Η συνωμοσία του χαμηλού πληθωρισμού

Σε μια εκδήλωση του “SUERF, The European Money and the Finance forum”, στην Κεντρική Τράπεζα της Γερμανίας, στη Φρανκφούρτη, ο διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, πραγματοποίησε μια ομιλία, η σπουδαιότητα της οποίας έγκειται στο γεγονός ότι ρητά έθεσε τα όρια δράσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, στην προσπάθεια ο πληθωρισμός της ευρωζώνης να φτάσει τον αντικειμενικό σκοπό της ΕΚΤ, στο 2%.

Στην προσπάθειά του να εντείνει την τόλμη με την οποία η Κεντρική Τράπεζα της ευρωζώνης θα δράσει, εξέθεσε όλα τα επιχειρήματα, τα οποία δεσπόζουν στη διεθνή αγορά σχετικά με τους λόγους, για τους οποίους η ΕΚΤ δε θα έπρεπε να λειτουργήσει προληπτικά της αποκατάστασης του στόχου του 2% πληθωρισμού. Ο Ιταλός Κεντρικός Τραπεζίτης, απάντησε σε αυτά τα επιχερήματα, συνοψίζοντας ότι καμία διαδικτυακή εμπορική δραστηριότητα, καθώς και καμία δημογραφική διαφοροποίηση, δε θα μπορούσε να έχει επίπτωση στον πληθωρισμό μιας αγοράς παρατεταμένα, όπως παρατεταμένα διαπιστώνεται ότι είναι ο αποπληθωρισμός του ευρώ. Ο Κεντρικός Τραπεζίτης, διαπιστώνει ότι πρόκειται για θεσμικές δυσλειτουργίες, απότοκες τις χρηματοοικονομικής κρίσης, την οποία βίωσε η ευρωζώνη, οι αιτίες επιβράδυνσης του δείκτη πληθωρισμού. Πρόκειται για θεσμικούς παράγοντες, οι οποίοι έρχονται να λειτουργήσουν ενθαρρυντικά του αποπληθωρισμού μέσα στην ευρωπαϊκή αγορά, καθώς δεν υπήρχε πολιτική ενθάρρυνση να χαλαρώσει η δημοσιονομική πολιτική, εφόσον το 2% ή μάλιστα το 0% πληθωρισμού είχε επιτευχθεί ως στόχος στην ευρωζώνη.

Το 2008 η Ευρώπη βρέθηκε αντιμέτωση με αδιευκρίνιστης έντασης χρηματοοικονομικές και τραπεζικές κρίσεις, οι οποίες ως ντόμινο, στη συνέχεια, αποκάλυψαν κακώς κείμενα πολλών εθνικών οικονομιών της ευρωζώνης, οι οποίες λόγω του ελλιπούς πλαισίου λογοδοσίας με την Ευρώπη και λόγω της ανορθολογικής δημοσιονομικής κουλτούρας, η οποία χαρακτήριζε την πολιτική και οικονομική ελίτ τους, διόγκωναν σε βάρος του ευρωπαϊκού δανεισμού το δημόσιο τομέα. Τότε, η Ευρώπη επέλεξε να θωρακίσει την ευρωπαϊκή οικονομία, θέτοντας αυστηρούς δημοσιονομικούς στόχους, εξορθολογισμού του εξωτερικού χρέους, γεγονός, το οποίο σε πολλές περιπτώσεις, και στην ελληνική, διαμόρφωσε αναδιοργάνωση της εσωτερικής αγοράς, μείωσης της κατανάλωσης, αποεπένδυση και τελικά ανησυχίες για αποπληθωρισμό. Η Ευρώπη έκτοτε λειτουργεί αυστηρά και προληπτικά. Καμία πολιτική δημοσιονομικής προσαρμογής δεν συνδυάστηκε με παρεμβατικές προεκτάσεις και καμία προτροπή ένθερμης επιχειρηματικότητας δεν πραγματοποιήθηκε για την περιφέρεια της ευρωζώνης. The less, the better controlled. Η δημιουργία αδύναμων, περιφερειακών οικονομιών, ωστόσο, με κοινωνικές ανησυχίες και εκρήξεις, δε θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην αναθέρμανση του επενδυτικού τους προφίλ.

Δε γίνεται κατανοητό από την ομιλία αυτή ο βαθμός στον οποίο ο Μάριο Ντράγκι συμμερίζεται ή όχι αυτή τη σφιχτή δημοσιονομική πολιτική. Ωστόσο και ο ίδιος κατανοεί, ότι στο σημείο, στο οποίο η ευρωζώνη βρίσκεται, η δημιουργία πληθωριστικών πιέσεων, τουλάχιστον στον τραπεζικό τομέα, προβλέπεται να λειτουργήσει θετικά. Στο μικροοικονομικό επίπεδο, είναι δεδομένο, ότι απαιτείται πολιτική βούληση χαλάρωσης με σκοπό τη δημιουργία επενδυτικού κλίματος. Απαιτούνται, δηλαδή, περισσότερα ευρώ σε πλαίσιο επενδύσεων και πολιτική βούληση για μεταρρυθμίσεις, ικανές να αναγεννούν επενδύσεις.

Ο Μάριο Ντράγκι παρουσιάζοντας τις αντίστοιχες πρωτοβουλίες της Αμερικανικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας, όπως και της Τράπεζας της Αγγλίας, οι οποίες εν μέσω κρίσης σχεδίασαν και εφάρμοσαν παρεμβατικές πολιτικές, με σκοπό να επιφορτιστούν ένα βασικό μέρος ριψοκίνδυνων κεφαλαίων της αγοράς και να απελευθερώσουν το εθνικό, ιδιωτικό τραπεζικό σύστημα και την ιδιωτική πρωτοβουλία από τη λογική της αποεπένδυσης, φτάνει στην περίπτωση της ΕΚΤ, αναλύοντας ο ίδιος τις πρωτοβουλίες, τις οποίες έχει λάβει με σκοπό ακριβώς αυτό, να συμβάλλει στη ρευστότητα των εθνικών τραπεζικών συστημάτων, για να αυξήσει την πίεση για δανεισμό.

Βασικός σκοπός, ωστόσο, παραμένει η επίτευξη του 2% του πληθωρισμού. Ο πληθωρισμός σημαίνει η αύξηση του γενικού επιπέδου των τιμών. Ο πληθωρισμός αυξάνει το κόστος κατανάλωσης, το κόστος δανεισμού και επομένως το κόστος ζωής. Από την άλλη σε στιγμές αποεπένδυσης, όπως η ελληνική περίπτωση, σε στιγμές συγκράτησης, μείωσης μισθών και αυξημένης ανεργίας, η ζήτηση καταναλωτικών αγαθών και υπηρεσιών μειώνεται, με αποτέλεσμα να μειώνεται η τιμή των προσφερόμενων αγαθών και μακροπρόθεσμα να μειώνεται και η προσφορά αγαθών και υπηρεσιών. Σε ένα τέτοιο κλίμα είναι αδύνατο να επιτευχθεί αύξηση του πληθωρισμού, αντίθετα παρατηρούνται αποπληθωριστικές τάσεις.

Ο στόχος της ΕΚΤ είναι η διατήρηση της ισχύος και της σταθερότητας του ευρώ ως νόμισμα. Η ΕΚΤ δε λειτουργεί με τη λογική μιας εξαγωγικής επιχείρησης, η οποία λειτουργεί με κέρδος όταν το προϊόντα της εξάγονται σε χώρες με ισχυρότερο νόμισμα από ότι το ευρώ. Η ευρωπαϊκή αγορά, εξάλλου δεν είναι μια μονομερώς εξαγωγική αγορά, αντίθετα εισάγει προϊόντα από επιχειρήσεις τρίτων χωρών, οι οποίες επιθυμούν να έχουν κερδοφόρα δραστηριότητα στην Ευρώπη, κάτι το οποίο δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί εύκολα με συνεχείς αποπληθωριστικές τάσεις.

Ο Μάριο Ντράγκι, από την αρχή της κρίσης, λειτούργησε ενθαρρυντικά της διατήρησης της ισχύος του ευρώ. Δεν επέδειξε φοβικά σύνδρομα μπροστά σε εθνικές, περιορισμένες, οικονομικές κρίσεις. Επελεξε να λειτουργήσει με βάση τη διορατική εικόνα ενός ενοποιημένου ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος, το οποίο θα απορροφά “επικίνδυνα κρατικά ομόλογα”, θα απελευθερώνει την εθνική αγορά, ώστε να την υποκινήσει και η ίδια να λειτουργεί με σκοπό την αποπληρωμή των χρεών και τη διάσωση της χρηματοοικονομικής της φήμης.

Είναι ενδεικτική προθέσεων συνωμοσίας η συνεχής τάση αποπληθωρισμού ανέφερε στο τέλος ο Ιταλός τραπεζίτης, παγώνοντας επί της ουσίας τους Ευρωπαίους και όχι μόνο, και επεσήμανε, ότι ο σκοπός της ενοποίησης του τραπεζικού συστήματος αποτελεί τη μόνη λύση για την ουσιαστική και ολοκληρωμένη αποκατάσταση του κινδύνου των εθνικών τραπεζικών συστημάτων σε επόμενο χρόνο.

Ολόκληρη η ομιλία του Μάριο Ντράγκι εδώ,

https://www.ecb.europa.eu/press/key/date/2016/html/sp160204.en.html