Herkese merhaba, beni tanıyanların bileceği üzere çok uzun zamandır kola içen birisiyim. Ama öyle normal insanlar gibi yemeğin yanında bir bardak kola içenlerden değilim, günde en az 4 LT kola içenlerdenim ya da artık şöyle söyleyebilirim sanırım içenlerdendim.

Çook uzun yıllardır kola benim için bir bağımlılıktı. Evet, ne kadar bir süreden bahsediyorum sizce? Yaklaşık 10 yıl. Yani 2011 yılından beri aktif olarak kola içen birisiydim. Peki ama nasıl olduda bu kadar çok kola içmeye başladım? Beni buna iten şey neydi? Açıkçası bunu biraz düşünme fırsatım oldu, neden bu kadar çok içiyordum, kola yerine farklı şeyler içebilir miydim? Kola benim hayatımda ne anlam ifade ediyordu.

2010’lu yıllarda koladan önce uzun bir dönem ice tea içtiğimi hatırlıyorum, sonra ne olduysa boğazımı yakan o asidi daha çok sevmeye başladım. Bu noktada tabi ben de kendi kendime acaba fanta ya da sprite içsem aynı etkiyi yapar mıydı diye sorup denemeler yaptığım zamanlar oldu. Ama nedense aynı asidik etki olmasına rağmen (ya da yakın) tatmin olmamıştım. Beni tatmin eden tek şeyin kola olduğu ve bununda coca-cola markasının ürettiği kola olduğu aşikardı. Yani bana birisi pepsi iç dese, onu reddedebilirdim ama coca-cola olan bir ortamda içmeyi reddetmek pekte mümkün olmayan bir seçenekti.

Bu da bir noktada insana bağımlılıklarını hatırlatıyor. Nasıl bugün peyniri çok seven birisi sabah kahvaltıda birden bire peynir yemeyi bırakamıyorsa bununda çok bir farkı olmamalıydı. Kendinizi düşünün, her sabah kahvaltıda mutlaka olmazsa olmaz dediğiniz bir şey var mı? Mesela yumurta? Mesela peynir? Bu olmazsa olmazınızı 1 ay boyunca yememeye karar verip kendinizi test edin, eğer dayanamıyorsanız siz de ona bağımlısınız ve bu ileride ciddi bir sorun haline gelebilir eğer benim gibi abartmaya başlarsanız. Ama akşam yemeğin yanında kola içmekle bütün gün kola içmek arasındaki farklı anladığınızda çok geç olabilir, benim gibi :)

Her neyse, sonuç olarak kolayı bıraktım. Evet, 10 yıllık bağımlılığımdan kurtulmayı başardım, peki bunun için özel bir çaba sarfettim mi? Hayır. O zaman nasıl yaptım, gelin bir konuşalım. Asıl sorumuz farklı çünkü, ben kolayı bıraktığımı düşünüyorum ama acaba kola beni bırakmış olabilir mi? Bu biraz şeye benziyor, gırtlak kanserine yakalanınca insanın sigarayı bıraktım demesi gibi, ama aslında sigara onu bıraktı, vereceği zararı verdi ve bir sonraki kurbanına geçti.

Ben mesela şunu hiç sevmiyorum, bir alışkanlığı bırakmak için başka bir alışkanlık edinmeyi. Bir dönem kola yerine maden suyu içmeye karar verdim, sonuç ne mi oldu? :) Yüzlerce maden şişesi, tahmin edebileceğiniz gibi. Bir ara sadece su içeyim dedim, yüzlerce su şişesi.. Sonra şunu fark ettim, aslında olay kolayı bırakmak değildi, olay bu davranışımı kısıtlayabilmekti. Abartmayı. Evet, bu konularda çok abarttığımı fark ettim, biraz geç oldu ama sonuçta insan hergün kendi hakkında yeni bir şeyler öğrenebiliyor ve keşfedebiliyor :)

Bu davranışımı analiz etmeye başladım, olay sadece yediğim içtiğim şeylerde miydi diye. Hayır, hayatımın her alanındaydı. Bir projeye mi başladım mesela, onu hemen bitirmeliydim. Gerekirse sabahlara kadar uyumayacak, daha çok kola ve farklı alışkanlıklarımı daha fazla sürdürerek bunu da başarmalıydım. Hal böyle olunca aslında bu davranışım üzerinde düşünmeye daha çok başladım, ama bu konuyu başka bir yazımda dile getireceğim şimdilik kola bağımlılığıma geri dönelim.

Ben genelde bir bağımlılıktan kurtulmanın en kolay yolunun hastalık olduğunu düşünüyorum. Ama bağımlılığın sonucunda oluşan hastalıktan bahsetmiyorum, yani gırtlak kanseri olduktan sonra sigarayı bırakmanın bir önemi kalmıyor çünkü giden sağlığın geri gelmeyecek ya da hiçbir zaman eskisi gibi olmayacak. Benim bahsettiğim daha çok grip gibi birkaç gün dinlenerek atlatabildiğiniz basit rahatsızlıklar (hoş şu devirde gribe artık basit demeye insan çekiniyor ama neyse).

Genelde grip olduğumda ortalama 1 hafta hiçbir şey yiyip içemiyorum, buna en sevdiğim alışkanlıklarım, bağımlılıklarım da dahil. Bu da benim için inanılmaz bir fırsat oluyor, çünkü normal şartlarda 1 hafta içmeden duramayacağımı biliyorum ama hastalık aşamasında içmek istemediğim için bunu bir fırsata çevirmek mantıklı geliyor. Daha öncede birkaç kez denedim, pek başarılı olamadım çünkü hastayken evet bunu yapmamalıyım dediğim şeyi iyileşip ayağa kalktığım anda tekrardan yapıyordum, bir noktada insan kendine hakim olamıyor. Peki bu sefer ne farklıydı? Bu sefer aslında istemekte bitiyordu her şey, eğer bir şeyi hayatından çıkarmak istiyorsan ve bana göre hastalık gibi bir fırsat kapını çalmışsa sen de buna hazırsan o zaman bunu denemek için uygun zaman gelmiştir. Bir şansım vardı ve bu şansımı iyi kullanıp sonunda beni daha derin karanlıklara çeken bağımlığımdan kurtulmayı başardım. Ama bir dakika, başardım mı? Bunun bir başarı olabilmesi için sürdürülebilir olması gerekir, bu konu henüz çok yeni olduğu için sürdürülebilir mi emin değilim ama olduğumdan daha farklı hissettiğim ve yerine bir alternatif bulduğum için bunun başarılı olacağına inanıyorum.

Yukarıda bir bağımlılığı yenmek için başka bir alternatifi seçmeyi sevmediğimi söylemiştim ama hayatı aldatmanında daha kolay bir yolu yok :) Bu seferki alışkanlığım biraz daha masum, çay’dan bahsediyorum. Şekersiz, fazla abartmadan, kolanın vücuduma verdiği etkileri vermeyen ama bir noktada o içme alışkanlığımı da köreltmemi sağlayan naçizane kutsal içecek.

Çay ben doğmadan öncede hayatımızdaydı, 10 yıldır kola içiyorkende. Ama ben bunun farkına 2021'in sonunda vardım, doğrudur.

Kolayı bıraktığımı düşünüyorum düşünmesine ama, başlıktada söylediğim gibi, acaba kola beni bırakmış olabilir mi? Çünkü hayatıma verdiği zararlara dönüp baktığımda, bu konuda benden daha başarılı olduğu aşikar. Gelin şu zararlara kabaca bakalım.

En önemlisi, sağlığımla ilgili verdiği zarar. Şu an bir rahatsızlığım var mı derseniz, hayır yok. Ama bu ileride doğacak olan rahatsızlıklarımın olmadığı anlamına da gelmiyor, sonuçta inanılmaz şekerli bir içecekten bahsediyoruz, dolayısı ile ileride doğabilecek bir çok rahatsızlığa sebep olmuş olabilir. Bunun için yapabileceğim çok bir şey yok, bundan sonraki hayatımı daha sağlıklı geçirmekten başka. Ne yazık ki bu konuda kola kazandı.

Bir başka konu, maddiyat. Giden paralarım geri gelmeyeceği için bu konunun galibide yine kola oluyor. Ama bu konu çokta küçümsenmeyecek bir konu, gelin basit bir hesap yapalım. 2020 yılını ele alalım.

Günde en az 4 LT kola içtiğimi söylemiştim, hesabı daha adil yapabilmek için biz 5 LT kola olarak düşünelim günlük içtiğimi ve bunu hiç durmadan 1 sene boyunca yaptığımı garanti edebilirim.

2020'de kola yanlış hatırlamıyorsam 1 LT’si 5 TL idi. Tabi ben öyle 2,5 LT alayımda içeyim kafasında değildim, yoksa 2,5 LT kolada 6 TL gibi bir fiyattaydı mantık olarak tabi ki o daha mantıklı olsada bana verdiği haz aynı olmadığı için ben 1 LT almayı tercih ediyordum, salaklık işte.

Her neyse o zaman kaba bir hesapla 5 LT x 5 TL x 365 Gün = 9125 TL sadece 1 yıllık kola masrafım. Aylığa bakarsak 750 TL, günlük 25 TL.

Bu da aslında sigara içen birinden farkım yok demek bu konuda, hatta ortalama içici birisine göre daha zararda olduğumu söyleyebilirim.

Günde 5 LT bazılarınıza korkutucu gelmeyebilir, bunu yıllık kaç litre içtiğime göre hesaplayınca insanın tüyleri ürperiyor. Günlük 5 LT’den aylık 150 LT eder, o da yıllık 1800 LT. Neredeyse 2 bin litre arkadaşlar, bu şaka değil 10 senedir yaptığım şeydi.

Bir de 1 yıl içinde aldığım şeker oranına bakalım, şuradaki cevaba göre 250 ml’de yaklaşık 28 gr şeker varmış Yani 1 lt’de 112 gr şeker diyebiliriz.

O zaman benim günlük aldığım şeker miktarı 560 gram. Aylık 16800 gram yani 16 kilo 800 gram, yıllık ise 204400 gram yani 204 kilo 400 gram, 1 yılda 200+ kilo şeker içmişim.

Şimdi bu hesapları 10 yıldır bağımlı olduğumu düşünürsek buna göre tekrar değerlendirelim.

1 Günlük = 5 Litre -> 25 TL -> 560 gr şeker

1 Aylık = 150 Litre -> 750 TL -> 16,800 gr şeker

1 Yıllık = 1.800 Litre -> 9.000 TL -> 204,400 gr şeker

10 Yıllık = 18.000 Litre -> 90.000 TL (daha düşük olabilir) -> 2.044,000 gr şeker

Evet tabloya böyle bakınca gerçektende insan üzülüyor. Bunu görmek için 10 yıl geçmesi mi gerekiyordu bilmiyorum ama bir 10 yıl daha geçmeden görüp bir şeyler yapmaya karar verip kararımı uygulayabildiğim için mutluyum, bu mutluluğumu sizinle de paylaşmak istedim :) Umarım siz de bağımlılıklarınızı bir şekilde yenmeyi başarır ve bunu bir başarı hikayesine dönüştürüp kazanan siz olursunuz.

Bu yazıyı 10 yıl sonra tekrar yazacağım, o zamana dek görüşmek üzere.

instructor | developer | blogger | animal lover | human.