Motorlu Araç Parçaları

Otomobil, Pick-up, Kamyon gibi araçlardaki parçalar.

Mahsun YAŞAR
Sep 7, 2018 · 5 min read

Motor

Yakıtın silindirler içerisinde yanmasıyla oluşan ısı enerjisinden mekanik enerjinin (hareket enerjisi) üretildiği kısımdır.

Motorda;

yakıt-enjeksiyon sistemi,

hava emiş sistemi,

egzoz sistemi,

ateşleme sistemi (benzinli motorlarda), marş sistemi,

şarj sistemi,

yağlama sistemi,

soğutma sistemi,

supap sistemi,

sensörler,

aktörler (aktivatörler) ve

elektronik kontrol ünitesi (motor kontrol ünitesi)

gibi sistemler bulunur.

ARAÇ TAHRİK SİSTEMLERİ — GÜÇ AKTARMA ORGANLARI

Kavrama (Debriyaj) Sistemi

Motorda üretilen dönüş hareketini, şanzımana (vites kutusuna) ileten veya aktarımı kesen sistemdir.

Vites geçişlerinde motordan şanzımana hareket aktarımını keser.

Aracın kalkışı sırasında motor hareketini şanzımana kademeli yavaş yavaş sarsıntısız verir.

Yaygın Debriyaj Türleri

•Mekanik (kuru) kavrama (klasik baskı-balata),

•Hidrolik kavrama (tork konvertörü),

•Çok diskli çift kavrama (DSG),

•Çift kavrama diskli kuru kavrama (DSG-Powershift).

Şanzıman (Vites) Kutusu

Motor volanından kavrama sistemine geçen dönüş hareketi, şanzıman ile diferansiyele iletilir.

Vites kutusu, motorun gelen dönüş hareketinin hızını ve torkunu değiştirir.

Bu motor devrini kademelendirir.

Sürücünün yol ve yük şartlarında talep ettiği hız ve tork sağlanmış olur.

Ayrıca boş vites ve geri vites imkanı da sağlar.

Çeşitleri

•Manuel (düz) şanzıman,

•Yarı otomatik (DSG) şanzıman

•Tam otomatik şanzıman

Dört çekerlerde vites kutusuyla şaft mili arasında dağıtıcı dişli kutusu bulunur, şanzıman çıkış hareketi ön akslara da iletilir (ön akslarda da diferansiyel vardır), böylece araçta 4 tekerden çekiş sağlanır.

Diferansiyel

Arkadan itişli araçlarda arka dingilde tam ortada bulunur.

Önden çekişli araçlardaysa, vites kutusu ve diferansiyel bir arada tek bir gövdede, motorun hemen arkasında bulunur.

Görevi, şanzımandan (veya şafttan) aldığı dönüş hareketini, hızı azaltıp, torku yükselterek tekerleklere iletmektir.

Ayrıca, iki tahrik tekerleğinin faklı hızlarda (virajlarda-dönüşlerde) dönmesini istavroz dişlileri sayesinde sağlar.

Lüks veya arazi araçlarında, kilitlenebilir diferansiyel kullanılır, böylece düşük hızlarda her iki tekerleği bir birine kilitleyerek aynı hızda dönmesini ve patinajdan kurtulmasını sağlar.

Aks

Diferansiyelden aldığı dönüşü, tekerleğe ileten çelik mildir.

Önden çekişlilerdeki akslarda iki adet sabit hız mafsalı bulunur.

Nedeni ön tekerlekler direksiyon ve süspansiyon hareketi yapmasıdır.

ŞASİ – GÖVDE – YÜRÜR AKSAM

Motorlu araç gövdeleri şasi ve karoseri den oluşur.

Günümüzde araçlar şasisiz dayanıklı taşıyıcı gövde üretilir.

Şasi

Şasi, aracın tabanındaki sağlam metal konstrüksiyondur.

Aracın tüm yapısı şasiye bağlıdır ve şasi tüm araç donanımını üzerinde taşır.

Karoseri

Karoseri, aracın dış yapısını, şeklini, dizaynını ve bütünlüğünü oluşturan sac yapıdır.

Kaporta denilen yapı karoserinin üstündedir.

Aracın direkleri ve profiller, karoseriye dahildir.

Otomobillerde şasi ve karoseri “hücre tipi” tek bir yapıda imal edilmektedir.

Kaporta Parçaları

Araç tavanı,

araç tavanı,

kapılar,

bagaj kapağı,

motor kaputu,

ön çamurluklar,

arka çamurluklar,

arka omuz,

ön tampon,

ön ızgara,

arka tampon,

Kanat (spoiler),

ön camlar,

arka camlar,

yan camlar,

yan aynalar.

Araç İç Donanımları

Direksiyon,

gösterge paneli,

göstergeler,

ön panel (ön göğüs),

ön konsol,

torpido gözü,

vites kolu,

orta konsol,

kolçak (kol desteği),

dikiz ayna,

sürücü ve yolcu koltukları,

müzik sistemi,

klima sistemi,

yol bilgisayarı ve

navigasyon sistemi.

Yürür Aksam

Süspansiyon (yay ve amortisör), fren, direksiyon, aks milleri, rot kolları, salıncaklar, rot başları ve rotillerin tümüne yürür aksam denir.

Direksiyon Sistemi

Aracın yönlendirilmesini sağlayan sistemdir.

Direksiyon simidiyle oluşturulan döndürme kuvveti, direksiyon dişli kutusu tarafından kuvvet arttırılarak ve doğrusal harekete dönüştürülerek, direksiyon rot kolları üzerinden tekerleklere iletilir.

Hidrolik ve elektrik yardımlı direksiyon sistemleri en yaygın kullanılan çeşitleridir.

Süspansiyon Sistemi

Yoldan gelen darbe ve titreşimleri sönümleyen sistemdir.

Aracın ağırlığını üzerinde taşıyan, aracın yol tutuşunu, lastikleri yola sürekli temasını ve sürüş güvenliği sağlar.

Aracın konfor ve güvenlik gereksinimi süspansiyon sistemiyle karşılanır.

Yaylar darbe ve titreşimleri üzerine alırken, amortisörler yayın salınımını sönümler.

Fren Sistemi

Araçların hızı azaltmak, durdurmak, duran aracı sabitlemek için kullanılır.

En yaygın fren sistemi hidrolik fren sistemidir.

Kampanalı ve diskli fren mekanizmaları, hidrolik basınç, hidrolik piston, fren balatasıyla, tekerleği yavaşlatır ve durdurur.

Fren sistemi, balataları diske sürterek, hareket enerjisini ısı enerjisine çevirir.

Ayrınca pnömatik (havalı) fren sistemleri, ağır yük taşıyan ticari araçlarda kullanılmaktadır.

Tekerlek

Tekerlek, jant ve lastiklerden oluşur.

Aracın tüm yükünü üzerine alır, yuvarlanarak aracın hareket etmesini sağlar.

ARAÇ İKLİMLENDİRME SİSTEMİ (KLİMA VE KALORİFER)

Aracın iç havasının, sıcaklığının, neminin ve temizliğinin ayarlandığı sisteme araç iklimlendirme sistemi denir.

Araçta bu görevleri, klima ve kalorifer sistemi yerine getirir.

OTO ELEKTRİK ve ELEKTROMEKANİK SİSTEMİ

Motorlu araçlarda çalışan tüm elektrikli donanımların ve elektronik donanımların çalışmasını düzenleyen sistemlerdir.

Temel olarak iki ana konuya ayrılabilir:

* Oto Elektrik Sistemi

* Otomotiv Elektromekanik Sistemler

Kaynakça: https://otomobilteknoloji.blogspot.com

Mahsun YAŞAR

Written by

Elektrik - Elektronik Teknolojisi

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade