Sanal Gerçekliğin (VR) Kullanım Alanları

Sanal gerçeklik teknolojileri son zamanlarda hem dünyada hem de ülkemizde popüler hale gelmeye başladı. 5 seneden az bir zaman önce Kickstarter’da 2,5 milyon dolar destek alan Oculus sanal gerçeklik dünyasının kapılarını son kullanıcılara açacağının sinyallerini vermişti. Sonrasında da Samsung ile yaptığı ortaklıkla ve Facebook’tan alınan 2 milyar dolarlık yatırımla yükselişini ve AR-GE çalışmalarını devam ettirdi. Bu esnada HTC ve Sony gibi dev firmalar bu teknolojinin yatırım yapmaya değer olduğunun farkına vararak Vive ve Playstation VR için çalışmalara başladılar. Google da aynı zamanda Cardboard isminde, bütçe dostu, kartondan kesip kendi evinizde bile yapabileceğiniz, hepimizin cebinde olan akıllı telefonlarla kullanılabilecek bir gözlük geliştirdi. Ancak sonrasında kalite ve kontrol zorluğu konusunda eksiklikleri fark ederek Gear VR’a oldukça benzeyen bir projeyle, yani Daydream’le kullanıcıların karşısına çıkmaya karar verdiler.

Sanal gerçekliğin ne olduğuyla ya da çalışma prensibiyle ilgili daha fazla bilgi almak isterseniz daha önce paylaştığımız “VR Nedir?” yazımıza bir göz atabilirsiniz.

Peki tüm bu gelişmelerin öncesinde sanal gerçeklik gözlükleri yok muydu? Tabi ki vardı. Sanal gerçeklik, 1930'ların bilim-kurgu hikayelerinde ortaya atılmış, üzerinde deneme yapılmış bir olgu. Daha detaylı bilgi almak isterseniz “VR’ın Tarihi” konulu yazımızı okuyabilirsiniz.

Sanal gerçeklik, ilk izlenimde oyun tabanlı olduğu düşünülse de; farklı sektörlerde ve konularda gün geçtikçe büyüyen uygulama alanları sunuyor. Şu anda dünyada ivme kazanan 5 temel kullanım alanından söz edilebilir: Eğlence, Mimarlık-İnşaat, Eğitim, Sağlık ve Kültür-Turizm.


Eğlence

Eğlence sektörü tahmin edebileceğiniz gibi sanal gerçeklik teknolojilerinin en yoğun kullanıldığı sektörlerin başında geliyor. Eğlence sektörü, zaten yeni teknolojileri en hızlı benimseyen sektör olmuştur. Bilgisayar ve akıllı telefonlara henüz emekleme döneminde entegre olan eğlence sektörünün, sanal gerçeklik teknolojilerine de hızlıca adapte olacağı çok açık.

Bu kategoriye çeşitli oyunları, eğlence odaklı simülatörleri, 360 derece videoları ve sanal gerçeklik gözlükleri üzerinden film, dizi, maç ve etkinlik yayınlarını örnek verebiliriz. Şu anda SteamVR, Google Play Store ve AppStore üzerinden binlerce oyuna ve uygulamaya erişebilirsiniz. Eğer hep bir pilot olmak istediyseniz uçuş simülatörleri ile bu hayalinizi gerçekleştirebilir, çocukluğunuzda korkulu rüyanız olan “Boogeyman” den kurtulmaya çalışabilirsiniz. Spor yapmak isterseniz amerikan futbolu oynayabilir ya da kendinizi bir ralli arabasının sürücü koltuğunda bulabilirsiniz. Özetle, uçsuz bucaksız bilgisayar oyunları evreninde ne kadar çeşit bulabiliyorsanız sanal gerçeklik uygulamaları içerisinde de o kadar çeşit bulabilirsiniz. Tabi ki şunu unutmamakta fayda var: Sanal gerçeklik daha yeni başladı! İçerik inanılmaz bir hızda büyüyor, her geçen gün yeni oyunlar ve uygulamalar geliştiriliyor.


Mimarlık ve İnşaat

Sanal gerçeklik teknolojilerinin kullanılabileceği başka bir alan da görselliğe ve deneyime fazlasıyla ihtiyaç duyulan inşaat ve mimarlık sektörü. Türkiye’de de VR teknolojilerinin bu alanda kullanımının temelleri, emlak arama sitelerindeki 360 derece fotoğraflarla atıldı. Çok da uzak olmayan bir gelecekte hem inşaat firmalarında hem de mimarlık ofislerinde, maketlerden ve 3 boyutlu çizimlerden sanal gerçeklik deneyimlerine doğru bir geçiş göreceğiz.

Özellikle projeleri lansman aşamasında olan inşaat firmaları, müşterilerine konut ya da ofislerin bitmiş hallerini; daha proje temeli atılmadan gösterme şansı yakalayacaklar. Böylece hem müşteri satın alacağı gayrimenkulü önceden keşfetme imkanı elde edecek, hem de şirketler pazarlama ve teslim sonrası süreçlerde büyük kolaylık elde edecekler.

Mimarlık ofisleri için de tasarlanan iç mekanların sürekli renderlarının alınması, maliyetli ve uzun bir işlem. Dinamik yapısı ile sanal gerçeklik, mimarlık ofislerinin müşterilerinden gelecek revizyonları pratik bir şekilde uygulayıp sunabilecekleri güçlü bir alternatif olarak öne çıkıyor.


Eğitim ve Sağlık

Sanal gerçeklik uygulamalarının hayatımızdaki yeri sadece eğlence ve ticari amaçlı olmayacak. Belki de en yoğun ve yararlı kullanımı eğitim ve sağlık sektörlerinde gerçekleşecek.

Örneğin, sanal gerçeklik teknolojileri üzerine, makine kullanımının öğrenilmesi, iş simülasyonları, güvenlik eğitimleri ya da uygulamalı eğitimler geliştirilebilir. Bunların yanında okul öncesi eğitimden üniversite seviyesine kadar dersler hazırlamak ve sunmak mümkün. Özellikle görselliğin ve 3 boyutlu ortamların büyük önem taşıdığı matematik, fizik, biyoloji ve coğrafya gibi derslerde çeşitli uygulamalar geliştirilerek öğrencilerin daha hızlı ve etkili öğrenmesine katkıda bulunulabileceği bir gerçek.

Üniversite seviyesinde tıp fakültelerinde bu uygulamaların örneklerini görmekteyiz. İnsan vücudu üzerinde çalışmak ve uygulama yapmak her zaman ulaşılabilir bir yol değil. Bu sebeple öğrenme sürecini sanal ortam içinde etkileşime girerek geçirmek öğrenciler için büyük fayda sağlamakta.

Sanal gerçeklik teknolojileri, psikoloji alanında yapılacak çalışmalar ile tedavi yöntemleri geliştirilmesine de son derece uygun. Görselliğin sesle birleştiği ve kontrollü olarak sunulduğu ortamlar tedavi süreçlerinde kullanılıyor. Travma sonrası stres bozukluğu ve depresyon tedavilerinde kullanılmak üzere geliştirilen örnekler mevcut ve artmaya devam ediyor.


Kültür & Turizm

Ülkemiz ve dünyadaki sayısız tarihi mekan, doğal güzellik, sanat eseri, müze ve otellerin hepsini görmek, deneyimlemek mümkün değil. Bazen yoğun iş hayatının getirdiği zaman kısıtı; bazen de maddi imkansızlıklar sebebiyle bir çok kişi bu güzelliklerden mahrum kalıyor. Önemli alanların, eserlerin, müzelerin sanal dünya içerisinde yaratılarak kullanıcıya sunulmasıyla bu engeller biraz olsun kaldırılabilir.

Türkiye’den örnek vermek gerekirse Gaziantep’te bir ilköğretim okulunun öğrencilerinin İstanbul Arkeoloji Müzesini ziyaret etmeleri ya da Trakya Üniversitesi öğrencilerinin Etnografya Müzesi’ndeki kalıntıları incelemeleri çoğu zaman mümkün olmamakta. Ancak sanal gerçeklik uygulamaları sayesinde bu gibi eserler daha erişilebilir kılınabilir.

Bunların yanında yurt dışı tanıtım çalışmaları kapsamında ülkemizdeki güzelliklerin bulunacağı bir uygulamanın olması ve yabancı kişilerle temaslarda bu uygulamayı kullanmak, hem insanların Türkiye’yi daha iyi tanımalarını sağlayacak hem de ülkemizin marka değerine katkıda bulunacaktır.


Satış-Pazarlama ve Organizasyon

Satış-Pazarlama alanında uygulanabilecek konulardan biri, paket seçimleri veya mağaza dizilimleri üzerine yapılan kullanıcı testlerinin sanallaştırılması ile ilgili. Kullanıcıların hangi durumlarda ürünü daha çok satın aldığı, hangi paket ve dizilimler ile ürünleri daha çok tercih ettiği gibi testler kolaylıkla yapılabilir. Bunun haricinde satış ekiplerine ya da müşterilere verilecek eğitimler ve yönlendirmeler de sanal gerçeklik uygulamaları içerisinde sunulabilir.

Organizasyon sektöründe ise canlı konser, maç ve seminer yayınları veya satın alınacak biletlerin koltuk görünümlerinin sanal dünya içerisinde gösterilmesi gibi uygulamalar geliştirilebilir. Bu sayede organizasyon firmaları için yepyeni bir kanal yaratılmış olacak ve hem tanıtım hem de satış faaliyetleri artacaktır.

Bunlar haricinde organizasyon sırasında kurulacak sanal gerçeklik kabinleri ve organizasyona özel uygulama ya da oyunlar ile katılımcılara bu deneyimi yaşamaları için bir fırsat verilerek müşteri sadakati ve marka değeri arttırılabilir.


Sanal gerçeklik, insanların kolaylıkla ulaşamayacağı deneyimleri görsel ve işitsel olarak sunan, etkileyici, gerçekçi ve değer katan bir teknolojidir. Bu teknoloji ile her tür sektör ve kurum için uygulanabilir örnekler oluşturulabilir; etkili tanıtım, eğitim ve çalışma alanları yaratılabilir.

Doğa CANER / doga.caner@dreamrain.com