son dönemlerde çok konuşulan bir futbol terimi olan mezzala’nın tam olarak oyun içerisinde neyi ifade ettiği futbol otoriteleri arasında halen tartışılmaktadır. mezzala italyanca “half-winger” yani “yarı-kanat” demektir. futbolun ilk kompleks dizilimi olan, 1930’larda italyanlar tarafından yaygın olarak kullanılan wm formasyonunda mezzala, ileri merkez orta saha ikilisinden herhangi birini tabir etmekteydi.

Image for post
Image for post
wm formasyonunda mezzala

sonraki yıllarda ve yakın dönemde ise orta saha merkezi daha çok üç oyuncuyla kullanan italyanlar üçlünün ortasında olan regista’nın sağ ve sol bölümünde bulanan oyuncuları mezzala olarak tanımlamışlardır.

Image for post
Image for post

bazı italyan futbol otoritelerine göre mezzala spesifik özellikler taşıyan bir rolü değil, sadece bir mevkiyi tanımlar. yani nasıl “orta saha” genel bir tabirse, onlar mezzala’nın da öyle olduğunu savunuyor. ancak mezzala günümüzde sadece italyanlar tarafından kullanılan bir tabir olmaktan çıkmış, evrensel futbol dilinde kendine yer edinmiştir. günümüzde evrensel futbol dilinde kullanılan mezzala terimi ise spesifik bir rolü ifade etmektedir. peki nedir bu rolün özellikleri?

mezzala box-to-box yani iki yönlü orta saha ile hemen hemen aynı özellikleri taşımaktadır ancak box-to-box orta sahaya kıyasla ribaund toplama ve defansif sorumlulukları bir tık daha azdır. mezzala’yı box-to-box orta sahadan ayıran en temel fark ise hücuma sadece half-space’ten* değil, aynı zamanda kenara yaptığı koşularla da destek verir ve geniş alanda oynamayı sever.

Image for post
Image for post
*

bir oyuncunun mezzala olarak oynayabilmesi için dinamizm, dripling, teknik, dayanıklılık, hız ve hatta özel yetenek gibi özelliklere sahip olması gerekir. ancak bu özelliklerin hepsini aynı anda en üst düzeyde yerine getirebilecek oyunculara rastlanmadığı için karşımıza farklı mezzala örnekleri çıkmaktadır. örneğin iniesta ve hakim ziyech de, alex oxlade chamberlain ve ömer bayram da mezzala olarak kullanıldı. tabiki oynadıkları takımın yapısı ve oyun anlayışı da mezzala rolünde kullanılan oyuncuların özelliklerinde çeşitli varyasyonlar görülmesinde bir etkendi.

mezzala tek başına değil, takım içinde kendine yer bulan ve anlam kazanan bir roldür. örneğin mezzala’yı 4–3–3 formasyonu üzerinden gözlemlediğimizde mezzala’nın kanat forvet içe kat ettiğinde kanatta kalan boş alanı sık sık değerlendirdiğini gözlemlemekteyiz.

Image for post
Image for post
Image for post
Image for post

geniş alan kullanan bir oyuncu olduğu için doğal olarak mezzalalardan yaratıcı olmaları beklenir, tabiki bu yaratıcılık beklentisinin seviyesi oyuncuların bulundukları liglerin ve takımların seviyesine göre farklılık göstermektedir.

günümüzde kendi ülkelerinde “büyük” olarak kabul edilen ve maçlarda rakipleri tarafından topun teslim edildiği takımlar içe katedemeyen, takımlarının bulunduğu seviyeye göre fark yaratamayan, adam eksiltemeyen kanat oyuncularını farklı mevkilere, özellikle beke veya orta sahada mezzala rolüne evirmeye çalıştı. örneğin alphonso davis sol kanat orijinli bir oyuncuyken bu sene bayern münih’te bol bol sol bek olarak şans buldu. sağ kanat orijinli alex oxlade chamberlain liverpool’a geldiğinden beri sadece orta saha üçlüsünün sağ iç kısmında mezzala olarak forma şansı bulurken ömer bayram da bu sene galatasaray orta saha üçlüsünün sol iç kısmında mezzala olarak forma şansı buldu ve kariyer sezonunu geçirdi.

sezon içerisinden mezzala örnekleri

Image for post
Image for post
1/3

galatasaray bu pozisyonda planlı bir yerleşik düzen içerisinde hücum etmiyor ama ömer bayram yine de içe kat eden ryan babel’in boşalttığı alana koşusunu gerçekleştirdikten sonra rakibini eksiltiyor ve akabinde jean michaël seri’ye asistini yapıyor.

Image for post
Image for post
2/3
Image for post
Image for post
3/3
Image for post
Image for post
1/2

yine ömer bayram içe kat eden ryan babel’in arkasında boşalttığı bölgeye geçiyor, radamel falcao ile gerçekleştirdiği ver-kaç ile önünde kendisine geniş alan yaratıyor ve akabinde radamel falcao’ya asistini yapıyor.

Image for post
Image for post
2/2
Image for post
Image for post
1/3

rakip yarı alana yerleşen liverpool’da alex oxlade chamberlain kapanan atletico’nun sol beki renan lodi’nin mohamed salah’ı takip etmesiyle beraber kenarda oluşan boşluğu yakalıyor, oraya koşusunu gerçekleştiriyor ve georginio wijnaldum’a asistini yapıyor.

Image for post
Image for post
2/3
Image for post
Image for post
3/3

Written by

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store