علم ‌‌و ‌‌نابخردی

👉 @Teltagram 👈

اغلب ‌‌به‌‌مجموعه ‌‌نوشته‌‌های ‌‌علمی ‌‌که ‌‌نتایج ‌‌پژوهش ‌‌در ‌‌یک ‌‌زمینه ‌‌خاص ‌‌را ‌‌گزارش ‌‌می‌‌کنند ‌‌امتونه ‌‌می‌‌گوییم. ‌‌متون ‌‌زمین‌‌شناسی، ‌‌متون ‌‌مکانیک ‌‌کوانتوم ‌‌و ‌‌متون ‌‌روانشناسی ‌‌تجربی داریم. ‌‌متون ‌‌علمی ‌‌با ‌‌داستان، ‌‌نمایش‌‌نامه، ‌‌شعر ‌‌و ‌‌امثالهم ‌‌خیلی ‌‌فرق ‌‌دارند. ‌‌با ‌‌متون ‌‌مقدس ‌‌یک ‌‌مذهب ‌‌نیز ‌‌فرق ‌‌دارند. ‌‌فرق ‌‌آنها ‌‌در‌‌این ‌‌است ‌‌که ‌‌مسئله ‌‌تفسير ‌‌ادبی ‌‌یا ‌‌شرح ‌‌آثار ‌‌هیچ ‌‌نقشی ‌‌در ‌‌علم ‌‌ندارد.

قسمت دهم: “پژوهش ‌‌به‌‌کمک ‌‌تفسیر ‌‌کتاب”

آثار ‌‌شکسپیر ‌‌و ‌‌کیتس ‌‌ویژگی‌‌های ‌‌هنری ‌‌منحصر ‌به‌‌فردی ‌‌دارند، ‌‌یک ‌‌قطعه ‌‌هنری ‌‌ادبی ‌‌نظیر ‌‌غزلی ‌‌در ‌‌وصف ‌‌یک ‌‌مجمر ‌‌یونانی ‌‌را ‌‌حتی ‌‌نمی‌‌توان ‌‌بدون ‌‌تغيير ‌‌فاحش ‌‌ماهیت ‌‌زیباشناسی ‌‌آن ‌‌به‌‌زبان ‌‌دیگری ‌‌ترجمه ‌‌کرد. ‌‌در‌‌مقابل، ‌‌یک‌‌کار ‌‌علمی ‌‌تنها ‌‌به‌‌اعتبار ‌‌محتوای ‌‌داده‌‌هایی ‌‌که ‌‌گزارش ‌‌می‌‌کند ‌‌و ‌‌استدلال‌‌هایی ‌‌که ‌‌پیش ‌‌می‌‌کشد ‌‌در‌‌حیطه ‌‌علم ‌‌عمل ‌‌می‌‌کند. ‌‌سبک ‌‌شخصی ‌‌این‌‌کار ‌‌ابدا ‌‌اهمیت ‌‌علمی ‌‌ندارد.

حوزه ‌‌بررسی ‌‌در‌‌هنر ‌‌ادبی ‌‌یا ‌‌مذهب، ‌‌تمامی ‌‌نوشته‌های ‌‌موجود ‌‌است. ‌‌هر‌‌قطعه‌‌ای ‌‌از ‌‌شکسپیر ‌‌یا‌‌هر ‌‌بخشی ‌‌از ‌‌یک ‌‌کتاب ‌‌مقدس ‌‌را ‌‌می‌‌توان ‌‌تفسیر‌‌کرد. ‌‌دانشمند ‌‌با ‌‌متون ‌‌رشته ‌‌خود ‌‌به ‌‌این ‌‌نحو ‌‌برخورد ‌‌نمی‌‌کند. ‌‌تنها ‌‌مورخ ‌‌علم ‌‌با ‌‌کل ‌‌متون ‌‌علمی ‌‌سرو‌‌کار ‌‌دارد. ‌‌تنها ‌‌فایده ‌‌گزارش‌‌های ‌‌مکتوب ‌‌برای ‌‌دانشمند ‌‌دست‌‌اندر‌‌کار ‌‌رساندن ‌‌نتایج ‌‌پژوهش ‌‌داده‌‌های ‌‌جمع‌‌شده، ‌‌نظریات ‌‌مطروحه، ‌‌استدلال‌‌ها ‌‌و ‌‌ضد‌‌استدلال‌‌ها ‌‌است. ‌‌هرجا‌‌که ‌‌یک ‌‌قطعه ‌‌مكتوب ‌‌علمی ‌‌نتواند ‌‌منظور ‌‌را ‌به‌‌خوبی ‌‌برساند ‌‌یا ‌‌به‌‌نحو ‌‌قانع ‌‌کننده‌‌ای ‌‌استدلال ‌‌کند، ‌‌بی‌‌اثر ‌‌است. ‌‌اکثرا ‌‌چنین ‌‌اثری ‌‌را ‌در‌‌نظام ‌‌علمی ‌‌نادیده ‌‌می‌‌گیرند.

شبه ‌‌دانشمندان ‌‌غالبا ‌‌با ‌‌نحوه ‌‌برخورد ‌‌خود ‌‌با ‌‌متون ‌‌علمی ‌‌خود ‌‌را ‌‌لو ‌‌می‌‌دهند. ‌‌تصور ‌‌آنها ‌‌از ‌‌انجام ‌‌پژوهش ‌‌علمی ‌‌فقط ‌‌خواندن ‌‌نشریات ‌‌علمی ‌‌و ‌‌رساله‌‌ها ‌‌است. ‌‌تمرکز ‌‌آنها ‌‌بر‌‌کلمات ‌‌است ‌‌نه ‌بر‌‌حقایق ‌‌و ‌‌دلایل ‌‌مستر ‌‌در ‌‌کلمات. ‌‌فکر ‌‌می‌‌کنند ‌‌علم ‌‌فقط ‌‌اظهارات ‌‌دانشمندان ‌‌است. ‌‌علم ‌‌جانشین ‌‌دنیوی ‌‌متون ‌‌مقدس ‌‌می‌‌شود. ‌‌هر‌‌گفته ‌‌یک ‌‌دانشمند ‌‌را ‌‌می‌‌توان ‌‌بر‌‌ضد ‌‌گفته ‌‌دیگری ‌‌نقل‌‌کرد. ‌‌هر‌‌گفته‌‌ای ‌به‌‌حساب ‌‌می‌‌آید ‌‌و ‌‌هر‌‌گفته‌‌ای ‌‌را ‌می‌‌توان ‌‌تفسیر‌‌کرد.

برای ‌‌اولین ‌‌مثال ‌‌برخورد ‌‌تفسیری، ‌‌به ‌‌ری‌‌پالمر ‌‌رو ‌‌می‌‌کنیم ‌‌که ‌‌سال‌ها ‌‌سردبیر ‌‌و ‌‌ناشر ‌‌مجله ‌‌بشقاب‌‌های‌‌پرنده ‌‌بود. ‌‌به ‌‌گفته ‌‌پالمر ‌‌بشقاب‌‌های‌‌پرنده ‌‌از ‌‌فضای ‌‌خارجی ‌‌نمی‌‌آیند، ‌‌بلکه ‌‌از ‌‌داخل ‌‌زمین ‌‌برمی‌‌خیزند. ‌‌زمین ‌‌تو‌‌خالی ‌‌است ‌‌و ‌‌در‌‌هر‌‌دو ‌‌قطب ‌‌گشودگی‌‌هایی ‌‌به‌‌قطر ‌‌چند‌‌صد مایل ‌‌دارد.

‌‌فکر ‌‌زمین ‌‌توخالی ‌‌مدت‌‌ها ‌‌قبل‌‌از ‌‌پالمر ‌‌مطرح ‌‌بود. ‌‌در ‌‌قرن ‌‌هفدهم ‌‌ستاره‌‌شناس ‌‌مشهور ‌‌ادموند ‌‌هالی ‌‌اجرأت ‌‌کرد ‌‌زمین ‌‌را ‌‌تو‌‌خالی ‌‌کند ‌‌و ‌‌کره ‌‌دیگری ‌‌درون ‌‌آن ‌‌بگذارد. ‌‌هالی ‌‌فرضیه ‌‌خود‌‌را ‌‌به ‌‌این ‌‌منظور ‌‌ارائه ‌‌کرد ‌‌که ‌‌بی‌‌نظمی‌‌ها ‌‌و ‌‌تغییراتی ‌‌را ‌‌که ‌‌دریانوردان ‌‌در ‌‌خواندن ‌‌عقربه ‌‌مغناطیسی ‌‌تجربه ‌‌می‌‌کردند ‌‌توجیه ‌‌کند. ‌‌کره ‌‌درونی ‌‌هم ‌‌دو ‌‌قطب ‌‌مغناطیسی ‌‌داشت ‌‌و ‌‌می‌‌توانست ‌‌به ‌‌آهستگی ‌‌نسبت ‌‌به ‌‌کره ‌‌بیرونی ‌‌بچرخد، ‌‌محاسبات ‌‌ایزاک ‌‌نیوتون ‌‌نشان‌‌داد ‌‌که ‌‌چگالی ‌‌زمین ‌‌از ‌‌ماه ‌‌خیلی ‌‌کمتر ‌‌است؛ ‌‌پیشنهاد ‌‌هالی ‌‌می‌‌توانست ‌‌این ‌‌امر ‌‌را ‌‌توضیح ‌‌دهد. ‌‌هالی ‌‌متوجه ‌‌شد ‌‌که ‌‌ممکن ‌‌است ‌‌اطلاعات ‌‌آتی ‌‌دریانوردان ‌‌بیش‌‌از ‌‌یک ‌‌کره ‌‌درونی ‌‌را ‌‌ایجاب ‌‌کند. ‌‌هالی ‌‌برای ‌‌نشان‌‌دادن ‌‌نوع ‌‌کلی ‌‌فرضیه‌‌ای ‌‌که ‌‌در‌‌ذهن ‌‌داشت ‌‌یک ‌‌طرح ‌‌نمونه ‌‌کشید ‌‌که ‌‌در‌‌آن ‌‌دو‌‌پوسته ‌‌درونی ‌‌و ‌‌یک ‌‌هسته ‌‌صلب ‌‌به‌‌چشم ‌‌می‌‌خورد ‌‌و ‌‌یک ‌‌واسطه ‌‌اثری ‌‌بین ‌‌لایه‌‌های ‌‌صلب ‌‌قرار ‌‌داشت. ‌‌هالی ‌‌در‌‌پاسخ ‌‌به ‌‌این ‌‌اعتراض ‌‌کلامی ‌‌که ‌‌کرات ‌‌درون ‌‌زمین ‌‌هیچ ‌‌فایده‌‌ای ‌‌ندارند ‌‌و ‌‌بنابراین ‌‌خداوند ‌‌آنها ‌‌را ‌‌نمی‌‌آفریده، ‌‌اظهار‌‌کرد ‌‌تا‌‌جایی ‌‌که ‌‌معلومات ‌‌ما ‌‌اجازه ‌‌می‌‌دهند ‌‌كرات ‌‌درونی ‌‌مسکونی ‌‌هستند ‌‌و ‌‌شاید ‌‌موجوداتی ‌‌بسیار‌‌متفاوت ‌با ‌‌نوع ‌‌بشر ‌‌در‌‌آنها ‌‌زندگی ‌‌کنند.

در ‌‌قرن ‌‌نوزدهم ‌‌دیگر ‌‌زمین ‌‌توخالی ‌‌ملک ‌‌مطلق ‌‌سودازده‌‌ها ‌‌شده ‌‌بود. ‌‌سروان ‌‌جان‌‌کلیوز‌‌سیمز ‌‌که ‌‌یک ‌‌افسر ‌‌بازنشسته ‌‌ارتش ‌‌آمریکا ‌‌بود ‌‌پیشنهاد ‌‌می‌‌کرد ‌‌که ‌‌زمین ‌‌پنج ‌‌کره ‌‌هم‌‌مرکز ‌‌و ‌‌گشودگی‌‌های ‌‌عظیمی ‌‌در‌‌قطب‌‌ها ‌‌دارد. ‌‌در ‌‌دهه ‌‌۱۸۲۰ ‌‌از ‌‌کنگره ‌‌تقاضا ‌‌کرد ‌‌که ‌‌برای ‌‌یک ‌‌سفر ‌‌اکتشافی ‌‌قطبی ‌‌بودجه‌‌ای ‌‌اختصاص ‌‌دهند ‌‌تا ‌‌صحت ‌‌فرضيه ‌‌او ‌‌آشکار ‌‌شود و ‌‌اراضی ‌‌داخل ‌‌زمین ‌‌را ‌‌مالک ‌‌شوند. ‌‌مارشال ‌‌ب.‌‌گاردنر، ‌‌یکی ‌‌از ‌‌حامیان ‌‌بعدی ‌‌زمین ‌‌توخالی، ‌‌کرات ‌‌هم‌‌مرکز ‌‌را ‌‌حذف ‌‌و ‌‌هسته ‌‌توخالی ‌‌را ‌‌با ‌‌یک ‌‌خورشید ‌‌درونی ‌‌روشن ‌‌کرد. ‌‌سوراخ‌‌های ‌‌قطب‌‌ها ‌‌را ‌‌نگاه ‌‌داشت ‌‌و ‌‌گفت ‌‌که ‌‌اسکیموها ‌‌از ‌‌طریق ‌‌گشودگی ‌‌شمالی ‌‌از ‌‌داخل ‌‌زمین ‌‌به ‌‌بیرون ‌‌مهاجرت ‌‌کرده‌‌اند.

ری‌‌پالمر ‌‌زمین ‌‌تو‌‌خالی ‌‌را ‌به‌‌بشقاب‌‌های ‌‌پرنده ‌‌مربوط ‌می‌‌کند. ‌‌ولی ‌‌به ‌‌این ‌‌دلیل ‌‌نیست ‌‌که ‌‌در‌‌این‌‌جا ‌‌اسمش ‌‌را ‌‌می‌‌آوریم. ‌‌آنچه ‌‌برای ‌‌ما ‌‌جالب ‌‌است ‌‌روش ‌‌استدلال ‌‌او ‌‌در‌‌مورد ‌‌زمین ‌‌تو‌‌خالی ‌‌است.

“ادامه دارد”

ترجمه: آزیتا قدسی‌راثی

👉 @Teltagram 👈