ေၾကာ္ျငာေတြေပၚက Disclaimer ေတြအေၾကာင္း
ကြ်န္ေတာ္တို႔ Video ေတြၾကည့္တဲ့အခါ (ဒါမွမဟုတ္) ဆိုရွယ္ေတြေပၚမွာ တခ်ိဳ႕ Brand ေတြရဲ႕ post ေတြေပၚက AW ေတြမယ္ ေအာက္ေထာင့္ေလာက္မွာ ေသးေသး ေသးေသးနဲ႔ေရးထားတဲ့ စာေလးေတြရံဖန္ရံခါ ျမင္ရတတ္ပါတယ္။ ဘိလပ္လိုဆိုရင္ေတာ့ Disclaimer ေပါ့ေလ …ျမန္မာလိုဆိုရင္ေတာ့ “မသက္ဆိုင္ေၾကာင္းရွင္းလင္းခ်က္” လိူ႔ေခၚမလား “ငါတို႔ဒါကို Claim မလုပ္ဘူးဆိုတဲ့ ေျဖာင့္ခ်က္”လို႔ပဲ ေခၚမလားေပါ့။ Agency နဲ႔ Brand သမားေတြအသံုးမ်ားတာေတာ့ Disclaimer ပဲ အေခၚမ်ားတယ္ဗ်။

Disclaimer နဲ႔ ပထမဆံုးရင္းနွီးခဲ့တာ ေခါက္ဆြဲေျခာက္ထုပ္ေတြ … ၾကက္ေပါင္ႀကီးျပထားၿပီးေတာ့ ပံုရဲ႕ေအာက္ေျခမွာေတာ့ ဘိုလို “အာဟာ႐ျပည့္ဝေစဖို႔ ဘာထည့္ပါ ညာထပ္ထည့္ပါ” ဆိုၿပီး ေရးထားတတ္တယ္။ လူတိုင္းေတာ့ သိၿပီးသားပဲ ေခါက္ဆြဲေျခာက္လို fast food မ်ိဳးဟာ junk food အုပ္စုထဲမွာပါတယ္ ဆိုတာ … ပံုျပထားေပမယ့္ ငါတို႔ဒါကို Claim မလုပ္ပါဘူး ဆိုတဲ့သေဘာေပါ့ … အဲ့ဟာက packaging မယ္ FDA ေၾကာင့္ထည့္ရတဲ့ ကိစၥေပါ့ေနာ္ … ေခါက္ဆြဲေျခာက္ TVC ေတြ ဆိုရွယ္ပို႔စ္ေတြ မယ္က်ေတာ့ Disclaimer က ကိုယ္ ေတြ႕ရသေလာက္ေတာ့ ပါမလာတာက တစ္ပိုင္းေပါ့ေလ 😑 Social ေတြေပၚက AW ေတြအတြက္ Disclaimer ကို တင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ႀကီးေတာ့ မဟုတ္ေပမယ့္ ထည့္ေတာ့ထည့္သင့္တယ္ ထည့္ဖို႔လည္းလိုအပ္တယ္လို႔ေတာ့ ယူဆမိတာပဲေလ။ အခုထိေတာ့ ျမန္မာျပည္မယ္ ဒီလို Disclaimer ထည့္တဲ့ Brand က လက္ခ်ိဳးေရလို႔ရတဲ့ အေနအထားပဲရွိေသးတယ္ဗ်။ ကိုယ့္ Brand ကို ကိုယ္ ကာကြယ္ဖို႔၊ စားသံုးသူက္ို လြဲမွားတဲ့ Message မရေစဖို့ ဘာညာအစခ်ီတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြနဲ႔ေပါ့ေလ … အဓိကကေတာ့ Brand အတြက္ Legal Protection ယူတဲ့ သေဘာေပါ့ေလ


ေနာက္ထပ္တစ္ခုက Facebook ေတြေပၚက ကံစမ္းမဲပို႔စ္ေတြ ၿပိဳင္ပြဲပ္ို႔စ္ေတြ ပ႐ိုမိုးရွင္းပို႔စ္ေတြနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ Disclaimer “စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားရွိသည္” “အေရအတြက္အကန္႔အသက္ရွိသည္” စသျဖင့္ ဘာညာအေနအထား 🙄 ဒီမွာကေတာ့ Disclaimer ကအသိေပးရံုသက္သက္ပဲ ပိုအေရးႀကီးတာက သူနဲ႔ဆိုင္တဲ့ “စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ား” Terms & Conditions (T&C)
ဒီမွာက Contest ေဟ့ဆိုတာနဲ႔ ၿပိဳင္ၾကမယ္ … Result ေတြထြက္လာရင္ အမ်ိဳးေတြပတ္ေပးတယ္ ဂ်င္း ဘာညာ အသံေတြက အၿမဲလိုလိုကို ပါတယ္ :3 Terms & Conditions လို႔ေခၚတဲ့ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ား (T&C) ေတြ ဖတ္ၾကလားဆိုေတာ့လည္း မဖတ္ၾကဘူး :3 Contest ေတြျမန္မာ့ေဖ့ဘုတ္ေလာကမယ္ ဟုန္းဟုန္းေတာက္ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၃ ကေန အခုအထိ ဘာၿပိဳင္ပြဲျဖစ္ျဖစ္ အမ်ားစုမယ္ result ထြက္လာၿပီးရင္ဆဲၾကဆိုၾက အျငင္းပြားၾကနဲ႔ .
ျမန္မာျပည္က Brand အႀကီးေတြမယ္ ေဖ့ဘုတ္ေတြကို Contest ေတြကို ဘယ္ေလာက္ေသးေသး T&C ကိုေသခ်ာ တည္ေဆာက္လာတာ ကိုယ္သိသေလာက္ Coca-Cola နဲ႔ Ooredoo …. မယံုရင္ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ေလာက္က သူတို႔ Page က Notes ေတြေပၚမယ္ ျပန္ရွာဖတ္ၾကည့္ စာတစ္တန္ေပတစ္တန္နဲ႔ အႀကီးအက်ယ္ ေထာင့္ေစ့ေအာင္ကို ေရးထားတာ။ ဆိုေတာ့ကာ ကံစမ္းမဲဆိုလည္း Unit အကန္႔အသက္ရွိေၾကာင္း၊ Promo ဆိုတိုင္းလည္း သူနဲ႔ဆိုင္ရာ ဆိုင္ရာ Criteria ေတြအေၾကာင္း ပစၥည္းအကန္႔အသက္ကဘာ အစရွိသျဖင့္ကို စားသံုးသူနဲ့ နားလည္မႈမလြဲမွားရေအာင္ ျပင္ဆင္ထားရမယ္ေပါ့ …. ဒါေတြ ဖတ္တာမဖတ္ကေတာ့ သူတို႔ကိစၥပဲေလ 😥
ဒီ့ထပ္ပိုၿပီးေျပာခ်င္တာက Video ေတြ မွာပါတဲ့ Dicalimer ေတြအေၾကာင္း
ဆိုၾကပါစို႔ … ဖုန္းေၾကာ္ျငာ ဆိုပါေတာ့ Display ကို ၾကည့္တဲ့သူကိုျမင္ေစခ်င္တဲ့အခါ ကင္မရာနဲ႔ ဒဲ့႐ိုက္တာ ရွားျပန္ေရာ။ အရင္႐ိုက္ ေနာက္မွ ျပန္လိုက္ကပ္ ။ ဒဲ့သြား႐ိုက္ရင္ေတာ့ ရွင္းခနဲျမင္ရဖို႔ကခက္ျပန္ေကာ :3 အဲ့လိုအေျခအေနမ်ိဳးေတြမွာ Disclaimer လိုျပန္ေကာ … ၂၀၁၆ ေလာက္က Samsung ရဲ႕ Rio Olympic အတြက္ “Anthem” ဆိုတဲ့ S7edge Brand TVC … သေဘာက်လြန္းလို႔ ျပန္ၾကည့္ရင္း ၾကည့္ရင္း အဲ့ စာသားကို အမွတ္မထင္သြားေတြ႕ရင္း စိတ္ဝင္စားလို႔ဖတ္ၾကည့္ရင္း သိလာတာေပါ့ေလ “Screen Image Simulated” ဘာညာ အေနအထား။ ျပီးေတာ့ အခုႏွစ္ပိုင္းေလာက္မွာ Apple ကို ေတာက္ေလွ်ာက္ဝုန္းတဲ့ ေၾကာ္ျငာေတြမယ္ဆို Disclaimer ဆို လိႈင္လိႈင္ႀကီး သတိထားၿပီးသံုးတာ ေတြ႕ရတယ္ေပါ့ေနာ္ …
ျပန္ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ Disclaimer ဆိုတာမ်ိဳးက ဒီBrand ရဲ႕ Content အတြက္ ေပးခ်င္တဲ့ Message အေပၚမွာမွ ေျဖာင့္ခ်က္တစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း နားလည္မႈမလြဲေအာင္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္တဲ့သေဘာအေနနဲ႔ထည့္ရတာေပါ့ဗ်ာ… သူတို႕အတြက္လည္း Legal Protection ၾကိဳယူထားတဲ့ သေဘာတရားေပါ့။
ဒီ့ထပ္အေသးစိပ္သိခ်င္ရင္ေတာ့ေအာက္က Link မွာသာ သြားရွာဖတ္ၾကည့္ၾကေပါ့… ႏိုင္ငံတစ္ခုနဲ႔တစ္ခုေတာ့ Disclaimer ေတြအေပၚ တည္ဆဲဥပေဒေတြ နည္းဥပေဒေတြ ကေတာ့ တစ္ႏိုင္ငံနဲတစ္ႏိုင္ငံ မတူတတ္ဘူး ရွိေတာ့ရွိရတယ္ .. ဒီမွာေတာ့ စားသံုးသူအခြင့္အေရးဦးစီး႒ာနနဲ႔ ပိုဆိုင္မယ္လို႕ထင္တာပဲ။ ဒီစာကို ေရးရတဲ့ အေၾကာင္းက ဖုန္း Brand တစ္ခု က Global TVC မွာ Selfie Cam မသံုးပဲ ကင္မရာနဲ႔႐ိုက္တဲ့ BTS တက္လာတဲ့ သတင္းေတြ႕မိလို႔ Disclaimer ေတြအေၾကာင္း စဥ္းစားမိၿပီး သိသေလာက္ ထေရးတာ ျဖစ္ေၾကာင္း။ Credit : Pyae Phyo Naing
Ref Links :
https://www.fec.gov/updates/basic-rules-for-disclaimers-on-radio-and-tv-ads/
