Nhật ký UX 92: Định kiến của nhà làm là nhất

Trong danh sách những gì nên tránh trong thiết kế, có một định kiến nhiều tổ chức mắc phải là định kiến của nhà làm là nhất. Đây là hiện tượng mà con người thấy ác cảm hoặc thờ ơ với những ý tưởng và sáng kiến đến từ bên ngoài môi trường của họ.

Ảnh: tranh biếm hoạ việc lười học hỏi tiếp thu mà đi làm lại những gì đã được làm

Có bốn lý do lý giải cho định kiến này:

  • Đánh giá cao bản thân hơn là người ngoài. Điều này dễ hiểu vì bản thân mình biết nhiều về mình hơn là biết về người khác.
  • Sợ mất kiểm soát. Nếu để người khác làm thì không biết họ có thể làm gì và bản thân cũng sẽ ít tiếng nói hơn.
  • Hám danh. Làm được thì được khen.
  • Đã lỡ làm dở rồi. Một khi đã đầu tư thời gian, tiền của, tình cảm vào một thứ thì sẽ thiên vị thứ đấy hơn (hiệu ứng IKEA).

Hậu quả của định kiến này thường dẫn đến việc tự làm lại từ đầu tốn công trong khi đã có giải pháp sẵn rồi, đây gọi là “tái phát minh”. Một hậu quả khác là các công ty mua công ty khác về rồi sửa ngựa lành thành ngựa què.

Mình thi thoảng cũng ngạc nhiên khi bạn bè hỏi ở Google nhân viên có dùng iPhone không hay chỉ dùng Android. Mình ngẫm nghĩ rồi cũng hiểu sao bạn bè hỏi thế, vì mình có thể tưởng tượng được ở Apple người ta hạn chế dùng Android hay ở Microsoft phải dùng Bing hay không được dùng Chrome.

Ảnh: Nokia rất đáng tiếc đã mất nhiều thị phần vì cố níu kéo làm đi làm lại hệ điều hành Symbian

Bản thân mình hay nghĩ để đạt được thiết kế tốt nhất cho người dùng, nên hiểu được tất cả những giải pháp tốt nhất. Vì vậy mình siêu tập tất cả các hệ điều hành di động để chọc, vọc, và học. Và mình cũng thấy rất ngưỡng mộ các bạn đồng nghiệp của mình trong các buổi họp tranh luận rất nhiệt tình về sự quan trọng của một hệ thiết kế đồng nhất xuyên hệ đều hành so với sự quan trọng của việc tùy chỉnh để tuân theo những triết lý của từng hệ điều hành.

Hãy khuyến khích công ty và nhóm của bạn để ý đến những định kiến như thế này và luôn đặt lợi ích người dùng lên đầu nhé.

One clap, two clap, three clap, forty?

By clapping more or less, you can signal to us which stories really stand out.