaret devlerine karşı inatla projeyi yapmanın çok gereksiz bir fantezi olduğunu öğrendim.
  • Gereksiz acele etmemenin ve fikri olgunlaştırıp pişirmenin muazzam bir rahatlık getirdiğini öğrendim.
  • Başlangıçta göz ardına itilenleri hemen göz önüne çıkartmanın gerekliliklerini öğrendim.

Originally published at Tarık Çayır.