İllüstrasyon: Deniz Ayaz

Markalaşma Süreci

Logomuzun yeniden tasarım sürecinin görsel ve kavramsal evreleri

ATÖLYE
ATÖLYE
Jul 24, 2017 · 5 min read

Yazarlar: engin ayaz, Kurucu Ortak ve Tasarım Direktörü , Bala Gürcan, İletişim Sorumlusu

Çevirmen: Merve Çetinkaya

“Atölye” sözcüğü, iş yeri veya özel stüdyo anlamına gelen ve kökeni eski Fransızca’da tahta parçası anlamına gelen “astelle” olan Fransızca “atelier” sözcüğünden gelir. Bu kelime zihinde, bir marangozun araçlarını kullandığı, bir ışık ve yaratıcı enerji ortaya çıkardığı bir imgeyi çağrıştırıyor. Kelimeyi bir katman daha ayırınca, Latin dilinde “stella” veya “star” sözcüğüne de ulaşıyoruz.

“atölye” sözcüğünün çeşitli sözlük tanımları.

ATÖLYE’nin merkezinde, hem fiziksel hem de metaforik olarak bu kıvılcım imgesi yatıyor. Oluşturduğumuz yaratıcı süreçlerle, ismimizin kökeninde yatan yaratıcı kıvılcımı serbest bırakmak için çabalıyoruz. Uzun bir zanaatkarlık tarihini ve buna bağlı endüstriyel mirası taşıyan eşsiz kozmopolit bir şehir olan İstanbul’da yer alan ATÖLYE, komünitesi ve daha geniş ağı içerisinde işbirlikçi bir üretim kültürünü teşvik etmeyi amaçlıyor.

İstanbul’da atölyesinde çalışan bir marangoz. (Kaynak: ATÖLYE)

Toplumun endüstriyelden bilgi merkezli olmaya doğru dönüşümünün bilincinde olan ATÖLYE’nin misyonu; bugün, sanayi sonrası kentsel çevrede ortak üretimin ne anlama geldiğini örneklendirmek.

Haliç Tersanesi 1455’te inşa edildi. (Kaynak: Wikimedia, 2012)

“Atölye” sözcüğünün net çağrışımları olan bir sözcük olduğunu düşündüğümüzde, marka olarak kullanımını ayırt etmek, bizim için oldukça önemliydi. Sözcüğün yaygın kullanımı, ismi benimseyen bir dizi marka ve mekânı da beraberinde getirdi. Sözcük, kendini ya bir adresle (atölye 33), ilgi alanıyla (yemek atölyesi) ya da bir sıfatla (vizyon atölyesi) belirten niş mekânlar dâhil olmak üzere birçok yerde kullanılıyordu.

Fakat hiçbir marka, ATÖLYE sözcüğünü bir bütün olarak, başlı başına sahiplenmemişti.

ATÖLYE ismini tümü büyük harflerle benimseme kararımız ile, belirgin bir görsel form sağladık.

Yolculuğun görsel tasarımı sürecinde ise, logomuzu devamlı olarak güncelledik ve yeniledik. Aşağıda, bu sürecin özetlenmiş bir versiyonunu paylaşmak istiyoruz.

Logo

Logo, platformun minimal bir ifadesi olacak şekilde tasarlandı; görsel ve sembolik bileşenlerinin bir özeti hâline geldi.

2012’de tasarlanan ilk logo işareti.

İlk versiyon, 2012 yılının sonlarında, hızlı bir fikir geliştirme egzersizi sonucunda tasarlandı. Bu logonun avantajı, sembolik, görsel ve sözel yönlerden ucu açık yorumlanma potansiyeli ile birlikte sadeliğiydi.

Sembolik olarak, “ağaç” sözcüğünün Çince sembolünde olduğu gibi, eski Doğu dillerinde beraber görülen AT formu, güçlü ilkel çağrışımlara sahipti.

Formun yalın doğası, “İyi logo, bir parmakla kuma çizilebilir.” sözünü de yansıtıyordu.

Logonun görsel çağrışımlarının bir gösterimi.

Bütünlüğü açısından, logo, bir tabure (şekil I), bir masa (şekil II) veya bir şövale şeklini andırıyordu. Bu eşyalar ile olan benzerlik fiziksel bir alanda var olmaya dair bir mesaj veriyor. Son olarak, daha soyut bir açıdan bakıldığında logo, doğrusal perspektif aracılığıyla ufuğa (şekil III) doğru uzun bir yolculuğu ifade ediyor olarak yorumlanabilir.

ATÖLYE logosunu oluşturan elementler.

Basit bileşenler açısından logo, ATÖLYE’nin ilk iki harfi olan A ve T’nin bir araya gelmesi olarak görülebilir.

Tüm senaryolarda, formu çevreleyen daire, figürü bir arada tutmak ve negatif alanı düzenlemek için kullanıldı. Dairesel form aynı zamanda, platformun komüniteye dayalı doğasını imâ ediyordu.

Gelişim

Öncelikle farklı mekanlara ve şehirlere yayılma düşüncesiyle platformu “ATÖLYE İstanbul” olarak kurduk. Projenin ölçeklendirileceğini ve farklı lokasyonlara yayılacağımızı düşünerek, uzun isimli şehirlerin sığması için şehrin belirtildiği alt kısmı biraz daha küçük bıraktık ve ikincil önemini ve değişken doğasını belirtmek için kırmızı yaptık.

‘İstanbul’ kısmı bulunan önceki logonun tasarımı.

Fakat, girişimimizin üç yıllık serüveninde, logonun tasarım özelliklerinde bazı sorunlar yaşamaya başladık ve bazı özelliklerini yeniden tasarlamaya karar verdik. Böylece, dört aylık bir yeniden tasarım sürecine girdik.

Değer anlayışı açısından, ATÖLYE’nin odak noktasının lokasyon değil, inovatif projeleri ile birlikte komünitesi olduğunun farkına vardık.

Aslında takım, operasyonel ve günlük konularla uğraşmak yerine sorunları somutlaştırma konusunda başarılı oldu. Bunun sonucunda, daha iyi bir stratejinin, yapımızı genişletmek değil, mevcut alanımızı daha yoğun, etkili ve güçlü yapmak olacağına karar verdik. Genişleme plânları ile odağımızı yitirmeden, niteliği daha da yüksek bir seviyeye taşıyabileceğimizi hissettik. Tek bir mekânda kalma kararı, İstanbul’un belirleyici bir etmen olmadığını, ATÖLYE’nin kendisi için yeterli olduğunu gösterdi. Böylece İstanbul’u ismimizden çıkardık.

Çizgisel bir açıdan, temel mesele, logonun inceliğiydi. Bu kalınlıkta logo, projelerin cesur doğasını yansıtmıyordu. Pratik anlamda ise, özellikle siyah bir arka plana sahip posterlerde görünür değildi. Yazı biçimi de, okunabilirlik konusunda problem yaratıyordu. Bu yüzden, platform olarak değerlerimizi daha iyi yansıtan bir logo ile devam etmeye karar verdik.

‘Tipografik Dönüşüm’: Foundry Sterling’den PX Grotesk’e.

Tipografik bir açıdan, yazı tipini, sofistike fakat tanıdık Foundry Sterling’den daha keskin ve çağdaş PX Grotesk’e değiştirmeye karar verdik.

Bu değişim, markanın ve girişimin gidişatında belli bir güveni ortaya koydu.

Son olarak, markanın ana değerlerinden olan kendinden emin ve cesur duruşu göstermemizi sağlayan yeni yazı biçiminin kalınlığını ayarladık. En sonunda, farklı platformlarda dengeli kullanıma olanak sağlamak için bir kurumsal kimlik kılavuzu hazırladık.

Dört ay ve sayısız çalışmanın sonucunda, dikkat çekici bir logo ile tatmin edici noktaya ulaştık.

Logonun eski ve yeni tasarımlarının bir karşılaştırması.
Logonun çeşitli uygulamaları. (solda) bir yapıştırmada, (sağda) metal karşılama masasında.

Logonun materyal uygulamalarına gelince; metal, ahşap, vinil, kâğıt, kauçuk gibi birçok uygulama yöntemi keşfettik.

Logomuzu çeşitli yüzeylere ve materyallere uygularken, “değiştirilebilir” (fungible) olmasını hedefledik. Yani, mantarların hareketine benzer bir şekilde yayılan, uyumlu, genişletilebilir ve nihayetinde yaygınlaşan bir görsel öğe olarak tasarladık.

Minimal, gösterişli, kolay hatırlanabilen logo için yeniden markalaştırma örnekleri.

Gelecek

İş modelimiz ve stratejik kararlarımız zamanla değişiklik gösterebilir. Fakat, inanıyoruz ki; markamız, tasarım odaklı, komünite merkezli ve etki odaklı disiplinlerötesi inovasyonu tanımlayacak vizyonumuzun bir sembolü olarak kalmalı. Son birkaç yıl içinde, bu beklentileri karşılamak için logomuzu yeniledik ve umuyoruz ki mevcut versiyonu, hedeflediğimiz imgeleyici etkiyi sağlar.

Lütfen düşüncelerinizi bize yorum olarak bildirin.

ATÖLYE İçgörüler

Disiplinlerötesi inovasyon platformu

ATÖLYE

Written by

ATÖLYE

Disiplinlerötesi inovasyon platformu // Transdisciplinary innovation platform

ATÖLYE İçgörüler

Disiplinlerötesi inovasyon platformu

Welcome to a place where words matter. On Medium, smart voices and original ideas take center stage - with no ads in sight. Watch
Follow all the topics you care about, and we’ll deliver the best stories for you to your homepage and inbox. Explore
Get unlimited access to the best stories on Medium — and support writers while you’re at it. Just $5/month. Upgrade