Eindelijk een goede analogie voor vooruitgang (en de onvrede daarover)?!

We worstelen nogal eens met het praten over vooruitgang, omdat een flink deel van de bevolking het helemaal niet als vooruitgang ziet. Ik denk dat ik nu een analogie heb gevonden om dat zichtbaar te maken, en dus bespreekbaar. En het mooie is; we hebben het waarschijnlijk allemaal op de middelbare school al eens gedaan: kleurchromatografie.

Credit

In het kort: je zet met een viltstift een stip op een filtreerpapiertje (of koffiefilter) en zet dat in het water. De stip verschuift met het water mee, en ontbindt zichzelf in de verschillende componenten. Zo wordt bijvoorbeeld duidelijk dat een zwarte viltstiftstip uit meerdere kleuren bestaat. De grootte van het ‘kleurmolecuul’ bepaalt hoe ver of hoe makkelijk het meegedragen wordt door het water.

Maar het gaat niet om hoe het precies werkt. Het gaat mij erom dat dit een mooie manier is om te laten zien hoe het kan dat vooruitgang iedereen aangaat, terwijl niet iedereen het zo ervaart.

Iedereen bevindt zich in de stip, en door de tijd heen verplaatsen we allemaal mee; de vooruitgang geldt voor iedereen. Dit kunnen we zien; er is niemand die nog met de geneeskunde van de 19e eeuw hoeft om te gaan, niemand die nog in een paard en wagen rijdt, en niemand die in een lemen hut woont en leest bij kaarslicht. We profiteren allemaal van die verandering.

Maar ook al hebben we allemaal een auto; de een heeft een BMW X6 terwijl de andere in een Suzuki Alto rijdt. De een woont in een landhuis, de ander drie hoog achter. Dit is waar de onvrede vandaan komt. Net als dat alle inkt uit de viltstift verplaatst maar niet even hard, is het dus niet zo dat je niet profiteert van vooruitgang, maar dat het voor anderen soms wel veel harder gaat. Politiek is de manier waarop we afspreken hoe we hiermee omgaan.

Ik zal hier verder niet in gaan op de mechanismen erachter, of mensen zich altijd terecht achtergesteld voelen, wat ik ervan vind of wat we er al dan niet aan zouden moeten doen. Maar laten we de kleurchromatografie eens gaan gebruiken als manier om uit te leggen hoe vooruitgang alsnog voor onvrede kan zorgen.

Credit