Nhật ký UX 91: Hình Cái Chuông

Nghĩ xem ở đời có những quy luật gì mà áp dụng vào các thứ quanh ta nhỉ? Sau cơn mưa trời lại sáng nè, trèo cao té đâu nè, cái gì nhiều quá cũng không tốt nè, v.v. Có một quy luật vô cùng mạnh mẽ cái gì cũng thường dính phải là quy luật hình cái chuông.

Ảnh: cái chuông gọi cơm, rung một cái là trẻ con biết mà chạy xuống nhà ăn cơm

Bạn nhìn kỹ cái chuông ở trên nhé. Bây giờ xem biểu đồ số liệu thống kê sau đây

Ảnh: chiều dọc là số nhân viên, chiều ngang là đánh giá năng lực từ 1 đến 5. Biểu đồ ước lượng năng lực tất cả nhân viên của các công ty thường gặp.

Bạn thấy hai hình trên có điểm tương đồng gì không? Mặc dù đồ để gọi trẻ ăn cơm không liên quan gì đến năng lực của nhân viên một công ty nhưng hình dạng rất giống nhau, phần giữa cao cao và hai bên cong thoải ra. Thêm ví dụ nữa nhé:

Ảnh: chiều dọc là dân số, chiều ngang là chỉ số IQ.

Ở hình trên, rất nhiều người trong một xã hội có chỉ số IQ tầm 85 đến 115 và rất ít người dưới 55 hay trên 145.

Ảnh: biểu đồ biến động nhiệt độ qua các thập kỷ

Ảnh biểu đồ ở trên khá là thú vị. Khác với hai biểu đồ đầu mang tính ước lượng, biểu đồ thứ ba dùng số liệu chính xác của NASA nên hình dạng biểu đồ không phải mượt hoàn hoàn. Nhưng khi nhìn tổng quan, kể cả khi khí hậu toàn cầu có thay đổi, tất cả biểu đồ của các thập kỷ luôn luôn là hình cái chuông.

Phát hiện này của nhà bác học Karl Gauss rất hữu dụng cho việc thiết kế. Nó giúp chúng ta hiểu được rằng: mỗi khi chúng ta định tính trung bình tất cả người dùng rồi lấy đó làm người dùng kiểu mẫu, thì chúng ta chỉ thoả mãn được phần thân của cái chuông thôi. Cùng lắm là 68% là cùng (phần diện tích màu xanh lá cây trên ảnh 1). Sẽ còn lại rất nhiều người dùng thấy sản phẩm của bạn không hợp với họ.

Nếu có một thứ để ghi nhớ trong bài viết này thì đó sẽ là đừng lười mà chỉ thiết kế cho người trung bình. Ngoài lý do hiệu quả tối đa chỉ đến hai phần ba cái chuông, có những trường hợp chúng ta còn không giúp được ai. Nếu bạn có một khách thích uống cà phê đen và bạn có một khách thích uống cà phê sữa, mà bạn chỉ biết làm cà phê ngọt lờ lợ thì cả hai khách đều bất mãn đúng không?

Để người dùng của bạn hài lòng, hãy dành thời gian hiểu người dùng. Sau khi hiểu được cái chuông của họ từ từ đâu đến đâu, bạn thiết kế cho ba đối tượng vàng, xanh lá, xanh lơ trong đồ thị 1 là bạn có khả năng làm 96% người dùng nở nụ cười đấy.