เน็ตสเคป เนวิเกเตอร์ — จุดเริ่มต้นและจุดจบ

โมซาอิก คอมมูนิเคชั่นส์ คอร์ปอเรชั่น (Mosaic Communications Corporation) คือบริษัทผู้ผลิตเน็ตสเคป เนวิเกเตอร์ (Netscape Navigator) … เรียกได้ว่าเป็นเวปบราวเซอร์ตัวแรกของโลก(ที่เป็นที่นิยม)เลยแล้วกัน เวอร์ชั่นแรกของเน็ตสเคปรีลิสออกมาสู่สายตาประชาชนในเดือนตุลาคม 1994 บริษัทนี้ใช้เวลาพัฒนาบราวเซอร์ตัวแรกนี้แค่หกเดือนเองครับ เก่งนะ

แค่หนึ่งปีหลังจากนั้น เน็ตสเคป เนวิเกเตอร์ก็กลายเป็นเวปบราวเซอร์ที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในโลกโดยทิ้งห่างอันดับสองอย่างอินเตอร์เน็ต เอ็กพลอเรอร์แบบไม่เห็นฝุ่น — 80% ต่อ 3%

แต่อย่างที่รู้กัน นี่ไมโครซอฟท์นะ ด้วยพลังอำนาจและกำลังเงินมหาศาล พวกเค้าเร่งพัฒนาเวปบราวเซอร์ของตัวเองอย่างเต็มสปีด เดือนสิงหาคมปี 1996 อินเตอร์เน็ต เอ็กพลอเรอร์ เวอร์ชั่นสามก็คลอดออกมาพร้อมกับการติดตั้งมาให้ฟรีเลยบนวินโดวส์ 95 … ไออีเวอร์ชั่นนี้ทำได้ทุกอย่างเทียบเท่าที่เน็ตสเคป เนวิเกเตอร์เวอร์ชั่นสามทำได้

ตอนนี้เน็ตสเคปแทบไม่เหลือข้อได้เปรียบแล้ว ไมโครซอฟท์ใหญ่กว่าทั้งคน เงินและกลุ่มลูกค้าที่ใช้วินโดวส์แถมไออีเป็นของฟรีซะด้วย ส่วนแบ่งตลาดของเน็ตสเคป เนวิเกเตอร์กำลังตกต่ำลงส่วนทางกับไออี — 73% ต่อ 20%

เจอแบบนี้เข้าไปผู้บริหารของเน็ตสเคปก็อยู่ไม่สุข ทำอย่างไรเราจะกู้สถานการณ์นี้ได้? พวกเค้าพร่ำถามตัวเองทุกวัน ก่อนตัดสินใจผิดพลาดครั้งแรก … มันเป็นสัจธรรมของการจัดการโครงการ ปัจจัยสามข้อนี้คุณเลือกได้แค่สอง หนึ่งถ้าอยากได้ของดี อยากได้ของเร็ว คุณจะได้ฟีเจอร์จำนวนไม่มาก

สองถ้าอยากได้ของดี อยากได้ฟีเจอร์เยอะๆ มันต้องใช้เวลาและคุณต้องรอ น่าเศร้าที่พวกเค้ารอไม่ได้ เค้าจึงเลือกเอาฟีเจอร์เยอะๆในเวลาเร็วๆโดยไม่สนใจเรื่องคุณภาพ — ผลลัพธ์ที่ได้คือเน็ตสเคป เนวิเกเตอร์เวอร์ชั่นสี่ที่คุณภาพแย่ บั๊กเยอะ โค๊ดยุ่งเหยิงในระดับที่เรียกว่าแก้ไม่ได้ (จริงๆแก้ได้ถ้ามีความพยายาม)

ไม่ว่าจะเป็นใคร ถ้าคุณภาพซอฟต์แวร์ของคุณแย่ มันก็เป็นเรื่องยากที่จะซื้อใจผู้ใช้ได้ เวอร์ชั่นสี่ถูกรีลิสออกมาแต่ผู้ใช้ไม่ตอบรับเพราะมันบั๊กเยอะและทำงานช้า สถานการณ์ของเน็ตสเคปยิ่งแย่ลงในทุกด้าน ทั้งส่วนแบ่งตลาดที่ยังดิ่งเหว ทั้งซอร์สโค๊ดที่ยุ่งเหยิงแก้ไขเพิ่มเติมแทบไม่ได้ ทำยังไงดี? พวกเค้ายังไม่อยากยอมแพ้ต่อไมโครซอฟท์ตอนนี้

พวกเค้าตัดสินใจทำในสิ่งที่ผิดพลาดเป็นครั้งที่สองด้วยการโยนโค๊ดเวอร์ชั่นสี่ทิ้งแล้วเริ่มต้นเขียนกันใหม่หมด เวอร์ชั่นห้าถูกข้ามไป (เอาเคล็ด?) พวกเค้าใช้เวลาเกือบสามปีเขียนโค๊ดเน็ตสเคป เนวิเกเตอร์เวอร์ชั่นหก สามปีที่หายไปพร้อมการล่มสลายของเน็ตสเคปเพราะเมื่อถือปี 2000 ปีที่เวอร์ชั่นหกถูกปล่อยออกมา ผู้ใช้ส่วนใหญ่ก็ถูกดูดไปใช้ไออีกันเกือบหมดแล้ว (80%+)


การตัดสินใจที่ผิดพลาดเพียงหนึ่งหรือสองครั้งทำให้อนาคตของบริษัทดาวรุ่งดาวเด่นจบลงอย่างน่าเสียดาย (1) คุณภาพเป็นเรื่องต่อรองไม่ได้ (2) ในโลกของซอฟต์แวร์ความท้าทายสูงสุดคือการสร้างความสมดุลให้คำว่า “เวลา” “ฟีเจอร์” “คุณภาพ” และ “เงิน”


รู้ไว้ใช่ว่า 1 — เน็ตสเคปตัดสินใจตอนที่จะเริ่มทำเวอร์ชั่นหกว่าโค๊ดชุดนี้จะเปิดเป็นโอเพ่นซอร์ส รู้มั้ยว่าโค๊ดชุดนี้เป็นโค๊ดที่ถูกเอามาพัฒนาต่อเป็นบราวเซอร์ที่ชื่อไฟร์ฟอกซ์โดยโมซิลล่าครับ

รู้ไว้ใช่ว่า 2 — ถึงเน็ตสเคปจะไปไม่ได้รอดในแง่ซอฟต์แวร์ แต่ในแง่ความร่ำรวยหละมันถือว่าเป็นบริษัทที่ประสบความสำเร็จมากนะครับ เพราะหลังจากเปิดขายหุ้นในปี 1995 ก็ทำให้ผู้ก่อตั้งบริษัทสองคนคือจิม คล๊าก (Jim Clark) และมาร์ค อันเดรสเซ่น (Marc Andreessen) รวยเละ ฮ่าๆ


ผมเขียนบทความนี้เพราะอยากเปลี่ยนแปลงสิ่งที่เป็นอยู่ในอุตสาหกรรมการผลิต ซอฟต์แวร์ให้ดีขึ้นตามความเชื่อและประสบการณ์ของผม ถ้าเพื่อนๆเชื่อในแนวทางเดียวกัน เรามาช่วยกันคนละไม้คนละมือทำให้สังคมของเราดีขึ้นครับ จะแชร์บทความนี้ผ่าน Social Network หรือจะแบ่งปันเรื่องราวนี้ให้คนที่นั่งข้างๆฟังบ้างก็ได้

The Future Has Arrived — It’s Just Not Evenly Distributed Yet, William Gibson

อนาคตอยู่ตรงนี้แล้ว เรามีหน้าที่ต้องถ่ายทอดมันออกไปให้คนอื่นได้สัมผัสสิ่งดีๆร่วมกันครับ

One clap, two clap, three clap, forty?

By clapping more or less, you can signal to us which stories really stand out.