Over regenereren, het ecosysteem als één geheel en met twee benen in de modder staan

Wij hebben Marieke Hildenbrant gevraagd om ons te interviewen, omdat we zelf niet zo goed zijn om lange verhalen over onszelf te schrijven. Dit is het resultaat. Het is de lancering van een serie over wat wij dromen, wat ons drijft en wat wij doen. In dit eerste artikel introduceren we Aardemakers.

Jaap Fris
Jaap Fris
Jun 30 · 5 min read

“It’s all in the name”
Er zijn van die momenten dat een idee of een oplossing je moeiteloos toekomt: een ingeving. De naam “Aardemakers” was zo’n ingeving en direct was duidelijk dat de naam in alle opzichten klopte bij dat wat Jaap Fris en Niels Moshagen bezig houdt: zowel de aarde, de bodem verrijken, als de planeet aarde regenereren. Met Aardemakers creëren ze een plek waar initiatief wordt genomen tot het bijdragen aan een eerlijke, regeneratieve economie. Dit kan zijn op het gebied van landbouw -en voedselkwaliteit, maar ook op het gebied van cultuur. Een plek van en voor “doeners” die elkaar inspireren en stimuleren om te bouwen aan een eerlijke, regeneratieve economie.

Boer worden
Vanuit Aardemakers werken Jaap en Niels aan het realiseren van een regeneratieve boerderij. Hiermee willen ze een andere vorm van landbouw voorleven die eerlijk, regeneratief en winstgevend is, namelijk met de bodem als bron en leidraad. Het initiatief tot de boerderij kwam voort uit hun verlangen meer buiten te zijn, meer in verbinding met de natuur en de aarde te leven.

“We zijn als samenleving dat contact met de natuur en de grond verloren. Daar weer mee in contact te komen, de waarde en wijsheid die de natuur in zich draagt te benutten, dat is voor ons belangrijk. Voor ons raakt het bezig zijn met de grond en het voedsel de essentie van het leven: zonder bodem en gezond voedsel, geen leven.”

In eerste instantie onderzochten ze de mogelijkheden om projecten te starten in de voedselketen, omdat ze daarmee bekend waren vanuit hun projectbureau. Gaandeweg werd het plan steeds grootser en complexer en het belangrijkste ontbrak nog steeds: het meer buiten zijn. Alle plannen gingen van tafel en ze vroegen zich voorzichtig af: “Waarom worden we geen boer?”

Door zich in verschillende vormen van landbouw te verdiepen, ontdekten ze dat het echt anders kan. De huidige manier van landbouw is vooral eenzijdig en uitputtend, maar er blijkt ook een vorm van landbouw te bestaan, waarbij de grond zichzelf herstelt, sterker nog waarbij de grond zichzelf verrijkt, de zogenaamde regeneratieve landbouw.

Image for post
Image for post
Ridgedale Permaculture Farm (http://www.ridgedalepermaculture.com)

Vooral in het buitenland vonden ze voorbeelden van ondernemende boeren, zoals Richard Perkins in Zweden, Joel Salatin en Mark Shepard in Amerika, die op een heel andere manier hun boerenbedrijf runnen. Ze raakten hierdoor enorm geïnspireerd.

“Er ging een wereld voor ons open. Als je je erin gaat verdiepen, zie je dat er heel veel gebeurt in de wereld op het gebied van regeneratieve landbouw. Nederland is technologisch heel vooruitstrevend, bezit een hoogstaande techniek, die gericht is op hoge efficiëntie en schaalgrootte. We lopen nog niet voorop met ‘natuurinclusief-boeren, maar zien een steeds grotere groep die hiermee aan de slag gaat. Eigenlijk is er in Nederland nog nauwelijks natuur. Dit is wat ons betreft reden te meer om een natuurelement aan je bedrijf toe te voegen; hierdoor wordt een veerkrachtiger systeem mogelijk, voor het bedrijf, voor de mensen, de omgeving en uiteindelijk voor de hele bio regio.”

Eén geheel: een holistische visie
“Velen denken dat wij mensen los staan van een systeem en passen op de economie de economische rendement-filosofie toe. Wij zijn echter onderdeel van het hetzelfde ecosysteem. Aardemakers werkt dan ook met een holistische visie: alles is met elkaar verbonden en beïnvloedt elkaar op verschillende niveaus.“

Jaap deelt hier het voorbeeld waarin het ontwerp voor een regeneratieve boerderij wordt besproken. In dat gesprek kwam ter sprake dat de zichtlijnen op het terrein niet kloppen en dat er daarom minder bomen in het plan moesten worden opgenomen. “Dit is dan zo’n moment, dat we moeten uitleggen dat de betreffende bomen en de standplaats een functie hebben in het geheel. Dat de bomen bijvoorbeeld bijdragen aan de luchtige bodemstructuur, het opslaan van koolstof, maar ook aan het creëren van voldoende schaduw voor de dieren en gewassen in de andere lagen van het systeem. Als er bomen moeten wijken voor zichtlijnen, dan moeten we op een andere manier kijken hoe we de functie van de bomen kunnen vervangen en hetzelfde doel kunnen realiseren.”

“Dit is één voorbeeld, maar er zijn er legio: structuren die gericht zijn op “een stukje” van een totaalsysteem. Het zou mooi zou zijn als bedrijven en de politiek steeds meer naar het totale systeem gaan kijken en gaan zien wat voor effect en impact “x” heeft op “z” aan de hele andere kant van de wereld.”

Van de periferie naar doen
In het verlengde van de heersende systemen en hoe deze werken, signaleert Aardemakers dat er veel gepraat wordt over de huidige structuren en dat het anders moet, maar dat het lastig blijkt om “erin te stappen” en het echt te gaan doen.

“Laatst zaten we in een sessie over impact ondernemen met allerlei partijen. Van de deelnemers was 10% ondernemer en de rest bestond uit mensen die in de periferie van het sociaal ondernemerschap werken, dus het faciliteren.” Dat is tekenend voor wat ze tegenkomen. “Wij zijn van het doen, experimenteren, leren in de ervaring. Dit is wat ons betreft de manier om het nieuwe systeem stap voor stap vorm te geven.

Jaap en Niels voelen beiden een sterke drang om te laten zien dat het echt anders kan, niet door een mooi verhaal te vertellen, maar door het te doen, te laten zien dat je op een economisch gezonde manier ‘natuurinclusief’ en regeneratief kan ondernemen. “We nodigen iedereen uit om zich aan te sluiten bij Aardemakers om met ons deze stap naar doen te nemen!”

Volgende keer in Aardemakers: grondzaken.

aardemakers

revoluties starten vanaf de bodem

Jaap Fris

Written by

Jaap Fris

Cofounder @wearemindt | Design Sprint Facilitator | Social Entrepreneur | building a regenerative farm in the Netherlands

aardemakers

Een plek waar initiatief genomen wordt tot het bijdragen aan een eerlijke, regeneratieve economie

Jaap Fris

Written by

Jaap Fris

Cofounder @wearemindt | Design Sprint Facilitator | Social Entrepreneur | building a regenerative farm in the Netherlands

aardemakers

Een plek waar initiatief genomen wordt tot het bijdragen aan een eerlijke, regeneratieve economie

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch

Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore

Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store