這kái 是我 家己 beh 辦 ê 台語演講, 為著台語就愛打拼,推 sak kap 推廣lán ê 母語 — 台灣話。假使少年 — ê 無做,按呢啥人會去做 neh?這 kái 演講主要是台語文 ê 書寫。我感覺台語若beh thn̂g-thùann — 落 — 去,就是 少年人愛去學,而且嘛愛會曉寫,因為這 ê 國家 ê 發展,家己 ê母語是上寶貝 — ê。若是干焦講 kap 聽,he 是絕對無夠 — ê。所以講 — 起 — 來,我有這種能力就是愛打拼去做。
這 pái 我教逐家 jīn-bat 台語羅馬字 ê 書寫,對母音歌 kap 創意 ê 歌謠 tíng-tíng,來 tshuā 逐家入門,看羅馬字 ê 世界。
Tsia-ê 教法攏是我 ê 台語老師 ê 寶貝,我干焦想 beh kā 這 ê 寶貝講 hōo 逐家知影。Ǹg-bāng 以後 koh 有機會為台語服務,嘛會當 hōo A-to̍k-á 知影 lán 台灣ê 語言,hōo 台語 khiā-tī 世界 ê tâi-á-tíng!
這 kài 演講有人建議會當用台語歌來引起 ta̍k ê 興趣, koh 有海報會當 tsù-bîng 是免費 — ê,按呢ta̍k ê khah 知影來聽。真正多謝 ta̍k ê ê 建議,hōo我後擺辦活動會當koh khah tsim-tsiok — leh!
Tsit kái sī guá ka-kī beh pān ê Tâi-gí ián-káng, uī-tio̍h Tâi-gí tō ài phah-piànn, tshui-sak kap tshui-kóng lán ê bó-gí — Tâi-uân-uē. Tsit kài tsham-ka ê lâng tsha-put-to ū tsa̍p guā ê lâng oo. Án-ne kóng khì — lâi,ká-sú siáu-liân — ê bô-tsò, án-ne siánn lâng ē khì tsò neh? Tsit kái ián-káng tsú-iàu sī Tâi-gí-bûn ê su-siá. Guá kám-kak Tâi-gí nā beh thn̂g-thùann — lo̍h-khì, tō sī siáu siàu-liân-lâng ài khì o̍h, jî-tshiánn mā ài ē-hiáu siá, in-uī tsit ê kok-ka ê huat-tián, ka-kī ê bó-gí sī siōng pó-puè — ê. Na-sī kan-tann kóng kap thiann, he sī tsua̍t-tuì bô-kàu — ê. Sóo-í kóng — khí-lâi, guá ū tsit tsióng lîng-li̍k tō sī ài phah-piànn khì tsò.
Tsit pái guá kà ta̍k-ê jīn-bat Tâi-gí Lô-má-jī ê su-siá, tùi bó-im-kua kap tshòng-ì ê kua-iâu tíng-tíng, lâi tshuā ta̍k-ê ji̍p-mn̂g, khuànn Lô-má-jī ê sè-kài.
Tsia-ê kà-huat lóng-sī guá ê Tâi-gí lāu-su ê pó-puè, guá tsí-sī kan-nā siūnn beh kā tsit ê pó-puè kóng hōo ta̍k-ê tsai-iánn. Ǹg-bāng í-āu koh ū ki-huē uī Tâi-gí ho̍k-bū, mā ē-tàng hōo A-to̍k-á tsai-iánn lán Tâi-uân ê gí-giân, hōo Tâi-gí khiā-tī sè-kài ê tâi-á-tíng!
Tsit kài ián-kóng ū lâng kiàn-ì ē-tàng iōng Tâi-gí kua lâi ín-khì ta̍k ê hìng-tshù, koh ū hái-pò ē-tàng tsù-bîng sī bián-huì — ê, án-ne ta̍k ê khah tsai-iánn lâi thiann.Tsin-tsiànn to-siā ta̍k ê ê kiàn-ī, hōo guá āu-kài pan ua̍h-tāng ê-tàng koh khah tsim-tsiok — leh!
白話字版
Chit kái sī góa ka-kī beh pān ê Tâi-gí ián-káng, ūi-tio̍h Tâi-gí tō ài phah-piàⁿ, chhui-sak kap chhui-kóng lán ê bó-gí — Tâi-oân-ōe. Chit kài chham-ka ê lâng chha-put-to ū cha̍p gōa ê lâng o͘. Án-ne kóng khì — lâi, ká-sú siáu-liân — ê bâ-chò, án-ne siáⁿ lâng ē khì chò neh? Chit kái ián-káng chú-iàu sī Tâi-gí-bûn ê su-siá. Góa kám-kak Tâi-gí nā beh thn̂g-thòaⁿ — lo̍h-khì, tō sī siàu-liân-lâng ài khì o̍h, jî-chhiáⁿ mā ài ē-hiáu siá, in-ūi chit ê kok-ka ê hoat-tián, ka-kī ê bó-gí sī siōng pó-pòe — ê. Na-sī kan-taⁿ kóng kap thiaⁿ, he sī choa̍t-tùi bô-kàu — ê. Só͘-í kóng — khì-lâi, góa ū chit chióng lêng-le̍k tō sī ài phah-piàⁿ khì chò.
Chit pái góa kà ta̍k-ê jīn-bat Tâi-gí Lô-má-jī ê su-siá, tùi bó-im-koa kap chhòng-ì ê koa-iâu téng-téng, lâi chhōa ta̍k-ê ji̍p-mn̂g, khòaⁿ Lô-má-jī ê sè-kài.
Chia-ê kà-hoat lóng-sī góa ê Tâi-gí lāu-su ê pó-pòe, góa chí-sī kan-nā siūⁿ beh kā chit ê pó-pòe kóng hō͘ ta̍k-ê chai-iáⁿ. Ǹg-bāng í-āu koh ū ki-hōe ūi Tâi-gí ho̍k-bū, mā ē-tàng hō͘ A-to̍k-á chai-iáⁿ lán Tâi-oân ê gí-giân, hō͘ Tâi-gí khiā-tī sè-kài ê tâi-á-téng!
Chit kài ián-káng ū lâng kiàn-ì ē-tàng iōng Tâi-gí koa lâi ín-khì ta̍k ê hèng-chhù, koh ū hái-pò ē-tàng chù-bêng sī bián-hùi — ê, án-ne ta̍k ê khah chai-iáⁿ lâi thiaⁿ.Chin-chiàⁿ to-siā ta̍k ê ê kiàn-ī, hō͘ góa āu-kài pān oa̍h-tāng ē-tàng koh khah chim-chiok — leh!
*刊登於台文罔報NO.297(2018/12月)